Skip to main content

Falepuipui ali’i 19 tausaga na faia uiga mataga teineititi 14 tausaga

O le ali’i e 19 tausaga le matua lea na ta’usala e le fa’amasinoga i le moliaga mamafa o lona tagofia lea o itutinosa o se teineititi e laititi i lalo o le tulafono, ua poloaina e le fa’amasinoga maualuga le taofia o ia i le toese mo le 20 masina e aunoa ma le tatalaina o ia i tua, o se tasi lea o tuutuuga o lana nofovaavaaia e 5 tausaga.

 

E 2 moliaga mamafa na ulua’i tu’uaia ai e le malo ia le ali’i o Lalopau Lopa, o ia moliaga e aofia ai lona tagofia o itutinosa o se teineititi e laititi i lalo o le tulafono i le tulaga muamua (sexual abuse in the 1st degree), ma le moliaga o lona faia o uiga mataga fa’afeusuaiga (sexual assault), ae i lalo o le maliliega lea na sainia e Lopa ma le malo, lea fo’i na talia e le fa’amasinoga maualuga, na ia tali ioe ai i le moliaga o lona tagofia o itutinosa o se teineititi e laititi i lalo o le tulafono.

 

Ina ua talia e le fa’amasinoga maualuga le tali ioe a Lopa i le moliaga e pei ona ta’usala ai o ia, na talosaga ai loa le malo ina ia solofua le isi moliaga mamafa e tasi o lo o totoe ai i le pepa o tagi sa latou fa’aulu fa’asaga ia te ia, lea fo’i na talia e le fa’amasinoga.

 

O le masina o Setema na te’a nei na fofogaina ai i luma o le fa’amasinoga tuutuuga uma o le maliliega ua mae’a ona sainia e Lopa ma le malo, ma taoto atu ai loa se fa’aiuga o lea maliliega e iloilo e le fa’amasinoga, fa’atoa tu’u aloaia mai ai se fa’aiuga i se taimi o i luma, ma o le taeao nei lea na fa’atoa fa’aalia aloaia ai e le fa’amasinoga lana fa’aiuga e talia ai le maliliega ua mae’a ona sainia e itu e lua, ina ua fa’amalieina le fa’amasinoga i tuutuuga o le maliliega, aemaise ai le malamalama atoatoa lea o Lopa i ona aia tatau, fa’atasi ai le i ai o mau fa’amaonia e lagolago ai sa i ai moni le solitulafono sa ia faia.

 

Na fa’atoese le ua molia i luma o le fa’amasinoga maualuga e tusa ai o lana solitulafono sa faia, ma ia talosagaina ai se isi avanoa mo ia se’i toe fo’i atu ai i lona aiga e tausi ona matua ma saili se isi ona lumana’i.

 

Sa ia fa’atoese fo’i i le aiga o le teineititi na a’afia, aemaise ai o ona matua ma le aiga atoa, ina ia fa’amagalo o ia e tusa ai o lana solitulafono sa faia.

 

Na finau le loia fautua a Lopa ia Michael White i le fa’amasinoga maualuga ina ia tu’u se avanoa i lenei ali’i talavou, e toe fuata’i ai se isi moemoe fou o lona olaga ua fa’aletonu ona o lana fa’aiuga sese sa faia.

 

Na taua atili e White e fa’apea, o taimi uma lava la te talanoa ai ma lenei ali’i i le falepuipui talu ona taofia mai o ia ona o lenei mataupu, na te lagonaina ai i lona leo lona le mautonu atoa ai ma le popole o lona loto, ona o le taofia ai o ia i le toese.

 

“E manaomia ona tu’u se isi avanoa i lenei ali’i talavou, e le gata e laititi lava o ia, ae o lo o aga’i atu fo’i lona mafaufau laititi i le taimi e avea ai ma mafaufau o se tagata matua e mafai ona ia faia fa’aiuga mautu ma lelei mo lona lelei i le lumana’i”, o  le saunoaga lea a White, ma ia talosagaina ai loa le fa’amasinoga mo se fa’asalaga fa’anofovaavaaia mama mo Lopa.

