Skip to main content

Tofu mataupu Leoleo o le JDC i le Fa’amasinoga Maualuga

O le taeao o le aso Faraile o le vaiaso nei, Aperila 7 lea ua fa’atulaga e fofogaina ai le mataupu a se tasi o Leoleo mai le Falepuipui o Tamaiti (Juvenile Detention Center - JDC), lea o loo tu’uaia i le moliaga eseese e mafua mai i ni fa’alavelave o loo tu’uaia e le malo na alia’e mai i totonu o le JDC i le tausaga na te’a nei, ina ua mae’a lana ulua’i iloiloga i le aoauli ananafi ma fa’amaonia ai e le afioga i le ali’i fa’amasino ia Fiti Sunia, o lo o i ai mau fa’amaonia a le malo e lagolago ai tu’uaiga ua faia fa’asaga ia te ia.

 

O le susuga a Alofagia Letuli, o lo o tu’uaia o ia i moliaga eseese e 10, lea e aofia ai le moliaga mama e tasi o lona faia o ni gaioiga e ono lamatia ai le saogalemu o fanau laiti, atoa ai ma moliaga mamafa e 9.

 

O moliaga mamafa e 9 ua faila fa’asaga ia Letuli e aofia ai moliaga e lona 2 ma le 3 o lona umia fa’asolitulafono o vaega o le pauta fa’asaina o le aisa, o le moliaga lona 4 o lona tufatufaina atu lea o fualaau fa’asaina i se isi tagata, o le moliaga lona 5,6 ma le 7, o loo tu’uaia ai o ia i lona fesoasoani lea e fa’asola se pagota o loo taofia i le toese, ma moliaga lona 8,9 ma le 10, o lo o molia ai o ia i lona fa’atagaina lea o se pagota o loo taofia i le toese e sola i tua.

 

E tasi le molimau a le malo sa fesiligia i le taimi o le ulua’i iloiloga ananafi, e na o le ail’i leoleo suesue ia Det. Filemoni Amituana’i, lea ua tusa ma le 18 tausaga o avea ma leoleo, e aofia ai tausaga e 8 sa avea ai o ia ma leoleo su’esu’e, peita’i ua tusa nei ma le 3 vaiaso talu ona le toe avea o ia ma leoleo su’esu’e, ae ua tofia o ia e galue i le Vaega o Ta’avaleafi (Traffic Division) a le Ofisa o Leoleo.

 

Na taua e Det. Amituana’i i lana molimau e fa’apea, o le mataupu atoa lenei na alia’e mai ina ua masaloia se ali’i talavou sa loka i le JDC i se taimi o Setema o le tausaga na te’a nei, o loo ia tagofia fualaau fa’asaina, o le mafua’aga lea na faia ai loa se suega i le tino o lea ali’i ma fa’amaonia ai i le suega sa faia, le i ai i totonu o lona tino o le vailaau oona o loo maua i le pauta fa’asaina o le aisa, ma mafua ai loa ona faia se suesuega i lenei mataupu.

 

E to’alua ali’i pagota talavou na taua i le ulua’i iloiloga sa faia, o i laua ia sa molimauina gaioiga uma sa faia i totonu o le JDC, lea ua mafua ai ona faila moliaga fa’asaga ia Letuli, ma o ia ali’i pagota talavou o loo fa’aigoaina i laua i fa’amaumauga a le fa’amasinoga o ‘victim #2’ ma ‘victim #5’, o la igoa fo’i ia sa fa’aaogaina i le taimi atoa o le iloiloga.

 

O le ali’i o victim #5 lea na faia le suega i lona tino ma fa’amaonia ai le maua o le vailaau o loo i totonu o le pauta oona o le aisa ia te ia, ae ina ua fesiligia o ia poo fea na ia aumaia ai le aisa sa ia ulaina, sa ia taua ai e fa’apea, o le aisa sa ia ulaina sa ia gaoia mai i totonu o le ato a le ali’i leoleo o [Okesene] Alo, o le isi lea leoleo e to’afa i ai leoleo mai le JDC o loo tu’uaia e le malo i lenei mataupu.

