Skip to main content

TALA MAI SAMOA

Apia - SAMOA

FAATONU E LE FAAMASINOGA IA LE LOKAINA O MOLIMAU E TO’ALUA A FALEALILI 1

O le taeao ananafi sa faatonuina ai e le Faamainoga ia le lokaina mai o ni molimau se to’alua, o Malili NofoVaega ma Faamotuletia Sei, lea na samania mo le faia o ni a la molimau i le taeao ananafi, i le mataupu o le palota a Falealili 1, ae peitai, e le’i auai atu.

Ua mae’a ona fa’ao’oina atu e molimau ia a la faamatalaga tusia, mo le itu tagi, le susuga ia Tuiloma Laniselota Lameko, lea o lo’o faasaga i le Afioga i le sui Palemia, ia Toelupe Poumulinuku Onesemo.

Ua ta’ua e le Afioga i le Faamasino Sili Satiu Simativa Perese, o molimau a Malili ma Faamotuletia, o le fa’asaga sa’o i fa’amaoniga ua mae’a ona i luma o le faamasinoga, mai i le molimau a Lepagatele Alema.

I lalo o lenei fa’atonuga a le faamasinoga, a mae’a ona ave faapagotaina ia Malili ma Faamotuletia, o le a lokaina i la’ua se’ia toe faia le faamasinoga.

E le o mautu le aso e toe fa’aauau ai le faamasinoga mo le palota a Falealili 1.

TULI E LE FOFOGA FETALAI IA LE TAITAI O LE ITU AGAI MAI TOTONU O LE PALEMENE

E 24 na faasala ai e le Afioga i le Fofoga Fetalai, ia Auapaau Mulipola Aloitafua Mulipola ia le Taitai o le Itu Agai (HRPP), le Afioga Tuilaepa Sailele Malielegaoi, mai le toe fo’i atu i totonu o le Palemene, ona sa ta’ua e le Fofoga Fetalai, le lafoina e le taitai o le Itu Agai ia ni upu masoa, i le Palemia.

I le saunoaga a le Fofoga Fetalai, sa ia ta’ua ai le saunoa o le taitai o le Itu Agai i ni upu masoa, ina ua faia se malologa a le Palemene i le taeao o le aso Lua (aso Gafua i Amerika Samoa), ma na molimauina lea tulaga, e nisi o sui o le Kepeneta ma le Palemene, faapea ma tagata faigaluega o le Palemene.

E le o manino tonu ia fa’aupuga a Tuilaepa sa saunoa iai, ae na fa’aleoina e le Fofoga Fetalai ia lona agaga faanoanoa, ina ua toe potopoto ia le Palemene ma ia u’una’ia ai sui o le Maota Fono, ina ia fa’atumauina le mamalu o gagana e saunoa ai i totonu o le Maota Fono.

Ae e le’i faia le malologa a le Palemene i le taeao o le aso Gafua, i le toe tatalaina o tauaofiaga a le Palemene, sa saunoa ai le Afioga i le Palemia e tusa ai ma fa’amatalaga taufa’aleaga, e le gata ia te ia, ae faapea le malo, talu ona tutula’i mai ma fa’atautoina ia Setema 16.

Ma sa ta’ua ai e le Afioga i le Palemia ia le Taitai o le Itu Agai, o se tasi o tagata o lo’o ta’imua i le faia o faamatalaga faasagatau i le malo, i luga o upega tafa’ilagi.  Ma ua mae’a ona fa’atonuina ia le Loia Sili ina ia su’esu’eina lea tulaga.

Ina ua mae’a ona saunoa le Afioga i le Palemia, sa faatuina e le Afioga i le sui Palemia ia Poumulinuku Onesemo, ia se lafo mo le fa’amaumauina o le saunoaga a le palemia i totonu o fa’amaumauga a le palemene, ma na pasia lea lava lafo.

Ae peitai, na fa’atuina e Tuilaepa se mau mo se suiga po o se faaopoopoga, ina ia mafai ai ona iloiloina le saunoaga a le Palemia e le Maota Fono, ae peitai, sa leai seisi na faaluaina le manatu, pe fesiligia foi.

Ae sa lagonaina le saunoa o Tuilaepa, o tu’ua’iga a le Palemia, o lo’o fa’asaga atu ia te ia.  Ma ia saunoa ai, afai ae le iloiloina lona manatu i totonu o le palemene, o le a ia sailia seisi auala, i fafo.

I lona fa’atula’i ‘ese o Tuilaepa mai totonu o le Maota Fono, na saunoa ai le Fofoga Fetalai i nisi foi o tulaga na tutupu i taii ua tuanai, lea na fa’asala ai foi seisi Minisita o le Itu Agai, ona o le mafua’aga lava e tasi.

O le taeao ananafi, i le atoa o le 24 itula, sa fuafua e toe fo’i atu ai Tuilaepa, e toe auai i taualumaga a le Maota Fono.

FA’ATAUTO ALE VENA ALE E AVEA MA MINISITA O LE SIOSIOMAGA

O le taeao  ananafi, na fa’atauto ai le Faipule mai i le itumalo a Faleata #4, le susuga ia Ale Vena Ale, e avea ma Minisita fou o le Siosiomaga ma Alagamanuia Fa’alenatura, e sui tulaga ia Seve Te’i Fuimaono lea sa le’i fa’amanuiaina ana taumafaiga, i le palota, i le lua vaiaso talu ai.

O le Afioga i le Fofoga Fetalai, ia Auapaau Aloitafua Mulipola sa fa’atautoina ia le Minisita fou.

E to’alua ni sui tauva sa tamomo’e fa’atasi ma Ale, i le palota ia Aukuso ma o se tasi ua loa ona tautua i totonu o le Maota o le Atunu’u.

Na mua’i ulufale Ale i totonu o le Palemene, i le tausaga 2010 ae peitai, sa le’i fa’amanuiaina ana taumafaiga i le palota lautele o le 2011, faapea le palota lautele i le 2016.  Ae i le 2021 na tauva ai Ale i lalo o le fu’a a le HRPP mo le itumalo a Faleata #4. 

O Iuni 2022, sa tu’ua ai e Vena ia le Itu a le HRPP ae i le palota na soso’o ai, sa ia tauva ai i lalo o le fu’a a le FAST.

I lena vaitaimi sa avea ai o ia ma sui Minisita o le Soifua Maloloina, ae peitai, sa toe fa’amaloloina mai o ia mai i lea tofiga, ina ua tula’i mai le fa’afitauli lea na fa’amalolo ai Minisita e to’afa ia Ianuari 2025 ma i’u ai ina toe faia se palota ia Aukuso o le tausaga nei.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all