Pago Pago - AMERIKA SAMOA
30 ASO FAāASALA AI LE FAIPULE MAI SWAINS
Ae e leāi amataina tauaofiaga masani a le Maota o Sui i le taeao o le aso Tofi, Fepuari 20, 2025, sa faapea ona faāalauiloa mai ai le faāasalaga ua tuāuina atu nei i le Faipule o Swains, le susuga ia Suāa Alexander Jennings, lea na faāatulaāi āese mai totonu o le Maota i le aso Lulu, Fepuari 12, 2025.
E 30 aso lea ua faāasalaina ai le Afioga i le Faipule mai Swains, ae maua pea lona totogi.
Na mafua ona tupu le faalavelave lea ua faasala ai nei Suāa, ina ua ia faāaalia lona le fiafia i le faāaauau pea ona le taulia o lana palota, i palotaga a le Maota o Sui i iloiloga o sui Faatonu.
Sa fesiligia ai e Suāa ia tulaga ua iai ia faāaopoopoga ua maeāa ona pasia e le Maota i le tausaga e 2022, lea e aofia ai ma lona aia tatau e palota ai. Ina ua faāatulaāi āese ia Suāa i lea aso, e leāi tuāuina atu iai sona faāasalaga. O se tulaga na uāunaāia malosi ai e le loia a le Maota o Sui, le susuga ia Nathaniel Sotoa Savali, ia Afioga i Faipule, ua tatau ona faia iai se fuafuaga.
I le soalaupuleina o lenei mataupu, sa saunoa ai Savali, e tatau ona faāataunuāuina tulaga o le tulafono, a leai, o lona uiga, ua faāateāa Suāa mai totonu o le Maota o Sui, lea e manaāomia ai se palota mai i le 2 vae 3 o totino o le Maota, po o Faipule e toāa 14.
Sa faāaleoina e le sui Fofoga Fetalai, le Afioga Fetui Fetui Jr., le tatau ona tuāuina atu se faasalaga mamafa i le Faipule mai Swains, ma ia faāaauau ona fesiligia le loia a le Maota, po o le a le faāasalaga pito sili ona mamafa, e mafai ona faāasala ai Suāa. Ma na oāo lava foi ina ona ia fautuaina le faāateāa loa o Suāa mai le Maota o Sui, seāia maeāa ona faia ni ona suāesuāega faāafomaāi.
I se manatu na faāaleoina e le Afioga i le Faipule ia Faimealelei Allen, sa ia fautuaina ai le toe aumaia o Suāa i totonu o le Maota ina ia mafai ona o latou soalaupuleina lenei mataupu ma tuāuina atu ai loa sona faāasalaga e tusa ai ma ana gaioiga sa faia.
O se manatu sa faapea ona faāaluaina e le Afioga i le Faipule tamaitai ia Dr. Vaāasa Simanu.
Ae i se manatu faāaleo o le Afioga ia Vailoata Amituanai, sa ia fautuaina ai le faāasalaina o Suāa mo aso e 60 ma ia faia sona suāesuāega faāalemafaufau, ae e na te leāi toe foāi mai i totonu o le Maota.
Na tutusa manatu a Vailoata ma le Afioga i le alii Faipule ia Manumaua Wayne Wilson, ina ia faia se suāesuāega faalemafaufau a le susuga ia Suāa, ae mo aso o lona faāasalaga, sa taāua e Manumaua le tuāuina atu o se faasalaga mo aso e 90.
Sa taumafai le Afioga i le alii Faipule ia Larry Sanitoa e faāatoāatoāa le mataupu, e ala i lona faaleoina o nim au mai i le Tusi Paia, lea o loāo faāamamafa ai le taua o le alofa, ma ia lagolagoina ai le manatu faāaalia a le Fofoga Fetalai, mo le faāasalaga e 30 aso.
