Skip to main content

Molia se tamaloa i le fa’ao’olima i le tina o le aiga ona o le Facebook

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

O le taeao o le aso 9 o Me, 2024, na fa’afeso’ota’i ai e se tamaitai loto mafatia ia le ofisa a leoleo i Tafuna, mo se fesoasoani i si ana uo i Fagaima ona o se faafitauli ua tula’i mai i le va a lana uo ma si ona to’alua.  Sa faapea foi ona lafo mai e le tamaitai na valaau i le ofisa a leoleo, ia le ata o lana uo (tina o le aiga), i leoleo.

Sa faapea loa ona agai atu leoleo i le fale a sia ulugalii i Fagaima ma maua atu ai le tama o le aiga, o faia se malologa i totonu o le potu malolo ma nai ona alo tamaitai se to’alua.  Ae o le tina o le aiga, e pei ona fa’ailoa mai i leoleo, o lo’o i totonu o le potu moe ua le mafai ona tu i luga ona o le tiga o lona ulu.

(O le a le lomia suafa o i latou o lo’o a’afia i lenei mataupu, ona o le puipuiga o fanau iti.)

Na fa’afeso’ota’ia e leoleo ia le vaega a le EMS ina ia faatali mai i le ofisa a leoleo i Tafuna, ina ua molimauina le fula toe uno’oa o le mata taumatau a le tina faapea ma le fula o lo’o laugutu ma nisi o vaega o ona foliga ua ma’osia.

O le taeao lava foi lea na lokaina ai loa le tamaloa ma aveina atu i le ofisa a leoleo, ma sa aveina atu ai foi ma le tina o le aiga ma si a la fanau.  Ae e le i aveina atu le tina i le falemai, sa ia talosagaina leoleo pe mafai ona ave lana fanau i si ana uo, se’i toe fo’i mai mai le falemai.

Na mafai ona su’esu’eina e leoleo ia le alo a lenei ulugalii, e 9 tausaga, i luma o lona tina.  Ma sa ta’ua e le teineititi 9 tausaga, e na te le i va’ai o fasi e lona tama ia lona tina ae sa faatonuina o ia e lona tama, e avatu se aisa.

O lea afiafi na aveina atu ai le tina o le aiga i le falemai mo le togafitiga o ona manu’a.

Ae i le taunu’u o leoleo ma le ua molia i le ofisa a leoleo sa faia ai loa su’esu’ega a leoleo i le mafuaaga o le faalavelave ma sa faamatalaina e le ua molia, a’o la iai i le umukuka ma lona to’alua, na tatagi le telefoni a lona to’alua (facebook messenger).  Ina ua tali e lona to’alua lana telefoni, sa ia lagonaina le leo o se tama o ata mai ai, ae tago lona to’alua toe tape le telefoni.

O se taimi mulimuli ane, na alu ai le tina o le aiga i le faleoloa, ae ua liliu le ua molia, e inu ni ana apa pia se lua.

Ina ua toe fo’i atu le tina mai i le faleoloa, sa faamatala e le ua molia, lona toe fesiligia o lona to’alua po o ai lea na valaau atu.  Ma na tali atu lona to’alua, o se tama sa masani ona o la talanoa, ae ese ai leisi tama lea na valaau muamua atu foi.

Sa faamatala e le ua molia, na mana’o e fa’ato’ese atu lona to’alua ae peitai, na atili ai ona fa’ateteleina le la tauga’upu.  Ma ina ua sauni lona to’alua e alu ese atu ma le fale, sa ia tago atu i le u’una’i lona to’alua aga’i i le pa sima o le fale (wall) ae na tago mai lona to’alua ma tatu’i ona foliga.

O le afiafi lava lea, ina ua maua e le ofisa a leoleo se valaau mai i le tina o le aiga, ua mae’a togafitiga a le falemai, sa aga’i atu loa leoleo ma auina mai o ia i lo latou ofisa, e faatalitali ai le aufaigaluega a le CPS (Child Protective Services).

I le mae’a ai o su’esu’ega a le vaega a le CPS na fa’ailoa atu ai loa i le ofisa a leoleo, o le a latou malaga faatasi ma le tina e piki mail ana fanau ma momoli latou i lo latou fale i Fagaima.

Ae i le faatalanoaga a le ofisa a leoleo ma le tina, sa ia ta’ua ai le le fiafia o lona toalua ina ua valaau atu se alii i lana ‘Facebook Messenger’.  Sa ta’ua e le tina ia lona le fia mana’o e tali le telefoni ona e le’i iloa po o ai.

Sa faamatala foi e le tina, sa le fia mana’o e tau’upu ma lona toalua ma o le mea lea na ia fai atu iai e la te talanoa i le taeao e soso’o ai, ona ua fa’asuaava le tama o le aiga.  Ae peitai, a’o la sauni e fai se malologa i lea afiafi, na tago atu ai lona to’alua ma u’u mai lona gutu ona o lo’o fia talanoa e uiga i le tagata na valaau atu.

Na ta’ua e le tina lona tu i luga ma alu atu i le faleta’ele ma loka mai le faitoto’a ae na alu atu lona to’alua ma tu’itu’i atu le faitoto’a.  O lona tatalaina mai o le faitoto’a, na oso atu ai lona to’alua ma titina lona ua.

Sa ta’ua foi e le tina ia lona le manino i mea uma na tutupu i lea afiafi, se’ia ona toe te’i mai i le taeao na soso’o ai ma ia iloa ai ua uno’oa lona mata ma le fufula o na foliga.

Ua molia nei le tama o le aiga i moliaga e lua;

Faitauga 1:  Faatupu Vevesi i totonu o aiga – o se vaega ‘C’ o solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai se tasi i le o’o atu i aso e sefululima (15), po o se sala tupe e $300; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 2:  Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu – o se vaega ‘A’ o solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, i le o’o atu i le tausaga e tasi (1); po o se sala tupe e $1,000; po o faasalaga uma e lua.

E $5000 le vaegatupe na faatulagaina mo le tatalaina o le ua molia, e faatalitali ai lona faamasinoga.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all