Skip to main content

Pasia Komiti Soofa’atasi suiga o le Paketi a le malo mo le 2017

Komiti Soofaatasi o le Paketi a le Fono Faitulafono, afioga i le senatoa ia Laolagi Fonoti Savali Vaeao ma le afioga i le ali’i faipule ia Faimealelei Anthony Fu’e Allen.  [ata AF]

O le taeao ananafi na pasia aloaia ai e le Komiti So’ofa’atasi o le Paketi a le Fono Faitulafono, suiga ua faia i le paketi a le malo mo le tausaga tupe fou 2017, ina ia fa’aopoopo ai i totonu le aofa’iga e $2 miliona e pei ona talosagaina e le afioga i le ali’i kovana ia Lolo Matalasi Moliga.

 

E $378.4 miliona le aofa’i o le paketi a le malo mo le tausaga tupe 2017 sa tu’uina atu i luma o le Fono Faitulafono, peita’i o lea ua pasia e le Komiti Soofaatasi le toe fa’aopoopo i ai o le $2 miliona, e avea ma vaega tupe a le malo e fa’afetaui ai le tupe e $20 miliona lea ua fuafua le Ofisa o Fela’uaiga a le malo tele (DOT) e tu’uina mai e fesoasoani ai i le toe fa’aleleia o le malae va’alele i Tafuna, e aofia ai ma le aveeseina mai o tane suau’u o lo o i ai i le vaega e paka ai ta’avale, ae tu’uina atu i le isi nofoaga fou lea ua mae’a ona saunia e le malo.

 

E pei ona taua e le afioga i le ali’i kovana i lana tusi i ta’ita’i o le Fono Faitulafono i le vaiaso nei e fa’apea, o lenei vaega tupe, o se “fa’amanuiaga sa le’i mafaufauina” mo le malo, a o lea ua tu’uina mai e fesoasoani ai i atina’e a le malo.

 

Na taua atili e Lolo i lana tusi i ta’ita’i o le fono e fa’apea, afai ae le tuuina atu le tupe lenei i le fono faitulafono mo le iloiloina atoa ai ma le pasiaina, e le gata o le a le aloaia ai le Ulutala 10 o le Tulafono Toe Teuteuina a Amerika Samoa, ae o le a tula’i mai ai fo’i se fa’aletonu i le paketi a le malo mo le tausaga tupe 2017.

 

O le tupe e $20 miliona e pei ona taua e Lolo o le a maua mai, o le $7.7 miliona ua fuafua e fa’atupe ai le galuega mo le toe fa’atulagaina o tane suau’u o lo o i ai i le malae va’alele i Tafuna, ae o le isi $13 miliona ua fuafua e tu’uina mai i le Ofisa o le Feterale o lo o pulea malae va’alele a le malo (FAA), mo le fa’amoemoe e fa’atupe ai galuega toe fa’aleleia o le malaeva’alele a le atunu’u.

 

O le vaega tupe e $2 miliona e pei pasia e tu’uina i totonu o le paketi a le malo, o lo o fuafua e fa’atupe mai i tupe ia ua fuafua e maua mai i le auaunaga a le Ofisa o Tiute, e ala i le fa’aaogaina o masini (scanner) e su’e ai uta ma oloa mai fafo.

 

I le aso na mae’a aloaia ai iloiloga a le fono mo le paketi a le malo, na fa’afetaia ai e le afioga a Laolagi Fonoti Savali Vaeao le mamalu o le komiti soofaatasi e tusa ai o le galuega sa fita i tuga i ai le mamalu o maota e lua i le 2 ma le afa vaiaso, e ala i le iloiloina lea atoa ai ma le fesiligiaina o molimau a le malo e fa’atatau i le paketi.

 

Ina ua toe tauaofia le komiti soofaatasi ananafi, na fa’ailoa e Laolagi e fa’apea, ua mae’a ona latou galulue ma le Teutupe a le Fono mo le fa’atulagaina o suiga e pei ona fuafuaina, ma ua mae’a fo’i ona sailia le vaega o le paketi e tatau ona fa’aauala mai ai, e ala mai lea i totonu o Polokalame Fa’apitoa a le kovana.

 

Na saunoa le fofoga fetalai ia Savali Talavou Ale ma ia fa’afetaia le komiti soofaatasi e tusa ai o le galuega lea ua taoto, aemaise ai o le taumafai e fa’amautu tulaga i le suiga o le paketi e pei ona talosagaina e le faigamalo.

 

Na fa’ailoa atili e Savali e fa’apea, ua mae’a ona faia le finagalo o le maota o sui e fa’atatau i le pili lea o lo o fuafua le faigamalo e fa’atupe mai ai le vaega tupe e $2 miliona, e ala i lo latou pasiaina o le pili sa talosagaina e le faigamalo fa’atasi ma suiga, ona o le manatu o le maota o sui e lagolago le fuafuaga a le malo.

 

A o le i aloaia e le komiti soofaatasi le mau e fa’apasia ai suiga o le paketi, na fesili le afioga i le sui fofoga fetalai ia Fetu Fetui Jr, po o i ai se fuafuaga a le komiti e fa’atatau i le konekarate a le pulesili o le Ofisa o Turisi lea sa tele i ai fesili ma finagalo a afioga i senatoa ma faipule, ae pe aisea fo’i ua mafua ai ona ese aiaiga sa sainia ai le konekarate a lea alo o le atunu’u.

 

O le konekarate sa fesiligia e le afioga a Fetui Jr, o le konekarate lea a le susuga a David Vaeafe, lea sa tele i ai fesili a senatoa ma faipule, ona o le tele o penefiti o lo o ia maua mai lana konekarate, e ese mai i lona totogi e $80,000 i le tausaga o lo o i ai, fa’aopoopo i ai ma penefiti e pei o le $20,000 e totogi ai lona fale e nofo ai, atoa ai ma le $15,000 mo pili o ana talavai i le falema’i.

 

A o le i fa’amuta aloaia felafolafoaiga a le komiti soofaatasi ananafi, na fa’afetaia e Laolagi afioga i senatoa ma faipule e tusa ai o le galuega sa latou galulue mai ai i le 2 ma le afa vaiaso ua mavae.

 

Na fa’afetaia fo’i e le afioga i le fofoga fetalai ia Savali le mamalu o maota e lua, e fai ai o ia ma o la sui ma le peresetene o le Senate o lo o malaga i fafo, e fa’afetaia ai afioga i senatoa ma faipule i le loto e tasi atoa ai ma le galulue fa’atasi mo le manuia o le atunu’u, e ala i lo latou pasiaina o le paketi fuafuaina a le malo.

 

Saunoa Savali e fa’apea, e le faigofie le galuega sa alo atu i ai le fono, ma e ui i le eseese o finagalo fa’aalia, ao lea ua manino le tutusa o finagalo ina ia lagolago tulaga e manuia ai le atunu’u, e ala i le pasiaina o le paketi atoa ai ma ona suiga.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all