Skip to main content

Ave faapagota se leoleo o le falepuipui ma pagota e to’atolu na tu’ua le to’ese e aunoa ma se faatagana

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

O Fepuari 14, 2025 na va’aia ai e ni leoleo mai i le ofisa leoleo i Fagaitua ia se taavale tua, sa faafoeina e se alii leoleo e le o faigaluega, o paka i se auala galue, i luma mai o le ofisa leoleo.

E tusa ai ma faamaumauga a le faamasinoga, o le 3:50 i le aoauli o le aso 14 o Fepuari sa molimauina ai e ni leoleo mai i le ofisa a leoleo i Fagaitua, le solomuli atu o se taavale na sau mai i le itu i Sisifo, i se auala galuega, i luma mai o le fale leoleo.

Ma na maitau e se tasi o leoleo i le fale leoleo ia le pasese e to’atolu a le taavale lea, o ni pagota o lo’o tatau ona loka i le to’ese i Tafuna.

Na faapea loa ona agai mai leoleo o le ofisa leoleo i Fagaitua, i le nofoaga o lo’o tu atu ai le taavale, o iina na fa’amaonia ai e leoleo ia pagota e to’alua o lo’o nonofo atu i totonu o le ta’avale, o Sui Tago ma Semi Sago.

Na fa’ailoa atu e le alii aveta’avale i leoleo, o ia foi o se leoleo i le to’ese, o Salvation Va’a.

Sa fesiligia e leoleo ia Va’a po o ni pagota lana pasese.  Lea na tali atu ai Va’a i sui malu o le malo mai i Sasa’e, na o latou o atu e faia se galuega i le fale o le alii kapeteni o Mata’u.

Na toe fesiligia e leoleo ia CO Va’a pe aisea ua o’o atu ai i Fagaitua, ae o le fale a Mata’u, e i Fagasa.  Ma na fesiligia foi o ia po o silafia e le Faatonusili o le To’ese, lona ave’esea o pagota mai totonu o le falepuipui mo ni galuega, i fafo o le falepuipui.  Ae le gata i lea, o le le fa’aaogaina o se ta’avale a le malo e feavea’i ai pagota.

Sa fa’aleoina e Va’a e faapea, ua mae’a ona faataga mai e le pule o le falepuipui, ma le sui pule (Apoga Custodio ma Siaosi Leaea) ia le latou galuega.  Ma ona o le to’atele o i latou sa i totonu o le taavale nai lo leoleo mai i le fale leoleo i Sasa’e, o lea na o latou toe fo’i i lo latou ofisa ma fa’afeso’ota’i le susuga i le kapeteni, e tusa ai ma lenei tulaga.

Ae peitai, sa fa’aalia mai e Mata’u, e na te le iloa se tulaga e uiga i se galuega a ni pagota i lona fale.

O le mea lea, na feosofi ai loa leoleo i totonu o a latou taavale ma toe fo’i atu i le nofoaga na iai CO Va’a ma pagota, ae o le mae’a lea ona o latou vala’auina le ofisa a leoleo i Fagatogo, mo nisi leoleo fa’aopoopo.

E fa nisi taavale leoleo fa’aopoopo sa faapea ona agai atu i le itu i Sasa’e, i le mea o lo’o fa’atalitali mai ai leoleo Fagaitua, i le auala i Auto.  Ae peitai, a’o latou fa’atalitali mo le taunu’u atu o leoleo faaopoopo, na o latou va’aia le pasi ifo o le taavale a CO Va’a ma pagota, ua agai atu i le itu i Sisifo.  Sa faapea loa ona mulimuli mai ai ia leoleo Fagaitua ma ina ua taunu’u atu leoleo fa’aopoopo mai i Fagatogo i le nofoaga ua o’o mai iai le ta’avale a CO Va’a ma pagota, sa faapea loa ona o latou taofia lana taavale.

Na ta’itasi ona ta’ita’i ‘eseina e leoleo ia CO Va’a ma lana pasese (pagota) mai totonu o le latou ta’avale ma su’esu’eina o latou tagata, loka o latou lima ona fa’anonofo lea i luga o le palapala.

Sa faapea foi ona o’o atu ma leoleo o le vaega a le CID ma o latou talatalanoa ma leoleo mai Fagaitua, ma sa fa’asino iai ia le tagata e ana le ta’avale, lea sa fa’amaonia e CO Va’a.  Ma na faapea loa ona aveina uma atu CO Va’a ma pagota e to’atolu i le ofisa leoleo i Fagatogo, ae fa’afoeina atu e se tasi o leoleo,  ia le ta’avale a le alii CO.

Ae e le’i aga’i ese atu leoleo ma pagota, sa o latou mua’i su’esu’eina le taavale a le alii CO, e faamautu ai o lo’o tulaga lelei mea uma i le ta’avale mo le faimalaga atu i Fagatogo.  Ina ua su’esu’eina e leoleo ia totonu o le ‘compartment’ a le taavale, na maua ai ni ta’aiga tupe e lima, sa fa’amauina i ni pa’u meme’i ma ‘paper clips’, ma ni telefoni se tolu.

Ina ua taunuu le faigamalaga i Fagatogo, sa faapea loa ona logoina le susuga ia Custodio ma Leaea, e tusa ai ma le faafitauli ua tula’i mai.  Ma na fa’ailoa mai e Custodio ma Leaea, na talu lava ona tula’i mai le latou fa’atonu fou, sa faapea ona taofia uma galuega i fafo mo pagota.

