Skip to main content

Fasi to’atele e nisi ia se alii talavou

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

O le aso 28 o Fepuari, 2025, na valaau atu ai se tagata i le Ofisa a Leoleo i Tafuna, e ripotia se misa i luma o le fale tifaga, lea na lavea ai se tamaititi, ina ua fasi e ni tagata e silia ma le to’avalu.

E ui ina sa sola le sa molia i lenei fa’alavelave, ae peitai, na mafai ona toe pu’eina o ia i se taimi mulimuli ane.

Ina ua taunu’u leoleo i le nofoaga na tupu ai le faalavelave, sa va’aia le to’atele o tagata o faatumulia ai luma o le fale tifaga ma sa taumafai leoleo e saili po o ai na a’afia i le faalavelave.

Sa mafai ona talanoa leoleo ma le tagata na valaau i le ofisa a leoleo ma ia fa’amatalaina ai i leoleo le fasi to’atele e ni tagata o se alii talavou.  Ma sa faapea ona aveina atu le alii talavou na manu’a i le ofisa a leoleo, e fa’atalitali ai le EMS.  Ae sa fautuaina ia molimau e leoleo, ina ia aga’i atu i le ofisa a leoleo mo le faia o a latou fa’amatalaga.

Ina ua fa’atalanoaina e leoleo ia le alii talavou na manu’a, sa ia faamatalaina e fa’apea, na i totonu o le fale tifaga ae alu atu sona tausoga laititi ma fai atu, o lo’o iai ni tamaiti o lo’o faatalitali mai ia te ia (le na a’afia) i fafo.

Ma ina ua ia savali mai i fafo, sa togi o ia e Tasi Seui i se ma’a ma tau i lona muaulu, ma ia pa’u ai i lalo ma o iina na feosofi atu ai nisi tamaiti ma fasi o ia.

Sa ta’ua e le alii na a’afia, na pau le mea sa ia manatua, o le tu’iina o lona manava e se tagata, a’o ta’atia i lalo ma le tatosoina solo o ia, a’o tatu’i lona tino e nisi.

Ina ua uma lena, ae tago mai seisi i le taumafai e titina lona ua.  Sa taumafai le uo teine a lea alii e u’una’i ese o ia, ae sa ia tago i le u’una’i i lalo lana uo teine.  O iina na maua ai e le alii talavou na a’afia, ia le avanoa e tu’i ai le tagata sa taumafai e titina o ia, ae peitai, na ta mai e seisi lona ua, i se laupapa ma ia toe pa’u ai i lalo.

Ma i le va’ai a le alii talavou na a’afia, e to’alima ni alii talavou o lo’o sauaina o ia.  Ae na mafai ona fesoasoani atu nisi na iai i lena taimi, e taofiofi le fasiga o ia.

O manu’a a le alii talavou na a’afia, na aofia ai le ma’osia o lona lima tauagavale, o lona papatua ma ona tuli, i le taimi na fetosoa’i solo ai o ia i luga o le sima.  O lona muaulu na fula i le mea na tau ai le ma’a.  O le itu tauagavale o lona ua na fula i le ta ina i se laupapa faapea ma le tele o isi ma’osia i isi vaega o lona tino ma foliga.

 

Sa fa’atalanoaina foi e leoleo ia le uo teine a le alii talavou na a’afia ma sa ia ta’ua foi le tulaga e tasi na ta’ua e le alii talavou na a’afia, i le alu atu o le tausoga a le alii talavou na a’afia a’o la iai i totonu o le fale tifaga, ma fai atu, o lo’o iai ni tamaiti o lo’o faatali atu i fafo.  Sa ta’ua e le tamaitai lona taumafai e taofiofi le alii talavou na a’afia, ae peitai, sa ia savali mai lava i fafo.

Na faamatala foi e le tamaitai le tau o le togi a Tasi Seui i le ulu o le alii talavou, ina ua o’o mai i fafo ma pa’u ai i lalo le na a’afia ma sa ia (tamaitai) e toso ese atu o ia.  Ae peitai, na lolofi atu ni tamaiti ma toso mai le na a’afia i fafo ma amata on fasi ai o ia.

