Pago Pago - AMERIKA SAMOA
I lalo o se talosaga mai i le Kovana o Amerika Samoa, le Afioga Pulaalii Nikolao Pula, sa faataunu’uina ai e le Ofisa Su’etusi a le Teritori, ia se su’esu’ega e tusa ai ma tala o le tupe, mo le Tausaga Tupe o le 2025.
O le aso 14 o Iulai, 2025, sa fa’amaumauina ai e le susuga ia Mike Edmonds, le Su’etusi a le Teritori, ia le talosagaina o le latou ofisa, e faatinoina se su’esu’ega, e tali atu ai i se ripoti ua fa’aalia ai le maualalo atu o le taumatega o tupe aoina mo le kuata muamua, pe a ma le $55 miliona, ae o le Tupe Aoina Lotoifale sa faapaketiina, e $165,907,000.
E le gata i lea, sa ta’ua e le Su’etusi, o le mafua’aga ua maualalo ai tupe aoina mo lafoga, ona ua sili atu le fuainumera sa taumateina, pe a fuafua atu i tupe aoina mai i tausaga tuanai.
E tusa ai ma le aotelega o le ripoti e 35 itulai, o le auga o lenei su’esu’ega, o le faamautu lea, pe mafai ona ausia e tupe aoina lotoifale ma tupe fa’aalu, ia le fuainumera sa taumateina i totonu o le paketi.
O vaega sa ta’ua i totonu o le ripoti, na aofia ai:
- Ua talitonu le Ofisa, o tupe aoina lotoifale mo le Tausaga Tupe 2025, e silia ma le $42 miliona, o le a i laititi atu ma le aofaiga na taumate mo tupe aoina, po o le 25% i lalo ifo o tupe aoina ua mae’a ona ta’ua i totonu o le paketi, lea e $165,907,000.
- O tupe maua mai i lafoga a pisinisi, tupe maua tagata ta’ito’atasi ma lafoga fa’ae’e, o lo’o taumateina, o le a silia ma le $42 miliona, o le a pa’u ai i le paketi. O isi tupe aoina ua mae’a ona faapaketiina, ua taumateina, o le a fai sina maualuga atu, nai lo le fuainumera i totonu o le paketi, ona o le initeresi ua maua mai i vaegatupe a le ARPA, e le’i fa’aaogaina.
- Ua mafua ona pa’u tala o le tupe mo tupe aoina o lafoga ma isi tupe aoina, ona o le maualuga o le taumatega sa iai mo le paketi o lea tausaga tupe, ona sa fai sina maualuga o tupe aoina mai i tausaga tuanai.
- O le fuainumera mo tupe fa’aalu mo le Tausaga Tupe 2025, sa taumateina e $117 miliona, ae peitai, sa fai sina maualalo ma le paketi, pe a ma le $12.78 miliona.
E ui ina sa le’i mafai ona o latou taumateina ia se aofaiga o tupe fa’aalu mo Polokalama Faapitoa, ae sa fa’aaluina e le malo ia le $11.5 miliona, mai i le $36.2 miliona sa paketiina, i lalo ifo o le ulua’i ono masina o le tausaga tupe 2025. E masani lava ona fa’aaluina e le malo, pe a ma le 86 pasene o lana paketi mo Polokalama Faapitoa. Afai la ae fa’aauau ai pea lea tulaga, o lona uiga, e pe a ma le $31.2 miliona o le a totogia e le malo, i ana Polokalama Faapitoa.
O lona uiga, o le tupe fa’aalu lotoifale a le malo o Amerika Samoa, o le a o’o atu i le $148.3 miliona, o lona uiga, ua sili atu lana fa’aalu ($24.6 miliona), nai lo le aofaiga sa taumateina mo tupe aoina lotoifale.
Sa faapea foi ona aofia i totonu o ai e ripoti a le Su’etusi, nisi o mataupu sa molimauina, i la latou su’esu’ega.
Mo se faataitaiga, sa molimauina e le Su’etusi, le leai o se tupe mai i tupe aoina mai lafoga fa’ae’e, na tu’uesea, e fesoasoani i a’oga a fanau (financial aid) po o le tausiga o a’oga, e pei ona finagalo iai le Fono Faitulafono. E le gata i lea, o se vaega tele o le $38.7 miliona i totonu o “Isi Tupe Fa’aalu”, i le tausaga tupe 2023, sa tele ina fa’aaluina e le malo, mo galuega fau fale po o poloketi tau i galuega fau fale.
Ma sa ta’ua foi e le Su’etusi, le molimauina o le fa’aaogaina o tupe mo Polokalama Faapitoa, mo isi poloketi ae le mo polokalama sa fa’aagaga ai, e aunoa ma se faatagana mai i le Fono Faitulafono.
Ma na ta’ua foi i le ripoti a le Su’etusi e faapea, o le paketi a le malo mo lafoga uma, na sili atu le taumatega i lo le aofaiga moni sa iai.
O le tupe aoina mo lafoga sa fuafuaina mo le tausaga tupe 2025, sa taumateina i le $123.6 miliona – 20% sili atu nai lo le paketi mo le tausaga tupe 2024 lea sa $103.2 miliona. O lea aofaiga, (lata i le $52 miliona) sa sili at unai lo le $72.04 miliona, na pasia e le Fono Faitulafono, i le tausaga tupe o le 2022 (silia ma le 72% ).
O le paketi taumate mo le tausaga tupe 2025, ua fa’aaia mai ai le tele o ni mafuaaga ua si’itia ai tupe aoina mo lafoga. E pei o le fa’aauau pea ona maua mai o fesoasoani tau tupe mai i le malo feterale, talu ai le fa’ama’i o le koviti, ae le gata i lea, o le tele o tupe aoina lotoifale, sa mafai ona si’itia ai le tamaoaiga. Ae le gata i lea, o le tele o lafoga sa aoaina mai i kamupani ma pisinisi, o lafoga fa’ae’e ma lafoga a tagata ta’ito’atasi.
E ui ina sa va’aaia le si’itia o tupe aoina mai i lafoga a pisinisi ma kamupani i le tausaga tupe o le 2022 ma le 2023, ae peitai, e le’i fa’aauauina lea tulaga i le tausaga tupe 2024, ma tumau pea lona le mautonu i le tausaga tupe 2025.
Comments
Sorted by BestComments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.
Powered by Disqus