Sa ta’ua foi e le pule o le falepuipui, o lo’o nofo malamalama uma le latou aufaigaluega e tusa ai ma lea Sa ma e leai se galuega o faakalenaina mo lea aso.

Na ta’ua foi e le pule o le falepuipui, o CO Vaa sa galue i le po ae na manava i le 7:00 o lea taeao ma e le o se taimi muamua lea ua faia ai e CO Va’a lea tulaga.  Sa ta’ua e le pule o le falepuipui, ua fa ma masani a Va’a le alu ma le taavale lea mai i le nofoaga lea o lo’o tu’u ai taavale a le to’ese, e aunoa ma se fa’atagana mai i le leoleo o lo’o mataituina le lotoa lea.

Ma o le tele o taimi e alu atu ai le alii CO e faigaluega, e alu atu lava lana taavale i totonu o le lotoa o iai taavale a le to’ese ma paka i tafatafa o le fale lea o lo’o loka ai Mamona, Tago ma Sago.

Sa ta’ua e le pule o le falepuipui, ma le sui pule, le leai o so la iloa ma e la te le’i tu’uina mai foi se faatagana ia Va’a e na te aveina ai i tua ni pagota, mo se galuega.  Ma e na te le’i fa’ailoaina atu foi se galuega i fafo o le to’ese.

Ina ua fa’atalanoaina e leoleo ia le taitai leoleo na tiute i le to’ese, i le taeao sa tupu ai lenei fa’alavelae, na ta’ua foi le leai o se fa’aaliga na o’o atu ia te ia, e tusa ai ma se galuega i fafo o le falepuipui.  Ma o le taimi mulimuli na ia va’ai ai ia Va’a, o totonu o le falepuipui i lena taeao, ina ua taunu’u atu le taitai leoleo, e sui tulaga i le alii CO.

Na fa’atalanoaina foi e leoleo seisi CO, ma e tusa ai ma lana molimau, o le 2:30 i le aoauli o le aso na tupu ai lenei faalavelave, sa ia molimauina ai le agai atu o Va’a i le iunite o lo’o loka ai Mamona, Tago ma Sago, lea o lo’o paka ai i tafatafa lana taavale.  O le 3:00 o lea lava aoauli, sa ia va’aia ai le tu’ua e Va’a ia le falepuipui, i totonu o lana taavale.

Ina ua fa’atalanoaina e leoleo ia le alii pagota o Mamona, sa ia ta’ua e faapea, na o latou o e va’ai se alii e suafa ia Junior i Fagaitua, e siaki se taavale mo se poloketi o lo’o fuafua e faia i totonu o le falepuipui.  Ae ina ua fesiligia Mamona, po o ai Junior, sa ia tali e na te le iloa.  Ae e masani ma le alii pagota o Sago.  Ina ua fesiligia Mamona pe na latou fetaui ma Junior, sa tali o ia, e leai.  Na ta’ua foi e Mamona e faapea, na fai atu Va’a ua mae’a ona fa’anoi i le pule o le falepuipui.

Sa fa’aalia foi e Mamona, o ia e ana le ta’avale, ae ona o lo’o loka o ia, o le mafuaaga lea o lo’o lesitala ai le ta’avale i le igoa o se alii na avea foi ma CO i le falepuipui.  Sa ta’ua foi e Mamona, o le tupe lea na maua i totonu o le taavale, o le tupe a ia.

I le fa’atalanoaga a Sago ma leoleo, sa faamatala ai e Sago le valaau atu o le taitai o le latou iunite (Mamona), a’o ia nofonofo i fafo, e alu atu latou te o i le fale a Junior.  Ina ua fesiligia Sago po o ai Junior, na tali Sago, e tasi lava le Junior e na te masani ai, o se alii fai ta’avale.  Ae e latou te le’i feiloai ma Junior i lea aso.

O le pagota na mulimuli ona fa’atalanoaina e leoleo, o le alii o Sui Tago ma sa ia ta’ua lona le iloa o se mea na tupu, po o se tagata e igoa ia Junior.  Ma na o le pau lava le mafuaaga na alu ai, o le fia ti’eti’e ta’avale.

Ina ua mae’a ona su’esu’eina e leoleo ia alii pagota nei e tolu, na faapea loa ona toe aveina i latou i le falepuipui, ae ua liliu nei leoleo i le fa’atalanoaga o le alii CO, ae peitai, na tete’e le alii leoleo e faia sana faamatalaga.

Se’ia vagana lona faapea mai, o le tupe ma telefoni ia na maua i totonu o le taavale, o ana meatotino ia.  Ma o le aofa’iga o le tupe e $200.00.

Na faapea loa ona aveina ma le alii leoleo i le to’ese i Tafuna, e taofia ai a’o fa’agasolo ona pepa.

Na molia ia alii pagota e to’atolu ia Sui Tago, Semi Sago ma Mataupu Mamona, i le faitauga e tasi  o le sosola ‘ese mai i le falepuipui.  O se vaega ‘D’ i solitulafono mamafa, e mafai ona nofosala ai i le le silia ma le lima tausaga, po o se sala tupe e le silia ma le $5,000; po o faasalaga uma e lua.

Ae o le alii leoleo o Salvation Va’a, na molia i lona fesoasoani i le sola’aga a pagota ma le fa’atagaina o pagota e sosola ese mai i le falepuipui.

E $50,000 se vaegatupe na faatulagaina mo le tatalaina o ia, e faatalitali ai lona faamasinoga.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all