Sa ta’ua foi e le tamaitai, lona taumafai e u’una’i ese ia tamaiti o lo’o sauaina le alii talavou na a’afia, ae peitai, sa futi atu e se tasi lona ulu aga’i i tua.  Na fa’amaonia e le tamaitai ia le tagata na ta ina le alii talavou na a’afia i le laupapa.  Sa faapea foi ona fa’amanu’alia le tamaitai i le misa.

O seisi foi sa fa’atalanoaina o se alii na taumafai e fesoasoani i le alii talavou na a’afia, ae peitai, sa tu’i lona gutu e Seui.  Ae tamo’e atu seisi alii ma u’una’i o ia i lalo.  A’o ia taumafai e tu mai i luga, sa taofiofi o ia e le tina o alii e to’alua sa sauaina ia le alii talavou na a’afia ma sa faapea foi ona po ina o ia e lea tina, ma alu atu i le po le ulu o le alii talavou na a’afia ma tu i lona ulu.

Na faapea foi ona tosoina e le auuso ia sa fasia ia le alii talavou na a’afia, ma tu’u lona ulu i lalo o le pa’u o se taavale ma faatonu le avetaavale e fa’aoso le pa’u i luga o lona ulu.

Sa ta’ua foi e le alii lona lua lea na a’afia, le fai atu o le tua’a a le auuso lea sa sauaina le alii talavou na a’afia, e na te talepeina lona gutu pe a ia faia se mea i le ta’avale.

O le vaveao o le aso 1 o Mati, 2025 na maua ai e leoleo ia faamatalaga i le nofoaga o iai le auuso lea na masalomia i le sauaina o le alii talavou na a’afia ma sa faapea ona agai atu iai leoleo ma feiloai ai ma o la matua.

Na faapea ona malaga faatasi mai leoleo ma le auuso lea, ma o la matua, i le ofisa a leoleo mo le fa’aauauina o su’esu’ega o lenei mataupu.

O iina na fa’amaonia ai e se tasi o le auuso, o Tasi Seui sa togia le ulu o le alii talavou na a’afia, ae o latou na fasia o ia.  Sa ia ta’ua foi lona tu’ia fa’afa pe fa’atolu, o le alii talavou na a’afia, ae e le’i oso atu lana uo teine e taumafai e fa’asao mai o ia.  Ona ia alu lea i le nofo mai i le taavale ma matamata mai ai, a’o fasi ma fetosoa’i solo ia le alii talavou na a’afia.

Sa ia fa’amaonia ai foi le fa’aaogaina e se tasi o alii, o se laupapa e ta ai le alii talavou na a’afia.  Ae na ia toe fo’i i le latou fale ina ua taunu’u atu lona tua’a.

I le faamatalaga a le uso matua, sa ia fa’amaonia ai tagata uma na auai i le fasiga o le alii talavou na a’afia ae na pau lana gaioiga sa fai, o le fetosoa’i solo o le alii talavou ma tu’i o ia aga’i i le sima.

Na faapea loa ona aveina atu lenei auuso i le falepuipui mo fanau talavou e faatalitali ai lo la iloiloga i luma o le fa’amasinoga fa’aleitumalo.

O lo’o ta’ua i totonu o fa’amaumauga a le faamasinoga le fa’aauauina ona tau saili e leoleo o isi na auai i lenei sauaga.  Ae o Tasi Seui lea na fa’afia ona ta’ua i totonu o lenei mataupu, sa faapea ona molia i le fa’ao’olima i lona tulga e lua ma le fa’atupu vevesi i nofoaga faitele.

O le moliaga o le fa’ao’olima, o se vaega ‘D’ i solitulafono mamafa ma e mafa ona nofosala ai i le falepuipui mo le le silia ma le lima tausaga, po o se sala tupe e le silia ma le $5000; po o faasalaga uma e lua. 

O le moliaga o le faatupu vevesi, o se vaega ‘B’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui mo le ono masina, po o se sala tupe e $500; po o faasalaga uma e lua.

E $5,000 se vaegatupe na fa’atulagaina e mafai ona tatalaina ai le na molia, e faatalitali ai lona faamasinoga.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all