Apia - SAMOA
SA LEāI FINAGALO PAPALIāI SIA FIGEL E FAIA SANA FAAMATALAGA I LE FAALAVELAVE NA TUPU
Aāo faāagasolo ia le faamasinoga a Papalii Sia Figiel, lea o loāo molia i le maliu fasia o Sinavaiana Dr. Caroline Gabbards, sa faāaalia ai le leāi finagalo o Papalii, e faia sana faamatalaga e tusa ai ma le faalavelave na tupu, i le amataga o suāesuāega o leoleo.
E tusa ai ma molimau a se taitai leoleo sinia ia Maatusi Lelefu ma le alii leoleo o Steven Tonumaipeāa, i le aso lona lua o le faamasinoga a Papalii, sa fesiligia ai e le loia a Papalii, ia Unasa Iuni Sapolu, ia le mataupu e faāatatau i le aia tatau o se tagata, e le faia ai se faamatalaga, lea sa faamanino e Unasa i leoleo.
Sa molimau Maatusi, o ia lea na faia le faatalanoaga o Papalii, sa maeāa ona faāailoa atu i le na molia, lona aia tatau e saili ai sana loia ma le faia pe le faia foi o sana faamatalaga. Ma sa fesiligia e Unasa ia Maatusi, pe sa teāena e Papalii ia le saili o sana loia ma le faia o sana faāamatalaga. Lea na tali ai Maatusi, ioe.
Ona toe fesili lea o Unasa (e ui ina teāena e Papalii ia le sailia o sana loia ma le faia o sana faamatalaga), ae pe na faāaauau pea ona faia e leoleo ia lona faatalanoaga. Sa tali ia Maatusi, ioe.
Ona fesiligia lea e Unasa ia le molimau, e faāamatala le tulaga sa iai le na molia, i le taimi sa faia ai le la faatalanoaga. Sa faāamaonia e Maatusi le faāanoanoa o le na molia ma le maligi o ona loimata. Sa toe fesiligia Maatusi pe sa ia taofia le faatalanoaga ma tuāu atu se avanoa i le na molia, sa tali Maatusi, e leai ona sa faasolosolo lelei le faatalanoaga.
Na auai foi i le faatalanoaga ia le alii leoleo o Tonumaipeāa, ma o ia foi lea sa malaga atu i le nofoaga na tupu ai le faalavelave.
I lana molimau i luma o le faamasinoga, sa manino le faamatalaga a Papalii, i leoleo, e le manaāo i se loia, pe faia sana faamatalaga, i le taimi sa faatalanoaina ai i le maliu fasia o Sinavaiana.
Ae sa faamaonia e leoleo uma e toāalua, ia le faia e Papalii o le faamatalaga, o ia sa fasiotia o ia (Sinavaiana), ona ia teāena ai lea o ona aia tatau i se loia ma le faia o se faamatalaga, ae na faāaauau pea ona o la (leoleo) faatalanoaina ia le na molia.
Sa molimau Tonumaipeāa, ina ua maeāa ona tusia le faamatalaga a Papalii, sa toe tuuina atu ia te ia, e toe faitau ma sa o la toe faitauina atu foi ia Papalii, ia lana faamatalaga, ma faamanino le mafuaaga o le faamatalaga.
Na fesiligia e le Afioga i le Faamasino ia Fepuleai Ameperosa Roma, ia Tonumaipeāa, pe aisea na o la toe faitauina ai ia Papalii lana faamatalaga, pe afai ua maeāa ona faitau e Papalii. Sa tali le molimau, ina ia faamanino ai.
Ona toe fesili lea o le alii Faamasino pe aisea na leai ai se faamaumauga po o se ripoti, e tusa ai ma le faitauina e leoleo o le faamatalaga a Papalii ma toe faāamanino atu ia te ia. Sa tali le molimau, ona sa faia lea tulaga, ina ua maeāa le faatalanoaga.
Na toe fesili le alii Faamasino, pe le o le faagasologa, e masani ai, o le tusitusia e leoleo o tulaga uma e tutupu, i le taimi o se faatalanoaga, i le faaiuga o le faamaumauga o faamatalaga. Sa ioe Tonumaipeāa i le saunoaga a le Faamasino.
Na molimau Tonumaipeāa, i le oāo atu o tausoga a Papalii ā o Cecilia ma Sia ā i le ofisa a leoleo, i le aso Sa, Me 26, 2024 ma ina ua maeāa ona talatalanoa ma sui o le Vaega Suāesuāe a Leoleo (CID), sa faapea ona agai atu se vaega i le fale o Papalii i Vaivase.
Sa taāitaāi e Cecilia ia leoleo i totonu o le fale ma faasino iai le mea o iai se sefe. Ma sa vaaia se tamaāi naifi i luga o se laulau, i tafatafa o le faitotoāa, ma ni meatotino i luga o le fola o le fale, ma se samala i luga o le laulau, i tafatafa o le sefe.
