Skip to main content

Taofia e leoleo ia taavale femalaga’i i luga o le auala ona o se tamaloa na i luga o le alatele ma sona

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

O le afiafi o  Oketopa 4, 2025, na va’aia ai e leoleo ia se tamaloa, o savali i le moa o le alatele ma si’i sona afafine, e lua tausaga le matua.  Sa agai atu leoleo ma taofi femalagaiga a taavale i luga o le alatele, ae taumafai e ave’ese mai le tamaloa ma le pepe.

[Ua le lomia suafa o i latou na a’afia ma molia, i lenei mataupu, aua le puipuiga o fanau iti.]

E tusa ai ma fa’amaumauga a le faamasinoga, o lo’o ta’ua ai le agai o le tamaloa i le itu i Sasa’e.  Ae o le taimi lea, o lo’o taumafai le tina o le pepe, e ave’ese mai ia le teineititi mai i le tamaloa, a’o fepasia’i ta’avale i luga o le auala, ma o nisi o taavale, sa taumafai e ‘alo ‘ese mamao, mai i le so’aina o i latou.

Ina ua latalata le ta’avale a leoleo i le tamaloa (le na molia), a’o si’i lona afafine, sa o la  taumafai e valaau atu i le tamaloa, ae peitai, na vala’au mai le tamaloa, o lo’o alu e ave lona afafine ia Tuiatua (lea o lo’o lagomau nei i Futiga).  Ma sa ta’ua foi e le na molia, o lo’o fa’aigoa lona afafine i masiofo Samoa, ua maliu, ma ia ‘aua ne’i latalata atu seisi ia te ia (pepe).

Ma sa faapea ona ‘e’e ma pese i ni gagana ‘ese’ese, ae o le taimi lea, o lo’o tagi lotulotu lona afafine.

Na fa’ato’a tu’u atu e le tamaloa (le na molia) ia lona afafine, i lona to’alua, ina ua fa’aaoga e leoleo ia le masini fa’aleotele, ae sa fa’aauau pea ona savali aga’i i luma.  

Sa toe taumafai leoleo e talatalanoa atu i le na molia, ae peita’i, na fa’aauau pea ona savali le na molia.  Na taumafai fa’afa ia leoleo e ave’ese le na molia mai i luga o le alatele, ae peitai, sa fa’aauau ona tete’e le na molia.

E tusa ai ma le ripoti a leoleo, sa fa’afaigata ona taofi le na molia, ona o le malo ma le malosi o lona tino.  Ae ina ua manuia taumafaiga a leoleo e ave’ese le na molia mai luga o le alatele, sa fa’afaigata ona lokaina ona lima.

Na taumafai foi ni alii se to’alua, e aiga i le na molia, e fesoasoani i leoleo, i le ave faapagotaina o le na molia.

Ae ina ua mafai ona aveina atu le na molia i le Ofisa a Leoleo i Tafuna, sa fiu foi leoleo e faatalanoa.  Ma sa ta’ua e leoleo e faapea, e foliga mai na fa’aaogaina e le na molia, ia se vaega o fualaau faasaina.  E le ‘emo ona mata, ae na’o na pupula to’a i leoleo ma fa’aauau ona ‘e’e ma pese.

O se taimi mulimuli ane, na taunu’u atu ai le tina o le pepe, i le ofisa a leoleo mo le fa’atalanoaina.

Ma sa ia faamatalaina e faapea, ina ua manava atu lona toalua (le na molia), na ia fai iai, e alu e fai sana maloloa, ae tu’u le moaina o le vao, se’ia o’o i le aso na soso’o ai.  Ae peitai, na alu le na molia ma si’i atu lona afafine, na amata ona savali ‘ese, ae mulimui atu ai le fafine ma taumafai e vala’au atu e fa’atali mai.

Sa ta’ua e le fafine, lona taumafai e vala’au atu pea i lona to’alua (le na molia) ae e le tali mai.  Na o’o lava i lona togiina o lona to’alua i ni ma’a, ae e le tali mai lava.  Ina ua o latou o’o i luga o le auala, sa popole le tina ona o le pepe, lea o lo’o si’i e lona to’alua.

Ae na iloa atu i latou e leoleo ma ave loa i latou i le ofisa a leoleo.

Sa ta’ua e le tina, ua fai sina umi e le o toe tutusa uiga o lona to’alua.  Ua ia fa’aalia ni uiga, e fefefe ai i la’ua ma si ana tama, se’ia o’o mai lava i le mea sa tupu i lea aso.  Na ta’ua foi e le tina ia lona fefe tele, mo ia ma lana fanau laiti, ma o lo’o iai sona popolega, o le a tele atu se mea o le a tupu pe a tatalaina mai i tua o ia (le na molia).

O moliaga sa faia e faasaga i le tamaloa (le na molia), na aofia ai:

Faitauga 1 – Savali i luga o le auala ae o lo’o a’afia i ‘ava malolosi po o fualaau faasaina – 

Faitauga 2 - O se vaega ‘A’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le tasi tausaga, po o se sala tupe e $1,000; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 3 – Faatupu Vevesi i nofoaga faitele (sauaga fa’alotoifale) – O se vaega ‘B’ i solitulafonoo mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le ono masina, po o se sala tupe e $500; po o faasalaga uma e lua.

E $1,000 se vaegatupe na fa’atonuina e le faamasinoga, e mafai ona tatalaina ai le na molia mai i le falepuipui, a’o faagasolo lona faamasinoga.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all