Na faāatoluina e le Afioga i le tamaitai Faipule ia Trude Ledoux-Sunia ia le faasalaga mo aso e 30 ma na ia faaleoina foi ia tulafono a le Maota o Sui, lea e tatau ai ia Suāa ona folafola mai, o le a na ia le toe faia lenei tulaga sa ia faia. Ma na saunoa foi Ledoux-Sunia i sona popolega mo tagata o Swains, pe afai ae umi le faāasalaga o lo latou sui.
Ae sa toe faāamanatu e Fetui ia le gaioiga sa faatino e Suāa, na aofia ai lona saeia o ona laāei, ma faamatalaga sa ia lafoina, ma sa talosagaina ai e Fetui ia Afioga Faipule ina ia o latou puipuia le mamalu o le atunuāu ma ia faia se faāataāitaāiga e mafai ona mulimulitaāi ai le Maota o Sui.
Ua taofi le sui Fofoga Fetalai, o faāaupuga na lafo e Suāa, o ni faamatalaga taufaāamataāu ma ia fautuaina ai sui o le Maota ina ia aua le manatu mama i lea tulaga ae ia taulaāi i le lumanai, ma ia faia se faāasalaga e aua ai neāi toe tupu nei tulaga i le lumanai.
I le faāaiāuga o felafolafogaāiga a Faipule, sa o latou āautasi ai loa, o le a tuāuina atu le faāaiāuga i le Fofoga Fetalai.
Ma o lea ua tuāufaāatasia ai se tusi mo le faāaoāoina atu i le Afioga i le Faipule mai Swains, o loāo ua auiliili ai le faāaiāuga a le Fofoga Fetalai o le Maota o Sui.
Ua tuāuina atu ia Suāa ia aso e 30, e mafai ai ona oāo mai i luma o Faipule mo se faāalalolaloga ma faia sana tautoga, o le a le toe tupu se tulaga faapenei.
Afai ae oāo atu le Afioga i le Faipule mai Swains i luma o le Maota, ae e leāi atoa aso e 30 ma faāamalieina finagalo o afioga i Faipule i sana faāatoāesega ma tautoga, o le a faapea ona faāamagaloina aso o totoe o lona faasalaga.
Na faāalauiloa mai e le Fofoga Fetalai, le le aāafia o le totogi a Suāa i lona faasalaga, ona o tulaga o le tulafono.
Ae peitai, e leāi talanoaina se tulaga e ono tulaāi mai, pe afai ae le toe foāi atu le alii Faipule, i le maeāa ai o lona faasalaga i aso e 30.
FAāATULAGA E LE SENATE SE ILOILOGA FAāALAUAāITELE MO NI PILI O LE AGAVAāA O SUI TAUVA (KOVANA & LUTENA KOVANA) FAAPEA MA āFAAGASOLOGA FILIFILIINA-FAAGASOLOGA O PALOTAGAā
O le aso Lulu o le vaiaso nei, Fepuari 26, 2025 i le 8:30 i le taeao, o le a faāataunuāuina ai i le Maota Maualuga i Fagatogo, ia se iloiloga o le a tatalaina i le mamalu luatele, e tapa ai ni manatu ma finagalo o le atunuāu, e tusa ai ma ni pili se lua ua taoto nei i totonu o le Maota o le Senate.