Sa taāua e le molimau, ia lo latou aveāesea o le sefe ma vaāaia ai ni taga pepa lapisi e 4, o loāo tuāi i se fao i le faitotoāa ma o latou lagonaina se manogi malosi, mai i totonu o le fale taāele.
Na tuāuina le tino maliu i totonu o se taga ma aveina atu i le fale maliu, lea sa toe puāeina ai nisi ata, o le tino maliu.
I le molimau a se alii e suafa ia Frank Lafaitele, e 19 tausaga ma e auai i se faāili a le atunuāu, lea sa nofo i le fale a Papalii mo le lua masina, o lona tina matua ma le ua molia, e uo lelei ma le ua molia ma sa masani ona ia fesoasoani ia Papalii i nisi o taimi e faatino ai le faitauina o ana solo ma tala, i le fale mataāaga a le Galumoana.
Sa faamatalaina e Frank e faapea, o Papalii, o se tamaitai alofa, e na te uāunaāia o ia (Frank) i lona soifuaga. Ma ina ua fesiligia Frank, pe sa iai se taimi na vaai ai o ita ia Papalii, sa tali le molimau, e leai. Na fesiligia foi Frank pe sa ia vaāaia ni vailaau o taāatitia i totonu o le fale, sa tali le molimau, sa ia vaāaia ia le tui o le gasegase o le suka, a Papalii.
Na taāua e Frank e faapea, e masani ona tuāu e Papalii ia le ki o le fale i lalo o se maāa i tafatafa o le faitotoāa, mo ia. Ae peitai, i le aso Faraile, Me 24, 2024, sa fiu ai e suāe le ki ina ua ia (Frank) toe foāi atu i le fale. Ma sa taāua foi e le molimau e faapea, o le taimi mulimuli lava na ia vaāaia ai Papalii, o le taeao o le aso Faraile, ae na te leāi alu i a latou aāoga faāili mo sa latou faafiafiaga i le aso Toonai.
Ae ina ua ia toe foāi atu i le fale i lea afiafi, o loāo loka le fale, ae ua leai se ki i lalo o le maāa. O le mafuaaga lea na ia toe foāi ai i lona aiga. Ma o le taeao o le aso Toonai, na ia toe foāi mai ai i le fale a Papalii, ae o loāo loka pea, ma e na te leāi toe vaai ia Papalii, seāia oāo ina ona faalogo i le faalavelave na tupu.
O loāo faāaauau pea lenei faamasinoga.
TAOFI LE MALAGA FUAFUAINA A LE āFASTā MO AMERIKA SAMOA
O le aso Toonai na seāi mavae atu nei, sa fuafuaina e faimalaga mai ai le Vaega Faāaupufai mai Samoa, o le Faāatuatua i le Atua Samoa ua Tasi (F.A.S.T), i Amerika Samoa mo sa latou feiloaiga ma tagata palota a Samoa o loāo papaāaāao i totonu o le teritori.
Ae peitai ane, ua toe tolopoina lea fuafuaga, aua se taumafaiga ina ia taofia le pepesi o le faāamaāi o le Fiva o Ponaivi.
O lea faaiuga na faamaonia e le Taitaifono o le FAST, le susuga i le Laāaulialemalietoa Leuatea Schmidt, i sa latou Sauniga Lotu lea sa faia i le aso Toonai (aso Faraile i Amerika Samoa), ma tapunia aloaia ai femalagaiga a le latou Itu, e pei ona sa alo atu iai i le lima vaiaso ua tuanai.
I lana saunoaga, sa taāua ai e Laāaulialemalietoa, le faia o se faaiuga saogalemu, ina ia puipuia ai i latou mai i le faamaāi o le Fiva Ponaivi, ma isi mafuaāaga, ua le faataunuāuina ai sa latou fuafuaga na faāataāatia, mo le faimalaga mai i Tutuila ma Manuāa i le aso Toonai, Aukuso 16, 2025.
Ae sa faāamaāoti e le Laāaulialemalietoa e faapea, o le a toe faāaauau le latou fuafuaga mo le asiasi mai i Amerika Samoa, pe a maeāa ia le palota a Samoa.
Sa saunoa le Laaulialemalietoa, o lea faaiuga sa faia ma se faaeteete ma le faamuamua o le soifua maloloina o totino ma sui lagolago a le FAST, i totonu o Amerika Samoa.
O le faimalaga mai i Amerika Samoa, na fuafua e taualuga ai fuafuaga uma a le FAST, e pei ona sa faatinoina i vaiaso ua tuanai, ae e leāi faataunuāuina le palota lautele ia Aukuso 29, 2025. O lea faamoemoe sa fuafua e uāunaāia ai le lagolago malosi a aiga Samoa o loāo i Tutuila ma Manuāa.
E ui i le agaga faanoanoa o le toatele o sui lagolago a le FAST i Amerika Samoa, ona o lea suiga, ae peitai, sa faāamaonia e le FAST le taunuāu o le latou asiasiga, pe a maeāa le palota ma toe foāi i se lelei, tulaga o le faāamaāi ua pepesi i totonu o Samoa.
Comments
Sorted by BestComments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.
Powered by Disqus