 

Na finau le loia a le malo ia Jerard Murphy i le fa’amasinoga ina ia tu’u atu se fa’asalaga fa’a falepuipui mo Lopa, ina ia a’oa’oina ai lona mafaufau i le matuia o le solitulafono sa ia faia.

 

E ui fo’i i le laititi o lona olaga, peita’i na taua e Murphy le tatau lea ona ia malamalama i le ogaoga o le solitulafono sa ia faia, o lona tagofia lea o itutinosa o se teineititi e 14 tausaga le matua.

 

“Ua manino lava le tulafono, e le tatau i se tagata matua ona ia faia uiga mataga i fanau e laiti i lalo o le tulafono”, o le fa’afinauga lea a Murphy. Sa ia taua fo’i le tatau o le fa’asalaga fa’a falepuipui i soo se tagata e ta’usala i lona faia o uiga mataga i fanau e laiti i lalo o le tulafono.

 

E le i umi ona malolo ali’i fa’amasino mo le iloiloina o sa latou fa’aiuga ae fofogaina loa e le afioga i le ali’i fa’amasino sili ia Michael Kruse le taunu’uga ua malilie i ai o ia ma ana fa’amasino lagolago mo Lopa, ina ia fa’amalumalu lona tuliina o le fa’asalaga fa’a falepuipui e 5 tausaga, ae o le a fa’anofovaavaaia ai o ia i lalo o tuutuuga e ao ona ia usita’i i ai.

 

O ni isi o ia tuutuuga e aofia ai lona tuliina lea o masina e 20 i le toese i Tafuna, aua ne’i ona toe soliina se tulafono a le malo, a ia avea o ia ma tagatanu’u e tausisi i tulafono i soo se taimi.

 

Ua fautuaina o ia ina ia lesitala lona igoa i le lisi o tagata ua ta’usala i le faia o uiga mataga i fanau teine e laiti i lalo o le tulafono, ma ia faia se su’esu’ega i lona tino ina ia mautinoa e le o a’afia o ia i siama o le gasegase o le HIV, e pei ona fa’atonuina i lalo o le tulafono.

 

Talu ai ua maua fo’i i fa’amaumauga a le Fa’amasinoga le fa’aletonu o pepa nofomau a le ali’i o Lopa, ua poloaina ai loa e Kruse ia le loia a le malo ina ia ave se kopi o le fa’aiuga a le fa’amasinoga mo le mataupu a Lopa i le Loia Sili ma le Ofisa o Femalagaaiga, ina ia latou silafia ai le tulaga fa’aletonu o lo o i ai pepa nofomau a le ali’i ua molia, ina ia latou nofouta ai mo sa latou fa’aiuga mautu.

 

Ae afai e tumau pea tulaga fa’aletonu o pepa nofomau a le ua molia, e ono i ai le avanoa e poloaina ai o ia e le fa’amasinoga ina ia tuua le teritori ae toe fo’i atu i lona atunu’u na malaga mai ai, pe afai e mae’a ona tuli lana fa’asalaga fa’a falepuipui ae le mafai ona toe fa’afou ona pepa nofomau.

 

E  ui e le i tu’uina mai e le fa’amasinoga sana fa’aiuga e poloaina ai Lopa na te tuua Amerika Samoa pe a magalo mai o ia i tua mai le toese, peita’i e ono i ai le avanoa e mafai ai ona fa’aleleia ona pepa nofomau, e ala i le tu’u atu e le fa’amasinoga o le 90 aso e galulue ai ma lana sponsor mo le toe fa’afouina lea o ona pepa nofomau i Amerika Samoa, lea na mae’a le aoga i le aso 20 Oketopa 2015. O le ali’i o Lopa o lo o ia umia le ituaiga ID o le “P5”.

 

O afioga i ali’i fa’amasino ia Fa’amausili Pomele ma Muasau Tasina Tofili na lagolagosua i le afioga i le fa’amasino sili i le iloiloina o le mataupu a Lopa.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all