O nei pili sa faāaulufaleina e le Afioga i le Senatoa ia Togiola T.A. Tulafono:
PMM NU #39-04 āE suia ai le tulafono ina ia tuāuāeseāese ai le palotaga o le Kovana ma le Lutena Kovana.ā
PMM NU #39-05 āE suia ai agavaāa o sui tauva mo le Ofisa o le Kovana ma le Lutena Kovana.ā
I le faāatomuāaga o le pili mo le tuāuāeseāeseina o le palotaga o le kovana ma le lutena kovana, ua taāua ai e faapea, āe iai se itu e lelei/malosi ai le palota āeseāese o le kovana ma le lutena kovana.ā
āMa afai e palota āeseāese, e i ai le malosi tumaāoti lava ia o le lutena kovana i se palotaga a le setete atoa e taāitaāia ai le teritori i mataupu taua. Ma o nisi foi taimi, e ese lava foi sona lagona i se mataupu; o le faiga foi lea o le a moomia ai le lutena kovana fou, e atinaāe lona lava ofisa, ona lava tiute ma matafaioi faalutena kovana ma Failautusi foi o Amerika Samoa, e tusa ai ma le Tusi Tulafono ma le Faavae toe teuteu o Amerika Samoa.ā
E le gata i lea, ua taofi lenei pili, āo le palotaina āeseāese o le kovana ma le lutena kovana ,o le a tuāu atu ai foi se avanoa lelei e faāaleo mai ai e tagatanuāu o Amerika Samoa so latou lagona i auala e pulea ai latou ae po o ai foi e finagalo e ala mai ai lena pule.ā
I le faāatomuāaga o le pili mo le āAgavaāa o le kovana ma le lutena kovanaā, ua taāua ai e faapea, āE taua tele taāitaāi o Amerika Samoa mo le soifua mauaāa, agaāi i luma ma le tamaoaiga o le atunuāu. Ina ia mautinoa le mausali o le naunautaāiga o sui tauva mo le ofisa aupito maualuga i le teritori, e taua tele ona faāatu o ni suiga i le tulafono o iai, ma faāamaāoti lelei agavaāa mo i latou e fia tauva mo tofiga o le Kovana ma le Lutena Kovana.ā
Ma āo le faāamaonia o le Sitiseni o le Iunaite Setete po o se Nesionale o le Iunaite Setete e tupuga Amerika Samoa, o le a faāamaonia ai le malosi ma le moni o le soāotaga a o tatou taāitaāI ma tu ma aga mai talafaāasolopito o Amerika Samoa.ā
āO le manaomia o le alaala o le sui tauva iinei, o le a mautinoa ai e masani lelei taāitaāI ma mataupu ma manaāoga o le Teritori.ā
O nei pili ua faāapea ona valaaulia ai soāo se tasi, e mafai ona faāaalia sona manatu pe molimau ai foāi, i le aso Lulu a sau nei.
E mafai ona faāafesoāotaāi le ofisa o le Senate i le 633-4565 pe afai o finagalo soāo se tasi e molimau i lenei iloiloga.
FAāAGASOLOGA O LE TUFATUFAINA O LAFOGA MAUA
O le aso Tofi o le vaiaso ua mavae, Fepuari 20, 2025, na faia ai se faāaasilasilaga faāalauaitele a le Faatonu o le Matagaluega o Tupe, le susuga ia Donald Kruse, mo le mamalu lautele, e tusa ai ma le faāagasologa o le tufatufaina o lafoga maua mo le tausaga 2024.
Ma sa taāua i lenei faāaaliga e faapea, āO le a le taliaina ni lafoga e faāatalosagaina le vae ona maua, mo ni mafuaāaga eseese.ā
Ma o le a maua lava āi le aso na failaina ai lau lafoga na ia faāatauaina le laugatasia tutusa uma o le mamal o le au totogi lafoga.ā
Ua faāalauiloa mai foi e Kruse le faāasallaauina āi se aso o i luma, le aso o le a tufaina ai le tatou lafoga muamua.ā
I le taimi nei, e leai se faāaaliga ua maua mai e tusa ai ma lafoga o le 2023, lea o loāo taāua e nisi o le atunuāu e leāi maua lava.
I se iloiloga a le Maota o le Senate, i le tausaga ua mavae, sa saunoa ai nisi o taitai o le Ofisa o Tupe mai i le Faigamalo a Lemanu e faapea, o nisi o tagata na maua a latou lafoga ona o ni talosaga faapitoa, e pei o faalavelave. Ma sa saunoa ai se tasi o taitai, o lona alofa i tagata na mafua ai ona ia tali atu faapena.
Comments
Sorted by BestComments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.
Powered by Disqus