 

Na taua e Det. Amituana’i e faapea, e tusa ai o le fa’atalatalanoaga sa faia ma victim #2 i totonu o le JDC i le tausaga na te’a nei, na fa’ailoa atu ai e le ali’i lea lona vaaia o Letuli o loo ia ula le pauta o le aisa e fa’aaoga ai le paipa i se taimi o le tausaga na te’a nei, i le va o le aso 1 Aperila e oo atu i le aso 31 Iulai 2016.

 

Ae mo le ali’i o victim #5, na taua e Det. Amituana’i i lana molimau e fa’apea, e tusa ai o le la talanoaga ma victim #5 sa faia i le toese i Tafuna i le fa’aiuga o le tausaga na te’a nei, sa faailoa atu ai e le ali’i lea ia te ia, le i ai o taimi la te o ai ma Letuli i le leva o le po i le fale o Letuli i Pava’ia’i e piki mai ana fualaau fa’apea ai ma fualaau fa’asaina o le aisa.

 

Na taua e victim #5 ia Det. Amituana’i i lana molimau e fa’apea, o le taimi la te fo’i mai ai ma Letuli mai lona fale, e paka ai le la ta’avale i se vaega o le auala, ona ula lea e le ua molia o le fualaau fa’asaina o le aisa e fa’aaoga i ai le paipa, o isi fo’i taimi e tu’u atu ai e Letuli le paipa o loo i ai le aisa na te ulaina, ma fa’apea fo’i ona ia faia.

 

Na taua atili e victim #5 ia Det. Amituana’i e fa’apea, pe a ma le fa’a 3 i le fa’a 4 ona tutupu nei gaioiga i le leva o le po, o le la tuua lea ma Letuli o le nofoaga o le JDC ae la o i tua i le aiga o Letuli, o ia fo’i na te aveina le ta’avale a Letuli i taimi la te o ai i tua i lona aiga.

 

Na taua atili e le ali’i leoleo i lana molimau e fa’apea, sa i ai se ripoti sa faila mai i le JDC e uiga i mataupu eseese o loo tutupu i le va o leoleo ma pagota, lea sa tu’uina atu i le Komesina o Leoleo ua mavae i le tausaga na te’a nei, ma tofia ai loa o ia i le fa’aiuga o le masina o Novema 2016 na te su’esu’eina lenei mataupu.

 

O ni isi o itu na finau malosi ai le loia a Letuli, o le leai lea o ni mau fa’amaonia sa maua ia Letuli e lagolagoina ai tu’uaiga fa’asaga ia te ia, e leai fo’i se taimi na fesiligia ai o ia e Leoleo e uiga i lenei mataupu. Na fesiligia fo’i e le loia a le ua molia le fa’atuatuaina o le molimau a le ali’i leoleo, ona o lea ua le toe avea o ia ma leoleo su’esu’e, aemaise ai o le le fa’atuatuaina o fa’amatalaga a ali’i pagota talavou e pei ona taua, peita’i na saunoa le afioga i le ali’i fa’amasino ia Fiti Sunia e fa’apea, o vaega uma e pei ona fesiligia, o le mataupu uma ia e mafai ona fesiligia i luma o le fa’amasinoga maualuga, pau le agaga o le ulua’i iloiloga, o le vaavaai lea pe lava mau faamaonia e lagolagoina ai sa i ai se solitulafono sa faia.

 

O lo o taofia pea Letuli i le toese i Tafuna se’i vagana ua ia totogiina le tupe e $60,000 ona fa’atoa mafai lea ona tatala o ia i tua, i lalo o tuutuuga mai le fa’amasinoga fa’aitumalo e ao ona ia usita’i i ai.

 

O le ali’i loia fautua ia Mathoni McCormick o loo tula’i mo Letuli ae o le ali’i loia ia Woodrow Pengelly o loo tula’i mo le malo, ae o le afioga i le ali’i fa’amasino ia Fiti Sunia sa iloiloina lenei mataupu.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all