Skip to main content

Fautuaina ASDOE.....silasila auala fa’alelei ai tautua mo fanau

Ta’ita’i o le Fono Faitulafono, le afioga i le Peresetene o le Senate ia Gaoteote Palaie Tofau, ma le Fofoga Fetalai o le maota o sui ia Savali Talavou Ale.  [ata AF]

Na fa’aaoga e Ta’ita’i o le Fono Faitulafono le avanoa na latou feiloa’i ai ma le Fa’atonusili le tumau o le Matagaluega o Aoga a le malo i le taeao nei, i le taimi na talanoaina ai le paketi a le Ofisa o Aoga mo le tausaga tupe fou 2017, e momoli atu ai fautuaga i auala e fa’aleleia ai le auaunaga a le Ofisa mo aoga a le fanau.

 

I le toe amataina ai o aoga a fanau i lenei tausaga aoga fou 2016/2017 na taua ai e le fofoga fetalai ia Savali Talavou Ale lona le toe mana’o e toe fa’alogoina ni fa’asea mai matua ma le atunu’u e fa’atatau i tulaga fa’aletonu o lo o a’afia ai aoga a fanau i lenei tausaga aoga.

 

I le toe fa’amanatu ai e Savali o ni fa’aletonu sa tutupu i le tausaga aoga ua mavae atu, e pei o le le lava o tusi aoga mo fanau, atoa ai ma le fa’aaoga e fanau aoga o tusi aoga e nonofo ai i luga, ona ua le lava ni kesi ma ni nofoa, sa ia taua ai le momomo o lona loto ma tau le maua ai se malologa o le mafaufau, talu ai o tulaga fa’aletonu o lo o a’afia ai aoga a fanau a le atunu’u.

 

“E oo mai lava i le taimi nei e le o maua lava sa’u moe lelei i po uma, ona o tulaga fa’aletonu sa ou molimauina i vaega e fa’atino ai le tautua a le Ofisa o Aoga i fanau, o ata sa pu’eina mai ma matamata ai le atunu’u, o lo o fa’ailoa mai ai fanau aoga o lo o nonofo i luga o tusi aoga ma fa’aupuga fai mai ua leai ni kesi ma ni nofoa, e pei e foliga mai e le o silafia e le Ofisa o Aoga fa’afitauli nei, ae o le fautuaga, ia silasila toto’a i fa’afitauli fa’apenei ina ia mautinoa e le toe tula’i ai i le lumana’i”, o le saunoaga lea a Savali na lagolagoina e ni isi o senatoa ma faipule.

 

O le fesili a le afioga i le fofoga fetalai, na afua mai i vaega tupe lea ua fuafua le Ofisa o Aoga e fa’asoa atu i Aoga Tulaga maumau fa’apea ai ma aoga maualuluga i le tausaga tupe fou.

 

I totonu o le paketi o lo o fa’ailoa mai ai le aofaiga e $41,000 miliona o lo o fuafua e tu’uina atu mo aoga tulaga muamua, ae $29,000 miliona mo aoga maualuluga e fa’atau ai mea faigaluega e fa’atino ai aoga a fanau (materials & supplies).

 

Saunoa Savali e fa’apea, afai o se vaega o tupe ia ua fa’amoemoe e fa’atau ai kesi ma nofoa mo fanau aoga i aoga o loo tula’i mai ai manaoga, o se fuafuaga ua lelei tele, ae afai e le o i ai se fuafuaga a le Ofisa o aoga i se vaega tupe e fa’aagaga mo kesi ma nofoa, o lana fautuaga la, e tatau ona toe silasila toto’a le Ofisa i se vaega tupe e fa’atino ai manaoga ia pe a tula’i mai.

 

Saunoa le afioga i le ali’i senatoa ia Soliai Tuipine Soliai e fa’apea, e le gata i fa’aletonu o lo o a’afia ai fanau aoga i kesi ma nofoa, ae oo lava fo’i i le le lava o faiaoga atoa ai ma le to’atele o fanau aoga i totonu o le potu e tasi, o ni isi ia o fa’afitauli o lo o a’afia ai aoga tulaga muamua i totonu o lona itumalo.

 

“E le tatau ona tupu le fa’afitauli lenei o le ova i le to’a 30 tamaiti aoga i totonu o le potu aoga e tasi, e le gata e faigata i le faiaoga ona a’oa’o uma fanau nei, ae o le mea moni e le lava le lapopo’a o potu aoga e nonofo uma ai fanau nei i le aso atoa, o le fautuaga, ia toe silasila i le faafitauli o le to’atele o fanau aoga i totonu o le potu aoga e tasi, ma vaavaai fo’i i le fa’afitauli o le le lava o faiaoga i aoga a lo’u itumalo”, o le saunoaga lea a Soliai.

 

O se tasi o itu sa fesiligia e senatoa ma faipule, o totogi o faiaoga ua maua fa’ailoga e pei ona taumafai mai i ai le malo i tausaga ua mavae.

 

Saunoa le afioga i le ali’i senatoa ia Magalei Logovi’i e fa’apea, e to’atele faiaoga o lo o fa’asea i le le maua lea o a latou si’itaga mai le malo, e ui o lea ua mae’a ona folafola e maua si’itaga o totogi o faiaoga ua maua a latou fa’ailoga e pei o le BA ma le MA, o lea fo’i sa aofia i le saunoaga a le fa’atonusili le tumau ia Filo Jennings i le aso o le fa’atasiga a faiaoga mo le tatalaina o le tausaga aoga fou lenei.

 

Na taua e le susuga a Jennings e fa’apea, e ui sa ia fa’alauiloa si’itaga o totogi mo faiaoga uma ua maua a latou fa’ailoga, peita’i e i ai la’asaga e tatau ona ausia fa’atoa mafai ai loa lea ona maua si’itaga, e pei o le fa’atumuina o pepa atoa ai a le fa’agasoloina o iloiloga ina ia fa’amaonia ua maua fa’ailoga o faiaoga o lo o talosaga.

 

Ae na taua e Magalei e fa’apea, o lona popolega o lo o i ai, ina ne’i avea le tuai ona fa’atino e le malo o ana folafolaga i faiaoga ma auala e fa’amavae mai ai faiaoga mai a latou galuega, ona toe tula’i mai ai fo’i lea o se isi fa’afitauli i le taus aili o ni faiaoga e sui tulaga i faiaoga o le a fa’amavae.

 

O ni isi o faiaoga o lo o taua i totonu o le paketi o Faiaoga V (teacher V), o lo o taua le maua e isi o totogi ta’i $11,900 i le tausaga, ae o isi ua latou maua totogi e ta’i $24,300 i le tausaga, ae mo faiaoga o lo o taua i le paketi o ‘teacher IX’, o isi o lo o tumau pea i le ta’i $17,000 a latou totogi ae o isi ua oo atu i le ta’i $27,000 o latou totogi.

 

O le paketi e $66.7 miliona a le Ofisa o aoga mo le tausaga tupe fou 2017, o le $43.3 miliona ua fa’atulaga e alu i totogi o tagata faigaluega e aofia ai ma faiaoga.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all