Skip to main content

Leai se avanoa na tu’uina e le Taitaifono a le Komiti o le Soifua Maloloina i taitai o le falemai

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

O le taeao o le aso Lulu i le vaiaso ua tuanai na feiloai ai le Komiti o le Soifua Maloloina/Falemai a le Senate ma taitai o le LBJ, na aofia ai le Faatonusili ia Dr. Akapusi Ledua, CFO Sefanaiya Kaumaitotoya, le Chief Executive Director o Dr. Jean Anderson, Faatonusili o le Ofisa o Tagata Faigaluega ia Rowen P. Reid ma le sui Taitai o Fomai, le susuga Dr. James Sunia.

I lea lava iloiloga, sa le’i ‘alo ai saunoaga a le taitaifono ale komiti a le Senate, le afioga Tuiasina Dr. Salamo Laumoli, e uiga i le pili na faaulu e taitai o le falemai, mo le latou paketi mo le tausaga tupe 2024.

Sa saunoa Tuiasina, sa tatau ona a’oa’o taitai o le LBJ, e uiga i mataupu fou e pei o le falemai fou, pe a alo atu le fono faitulafono i le latou malologa umi i le vaiaso nei.  Ae le gata i lea, o se avanoa e mafai ai ona soalaupule e tusa ai ma nisi o vaega o le paketi a le falemai, atoa ai ma le faaooina mai o ni faamaumauga e tusa ai ma le $4.5 miliona lea na ave agai i fafo.

Sa fa’aalia le le fiafia o le afioga i le Senatoa, e tusa ai ma le paketi faaulu a le falemai, lea sa ia ta’ua e fa’ailoa mai ai le tele o tulaga faaletonu, ae o se tasi o paketi pito sili ona taua i totonu o le faigamalo.  Na saunoa foi Tuiasina, e ui ina ua latou pasia le paketi, ae peitai o lo o tele ni atugaluga e tusa ai ma lea paketi.

Sa fa’aalia foi e le afioga Tuiasina e faapea, mai i le amataga, sa lagolago malosi le Senate i taitai o le falemai ona o se manatu ina ia faia se suiga lelei aua lenei tautua mo le soifua maloloina o tagata lautele.  Na ia ta’ua e faapea, e na o le pau lava le mafuaaga o lo o iai le taitaifono o le komiti a le falemai, ona o sui faitulafono.  Ma e na o le pau foi lea o le mafuaaga o lo o mau ai pea i latou i a latou galuega.  

Sa faapea loa ona faalavea atu le afioga i le Senatoa ia Malaepule ma fautuaina le taitai komiti ina ia faalauiloa atu i le au fono nisi o mataupu ma’oti i taimi o a latou fesili mo le au molimau, ina ia mafai ai ona sefe le taimi ona o lo o sauni mai i tua seisi iloiloga.  Sa ia ta’ua foi e faapea, e le tatau ona talanoaina le paketi ona e le o se iloiloga o se paketi.

O lea na fa’aalia mai ai loa e Tuiasina e faapea, e tolu lava ni mataupu taua o lo o ia fia faasoa mai ai.

O le mataupu muamua, o le paketi lea e tatau ona toe faaleleia.  O le lona lua, o tupe a le ARPA lea o lo o manaomia se faamaninoga i le mana’o a le kovana e fa’aaoga le $200 miliona, ae o lea e na o le falemai e mafai ona fa’aaogaina nei tupe.  Ma o lo o fia malamalama foi le Senate pe faapefea ona fa’aaoga le $100 miliona.

Ma le lona tolua, o le $4.5 miliona lea na leiloa.  Na talosagaina e le afioga i le Senatoa ni faamaumauga pe ua toe maua mai lea tupe, ona e ese le lipoti a le falemai, ese le lipoti na aumai mai i le Ofisa o Tupe a le malo.

Na saunoa le afioga i le Senatoa ia Aliitai Lili’o, i sona malamalama’aga, na mafua ona auai mai taitai o le LBJ, ina ia mafai ona faafofoga i atugaluga a le Senate i galuega o lo o faatinoina i totonu o le falemai, fautuaina o i latou i auala e mafai ona tautuaina ai le mamalu o le atunu’u ma tu’uina atu se faamalosi’au ia i latou, i le faatinoina o o latou tiute.

Ina ua maua e le alii Faatonusili o le LBJ, le susuga Dr. Akapusi Ledua, ia le avanoa e saunoa ai, sa ia fa’aalia mai, le toe mauaina atoa o le $4,474,207.09 lea sa gaoia mai e se tasi mai atunu’u i fafo.

Na ia ta’ua e faapea, i le aso 11 o Aukuso na o latou mauaina ai le $2 miliona mai i le ofisa o tupe a le malo.  O le aso 23 o Aukuso, na maua atu ai le $1.5 miliona, o le aso 6 o Setema, na maua atu ai le $95,192.79 ae o le aso 14 o Setema na maua atu ai le $17,014.30.  Lea la ua toe maua atoa ai le tupe sa leiloa.

Ae peitai, o lo o latou faatali mo le $300,000 mai i le malo, mo Aukuso ma Setema ma le $3.8 miliona (tupe o le Medicaid) mai i le ofisa o tupe a le malo.

E tusa ai ma tupe a le ARPA, na saunoa Dr. Ledua, e $300 miliona ua mae’a ona tu’uina atu i le LBJ, ma ua mae’a ona vaevaeina - $100 miliona mo le LBJ ae $200 miliona ua fa’aagaga mo galuega o le falemai fou.

I le $100 miliona, ua maea ona fa’aaoga e le falemai le $1.9 miliona mo ana tagata faigaluega, ae $77,251.00 ua fa’aaogaina mo galuega i totonu o le ICU.

I le $200 miliona lea ua faatulaga mo le falemai fou, e $866,219.00 ua mae’a ona fa’aaoga ae o lo o totoe ai le $199,133,781.00.

I le mae’a ai o le molimau a Dr. Ledua, sa fautuaina ai loa e le afioga i le Peresetene o le Senate ia le taitaifono o le komiti a le Senate, ina ia tu’u loa molimau e tu’umuli atu ina ia mafai ona fa’aauau galuega a le Maota, mo lena aso.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all