PASEFIKA
FAATAUTO MINISITA FOU A SAMOA E SUI TULAGA I MINISITA FA'ATE'A
E toāafa ni Minisita fou a le malo o Samoa ua faāatautoina i o latou tofiga fou e le Ao o le Malo, le afioga ia Tuimalealiāifano Vaāaletoāa Sualauvi II.
O a latou tofiga fou sa faapea ona faāalauiloa mai e le afioga i le Palemia ia Fiame Naomi Mataāafa.
O nei sui fou o le Kapeneta, ua aofia ai le Afioga Faleomavaega Titimaea Tafua, lea ua avea ma Minisita o Fefaatauaiga ma Leipa. O le afioga Lagaāaia Tiāaituāau Tufuga, lea ua avea ma Minisita o Tamaitai, Atunuāu ma le Atinaāe Faaletagata. O le Tofa ia Mauāu Siaosi Puāepuāemai, lea ua avea ma Minisita o Fesoāotaāiga ma Faamatalaga Faatekonolosi. Atoa ai ma le Tofa ia Niuāava Eti Malolo lea ua avea ma Minisita o Faatoaga ma Faigafaiva.
O i latou nei ua sui tulaga i sui e toāafa o le kapeneta ua maeāa ona faāateāa e le Palemia.
I se fonotaga ma vaega faasalalau i le aso Lua, sa faāaleoina ai e Fiame ia lona faia o lenei suiga ona o lona manaāo i se kapeneta lelei.
O se tasi o minisita a faāateāaina, o le afioga ia Laāauli Leuatea Schmidt, lea na avea ma Minisita o Faatoaga ma Faigafaiva.
O loāo feagai nei Laāauli ma ni moliaga.
I se taimi mulimuli ane, sa saunoa ai Laāauli i lona taliaina o le faaiuga i le faateāaina o ia mai lona tofiga, ma se agaga maualalo.
FAATULAāI āESE TAITAIFONO A LE āFASTā IA PALEMIA MAI LE LATOU PATI
Ua faāaauau pea tulaga o faāafitauli i totonu o le Faigamalo a Samoa, ina ua faāalauiloa mai i le aso Lulu (aso Lua i Amerika Samoa), ia le faāatulaāieseina o le palemia ma ni minisita e toāalima o le kapeneta mai i le itu o loāo puleaina nei le malo.
Ua maeāa ona sainia e totino e toāa luasefulu o le itu a le Faāatuatua i le Atua Samoa Toatasi (F.A.S.T) ia le faāatulaāieseina o Fiame Naomi Mataāafa ma le sui Palemia ia Tuala Iosefo Ponifasio faapea ma nisi o totino o le FAST.
Ma o lenei faaiuga a le FAST, ua faia i tua mai o le faāateāaina e Fiame o nisi o totino o lana kapeneta, e aofia ai ma le Taitaifono o le FAST, ia La'auli Leuatea Schmidt, lea ua molia ni i ni solitulafono.
E toāafa ni sui fou o le Kapeneta ua maeāa ona faāatautoina e sui tulaga i minisita e toāafa ua maeāa ona faāateāa e Fiame.
Ua taāua i nisi o ripoti a vaega faāasalalau lotoifale ia le faaleoina e le itu a le FAST le faāatulaāiāeseina o Fiame mai i le tofi Palemia.
Ae peitai, ua saunoa Fiame, i le avea o ia ma Palemia e mafai ona ia faia le faaiuga mo le Palemene o Samoa. Ma o le Palemene a Samoa e mafai ona faia le faaiuga pe faāaauau pea ona avea o ia ma Palemia pe leai.
Ma na taāua foi e Fiame e faapea, e mafai e le FAST ona faāatulaāi āese o ia mai i le tofiga taitai i totonu o le FAST, ae le mafai ona faāatulaāi āese o ia mai i le tofiga faa Palemia.
O le aso Lua o le vaiaso fou, Ianuari 21, o le a faapea ona toe tatala ai tauaofiaga a le Palemene.
