Skip to main content

Taofiofi e le fanau ia le latou tama mai le fasiga o le latou tina

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

Na lokaina e leoleo ia se tamaloa e 43 tausaga le matua mai i Petesa, i moliaga o le fa’ao’olima i lona to’alua, i luma o le la fanau, i se faalavelave na tula’i mai afiafi o le aso 16 o Aperila, 2024.

E tusa ai ma fa’amaumauga a leoleo, na telefoni mai se leoleo (ua manava mai galuega) i le Ofisa a Leoleo i Tafuna, e lipotia ia le sauaina e le uo tama a sona tausoga tamaitai, i le fale o le tamaitai i Kokoland.

Na aga’i atu ai loa leoleo, i Kokoland, mo le su’esu’eina atili o lenei mataupu ma talanoa ai ma le tina ua a’afia i lenei mataupu, ma nai ona alo e to’alua.

E taunu’u atu leoleo, ua alu ese le ua molia mai i Kokoland.

(Ua le lomia e le Samoa News suafa o i latou ua a’afia i lenei mataupu, aua le puipuiga o le fanau talavou.)

Sa faamatalaina e le tina ua a’afia, a’o latou iai i le fale ma si ana fanau (tamaitai 16 tausaga ma se alii e 13 tausaga), sa alu atu lana uo tama (o le tama lea a le fanau), ma su’esu’eina le tamaitai 16 tausaga, pe sa ia maua sana tupe mai i le tusitupe NavyFed.  Na oso atu le tina ma fai atu i le ua molia, e leai se tupe i totonu o le tusi tupe.

Ma sa ia faatonuina faafia le ua molia, ina ia alu ese ma le fale.

Ae peitai, sa ta’ua e le tina, na amata ona ‘e’e atu le tama o lana fanau ia te ia ma ona o lona fefe tele, sa ia tamo’e ai aga’i i le umukuka ma taumafai e valaau lona tausoga (le leoleo).  Ma a’o ia taumafai e su’e le numera telefoni a lona tausoga i luga o lana telefoni, sa ia lagonaina mai le valaau atu a si ana fanau, e vaai le latou tama le la ua alu atu ma se agaese.

O le liliu mai o le tina i le mea o valaau atu ai lana fanau, ae tau ai ma le tu’i a le ua molia, i ona foliga.

Sa ta’ua e le tina, ina ua liliu ese le ua molia, sa ia toe tamo’e ai loa aga’i i se faleoloa ma valaau loa lona tausoga.  Ae sa ta’ua e le tina, e na te le’i vaai i se agaese, i le taimi na tu’i ai o ia e le ua molia.

Na faamaonia e leoleo i le latou su’esu’ega, o le ua molia, e nofo i sona fale i Petesa.

Sa faapea ona fa’atalanoaina foi e leoleo ia le fanau a le tina, i lea afiafi.  Ma na fa’amatalaina e le tamaitai 16 tausaga, na alu atu lona tama i le latou fale, o lo’o fa’asuaava.  Ma sa faatonu o ia (le ua molia) e lona tina, e alu ese ma le fale, ae musu le tamaloa, ma ia tu’iina ai foliga a lona tina.  Sa ta’ua foi e le tamaitai 16 tausaga, sa o la taumafai ma lona tuagane, e taofiofi lo la tama ae na savali i fafo, ma toe fo’i mai i totonu o le fale, ma se agaese.  Ma na ta’ua foi e lenei molimau, e le o toe nonofo faatasi i latou ma le ua molia.

Sa faapea foi ona faia se molimau a le alii 13 tausaga, lea sa ia faamatalaina foi, le alu o lona tama, o lo’o fa’asuaava, ma fesiligia i latou po o a latou mea’ai o ‘ai. Na tali atu le fanau, o lo’o ‘ai a latou sanuisi, ae ita ai le ua molia ma tu’i le tina, a’o u’u sana apa pia.  Na ta’ua e lenei atalii, lo la feosofi atu ma lona tuafafine, i le taofiofi mai lo la tama, ina ia mafai ona sola ese lo la tina, ae ina ua savali le ua molia i fafo, sa ia u’uina se agaese.

Ina ua mae’a ona faia molimau a le tina ma le fanau, sa faailoa i leoleo le fale i tua o le TSM e faamautu ai le ua molia.

Ina ua taunu’u leoleo i le fale o le ua molia, sa va’aia o ia o lo’o tu mai i fafo o lona fale, ma sa valaau atu leoleo ia te ia ma savali mai le alii.  Na lokaina mai loa o ia e leoleo ma a’o aveina atu o ia e tu’u i totonu o le taavale a leoleo, sa faalogoina e leoleo, le manogi pia o lenei alii.

Sa ta’ua foi i le ripoti a leoleo, le lu’iina e le ua molia, ia leoleo, e latou te fufusu, a’o ta’ita’iina atu o ia i le ta’avale leoleo.

E le gata i lea, o lo’o ta’ua foi i le ripoti a leoleo, le le usita’ia e le ua molia, ia faatonuga a leoleo.

Sa fa’ataunu’uina su’esu’ega a le vaega e puipuia aia a fanau (Child Protective Services) ma mafai ona toe tu’uina atu le tina ma nai ona alo, e toe fo’i i lo latou aiga.

Ae ua molia nei, le tama o le aiga, i moliaga e 4;

Faitauga 1:  Faatupu vevesi i totonu o aiga – o se vaega ‘C’ o solitulafono mama, e mafai ona faafalepuipui ai se tasi, i le o’o atu i aso e sefululima (15), po o se sala tupe e i le va o le $150 ma le $300; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 2:  Faao’olima i lona tulaga e tolu – o se vaega ‘A’ o solitulafono mama, e mafai ona faafalepuipui ai se tasi, i le o’o atu i le tausaga e tasi (1), po o se sala tupe e i le va o le $150 ma le $300; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 3&4:  Faia o se tulaga e ono a’afia ai le saogalemu a le fanau – o se vaega ‘A’ o solitulafono mama, e mafai ona fa’afalepuipui ai se tasi i le o’o atu i le tausaga e tasi (1), po o se sala tupe e $1,000; po o faasalaga uma e lua.

E $3,000 le vaegatupe sa faatulagaina e mafai ona tatalaina ai le ua molia, mai i le falepuipui, e faatali ai lona faamasinoga.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all