Skip to main content

Fa’ailoa Kapeneta tele o atina’e ua mafai e le malo ona fa’atino

Ta’ita’i o le malo, afioga i le ali’i kovana ia Lolo Matalasi Moliga fa’apea ai le Lutena Kovana ia Lemanu Peleti Sialega Mauga, i le fonotaga a le Kapeneta i le taeao ananafi, lea sa usuia i le Ofisa o Fa’atoaga a le malo i Tafuna  [ata AF]

O le fonotaga a le afioga i le ali’i kovana ia Lolo Matalasi Moliga ma lana Kapeneta, lea sa usuia i le potufono a le Ofisa o Fa’atoaga a le malo i Tafuna i le taeao ananafi, na fa’amanino ai e ni isi o Matagaluega a le malo galuega ma atina’e ua mae’a ona fa’atinoina mo Tutuila ma Manu’a.

 

O atina’e ma galuega fa’atino e pei ona taua, e aofia ai le fa’aleleia o faleaoga ma faletaalo o aoga maualuluga i Tutuila nei, aemaise ai o le fausiaina lea o fale ma isi atina’e mo le itumalo o Manu’a.

 

I atina’e i faleaoga ma faletaalo i Tutuila nei, e silia i le $10 miliona le tupe ua mae’a ona fa’aalu mo le fa’aleleia o vaega uma e pei ona taua i faleaoga, talu mai le tausaga e 2013.

 

“O lo o fa’aauau pea galuega mo le fausiaina o faleaoga fou mo ni isi o aoga maualuluga ma aoga tulaga muamua i le atunu’u, mai le aofa’i o aoga e 28 o lo o i ai, e 22 aoga tulaga muamua ae 6 aoga maualuluga, ma le silia i le 300 faleaoga eseese o lo o mafai ona tautuaina ai le silia i le 10,000 o fanau aoga i le atunu’u”, o se vaega lea o le folasaga a le Fa’atonusili o le Ofisa o Galuega Lautele a le malo ia Faleosina Voigt, i lana folasaga i lumao le kapeneta ananafi mo le fa’alauiloaina o galuega ma atina’e ua mae’a ona fa’atinoina e lona ofisa.

 

I tulaga o atina’e ma galuega e pei o auala, fa’aleleia o taligalu, fale fa’atali pasi ma isi lava atina’e i luga o alatele, ua silia i le $40 miliona tupe lotoifale atoa ai ma tupe feterale ua mae’a ona fa’aalu mo le fa’atupeina o nei galuega fa’atino.

 

“I le isi 5 tausaga o lo o lumane’i nei, e tele naua isi galuega tetele ua mae’a ona fa’ataoto e le malo ma le fa’amoemoe, e tatau ona auaua’i lona fausiaina, fuafua lava i vaega tupe e maua mai e le malo ma tupe fesoasoani mai le feterale”, o le saunoaga lea a Voigt.

 

Mo atina’e i Manu’a, na fa’aalia i ata sa mafai ona pu’eina ma fa’alauiloa i luma o le kapeneta galuega ua mae’a ona fausia i Manu’a, e pei o pamu kesi e 2 ua mae’a ona fausia i Ta’u ma Ofu, i lalo o se fesoasoani a le Ofisa o le Pulega o le Eletise ma le Suavai (ASPA).

 

“O le lu’itau o lo o i ai mo nei galuega, e 2,000 kalone o le kesi e mafai ona utu i le pamu kesi i Ofu, ae 3,000 kalone mo le pamu i Ta’u, ma le fa’amoemoe e $3.00 i le kalone ua fa’amoemoe e fa’atau atu ai mo ta’avale a le malo fa’apea ai ma ta’avale e pulea ma umia e tagata ta’ito’atasi, fa’atasi ai ma le lu’itau e sili ona taua, o kalone kesi ia e 7,500 e tatau ona sapalai mo Manu’a i masina ta’itasi”, o le saunoaga a Chris King, o le sui fa’atonusili o le Ofisa o Pulega o Uafu ma Malaeva’alele.

 

Ua mae’a fo’i ona fausia ofisa tutotonu o le malo mo Ta’u ma Ofu, lea o lo o fa’aigoaina o le Ta’u EOB ma le Ofu EOB.

 

Ua mae’a fo’i ona tatalaina i Ta’u le tautua fou a le Ofisa o Aoga mo fanau e i ai manaoga fa’apitoa o le tino ma le mafaufau, lea e mafai ai ona malaga le ta’avale e la’u mai fanau ma momoli atu i le aoga.

 

E tasi le ta’avale fou lea ua i ai nei i Ta’u (Dial-a-Ride), lea o lo o tautuaina fanau e to’a 65, ae o lo o fa’atalitali pea mo se ta’avale mo Ofu.

 

I le tulaga o le va’a fou mo le itumalo o le Manu’atele, o le aso 3 Oketopa 2016 lea ua fa’amoemoe e tu’u aloaia mai ai le va’a ia Amerika Samoa, ma sauni ai loa e tuua le aai o Seattle mo Hawaii i le aso 11 Oketopa mo le umi e tusa ma le 14 aso.

 

O le aso 29 Oketopa lea ua fa’amoemoe e tuua ai e le va’a ia Honolulu, ma folau mai ai loa mo Amerika Samoa mo le isi fo’i umi e tusa ma le 14 aso.

 

“A o le i malaga ese mai le va’a mo Amerika Samoa, o le va o le aso 3 -10 o Oketopa ua fuafua e fa’atautaia ai ni aoaoga puupuu mo le auva’a, ina ia mafai ai ona fa’amasani i latou i le fa’atinoina o galuega uma e mana’omia mo le umi lea o le a malaga mai ai le va’a mai Seattle i Honolulu, atoa ai ma Honolulu i Amerika Samoa, ina ia mautinoa e saogalemu le faigamalaga, e leai fo’i se soifua e a’afia i se fa’alavelave”, o le saunoaga lea a King.

 

Na fa’afetaia e Lolo le ofo o lona loto ina ua ia molimauina le tele o nei atina’e ua mae’a ona fa’ataunu’u i Manu’a i totonu o le 3 ma le afa tausaga o le nofoaiga a le faigamalo.

 

Saunoa atili le ali’i kovana e fa’apea, e ui i le tau fa’asoasoa o tupe a le malo, ae o lo o galulue malosi pea fa’atonusili i le tau sailiina mai lea o ni alagatupe e fa’atupe ai le fa’amoemoe o le malo.

 

I totonu o le paketi a le malo mo le tausaga tupe fou 2017 lea o lo o i luma o le fono faitulafono i le taimi nei, e $400,000 le vaega tupe lea ua fa’aagaaga i lalo o Polokalame Faapitoa a le ali’i kovana, e fa’atupe ai le fa’aleleia o isi atina’e mo Manu’a.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all