FAāAAUAU AUAUNAGA A LE ASOSI FAAFOMAI PASIFIKA MO VANUATU
Mai lava i le taimi na aāafia ai le motu o Vanuatu i le mafuiāe 7.3 le malosi ia Tesema 17, 2024, sa faapea ona amataina ai le auaunaga Asosi a le PACMAT (Pasifika Medical Associationās Medical Assistance Team) mo tagata o le atunuāu, e le gata i tulaga o le soifua maloloina faaletino ae faapea foi faāalemafaufau.
O le misiona a le PACMAT i le taimi nei, e mulimuli lea i se talosaga aloaāia mai i le malo a Vanuatu, mo le galulue vavalalata ma Vanuatu faapea isi paāaga aua tulaga manaomia i le taimi nei, o le soifua maloloina o ona tagata.
I totonu o le 18 aso, ua toāa 439 tagata o le atunuāu ua mafai ona fesoasoani iai le PACMAT e le gata i manuāa faaletino ae faapea foi aāafiaga o le mafaufau. O lenei asosi o loāo iai fomaāi o le mafaufau, o tausimaāi, o fomai faapitoa o le mafaufau, o se fomai tipitipi faapitoa faapea ma se fomai mo gasegase lautele.
E toāa 318 tagata ua mafai ona faufautuaina e lenei asosi, ma mai i lena fuainumera, e 20% o i latou, o iai se soāotaga i aāafiaga ona o le mafuiāe.
O i latou uma ua faapea ona oāo iai le auaunaga a le PACMAT, sa faapea ona feagai ma suāesuāega faalemafaufau, faatasi ai ma le faāaauau pea ona feagaiga ma tausiga mai i tausimaāi ma fomaāi o le mafaufau.
O le 32% o i latou ua mafai ona oāo iai le fesoasoani a le PACMAT, o fanau e i lalo o le 18 tausaga le matutua, 63% o tagata mai i nuāu tua.
OSOFAāIGA I PAPUA NIU KINI
I ni osofaiga ia Ianuari 5 ma le 6, ua faapea ona faaleagainga ai e fitafita Papua Niu Kini ni fanua, e pei ona sa faalauiloa mai e le Komesina a Leoleo i Lae, o James Luan.
Sa taāua e Luan, o lenei faāalavelave na mafua mai ina ua tuāuaia e se fitafita ia nisi o fanau talavou i le tauāaia o lana taavale.
Na suanoa Luan, sa tatau i le fitafita na aāafia lana taavale, ona ripotia lenei mataupu i se ofisa leoleo latalata ane, ina ia mafai ona fofoina e leoleo lenei mataupu.
Ae e pei ona sa ripotia mai e le nusipepa o le Post Courier e faapea, e fa ni fale sa susunuina faatasi ai ma nisi fale na faaleagaina faapea ma se meatuaāolo na faaumatia ma aveina.
O le aso Lulu (i Papua Niu Kini) sa faia ai se fonotaga i le va o i latou na aāafia, pule o fanua, vaegaāau a PNG ma leoleo.
O loāo suāesuāeina e leoleo ia lenei mataupu.
TOE FAāAAUAU GALUEGA A LE LOIA SILI A FITI
O le vaiaso fou lea ua faamoemoe e toe taliu atu ai i galuega ia le susuga ia Christopher Pryde, le loia sili mai Niu Sila, o loāo galue i Fiti, ina ua maeāa ona suāesuāega ma faāamaonia le leai o se Tulafono ua ia solia.
Ua tolu vaiaso talu ona maeāa se suāesuāega lotoifale e tusa ai ma tuāuaiga na faia e faasaga ia Pryde ma i le faaiuga o lea suesuega, sa faāaalia ai le leai o ni faāamaoniga o moliaga e lua sa faia e faasaga ia Pryde.
Ma fautuaina ai le alii peresetene o Fiti ina ia le faāateāaina Pryde mai lona tofiga.
O le aso Lua o le vaiaso ua mavae, sa tusi atu ai Peresetene Naiqama Lalabalavu ia Pryde ma faailoa atu ia te ia le faāamaeāaina o lona faasalaga.
Comments
Sorted by BestComments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.
Powered by Disqus