Skip to main content

“SUIA LE FUAFUAGA SOIFUA MALOLOINA A LE SETETE”

Mo le Faatonu,  

O lenei tusi o se taumafaiga ina ia tatou va'ava'ai i ni tulaga e lē o atoa ona lelei i galuega o le tausiga o soifua i le Vaega o le "Primary Care."  O le Primary Care po o le "Tausi Muamua" (ua ou faaliliuina), o talavai muamua peā mana'omia e tagata se foma'i, ae lē o se gasegase faafuase'i.  O foma'i faapitoa latou mo le Tausi Muamua,  e va'aia so o se tagata i potu talavai.  Oute fia ofoina atu fo'i,  ni manatu e mafai ona fesoasoani i fuafuaga a le Faigamalo Amerika Samoa ma le ta'ita'iina o Tausi Muamua.  E taūa ona tutusa avanoa mo tagata uma iinei i AS e filifili ai le tagata po o fea e fiafia e fai ai lana talavai Tausi Muamua.  

I le 2018, sa fono ai ta'ita'i o le ASG ma Bishop Vaifanua Mulitauaopele, o se veterieni i Vietnam ma se faifeau, o lona faletua o Eva, faapea Stuart Hamilton, MD mai le Eau Claire Cooperative Health Center, i Columbia, South Carolina.  Sa latou talanoaina se taumafaiga fou e faatulaga se Tausi Muamua, e le o se pisinisi a'o le non-profit ma e galulue ma tagatanuu, o le Mission of Hope Board, Amerika Samoa.  E lagolagosua e le Cooperative Health Center i SC ma e aumai ai se foma'i ma se RN e sili ona a'oa'oina ma agavaa ua laisene i Amerika e faigaluega i le Potu Talavai MOH.  Sa ta'ua e le ASG Medicaid Director e laiti nai upu e sui i le Medicaid State Plan a Amerika Samoa,  e mafai ai e le Potu Talavai MOH ona maua le Medicaid Reimbursement e totogi sa'o mai le Medicaid mo galuega e faia i le Potu Talavai MOH.  I lenei 5 tausaga, ua leai se gaioiga po o se leo mautǖ mai ta'ita'i o le ASG i le talosaga a le MOH, AS.  Peita'i, sa galulue le MOH, AS; ua i ai le fanua, faapea le ata o le fale, ua saunia alatupe e fau ai le fale, ua i ai sauniuniga mo sapalai ma mea faigaluega, ma ua faatalanoaina fuafuaga mo foma'i laisene i Amerika e faamautu pe a o'o i se taimi e talafeagai.  Mo le Potu Talavai MOH, e mana'omia ona maua sa'o le vaega o tupe a le Medicaid faapei o fafo i nofoaga ua ta'ua ua sili ona maualuga le lima vaivai i tulaga o tupe.  E faapenā  tatou i AS,  o le mea lea e matuā mana'omia ai ona maua tupe mai le Medicaid e totogi ai galuega.

Ae afai fo'i e fai ni suiga o le Medicaid State Plan,  e aogā fo'i e faaopoopo ai tagata faigaluega auā o le a maua ni tulaga fou e faaopoopo ai ni isi galuega mo tausi soifua, ma isi ua a'oa'oina ma agava'a i le matagaluega o le tausiga o soifua, ma i latou e lagolago i totonu o ofisa.

I le taimi nei, o le Vaega a le Medicaid i Amerika Samoa e lē lagolagoina le tausiga o soifua ina ia mafai ona maua le avanoa mo le tele o vaega eseese ma ituaiga tausiga eseese o le soifua ma gasegase.  Ua na o le Malo o AS ua faatagaina ona faatupeina galuega tausi muamua ma ni isi Potu Talavai e loto i ai latou.  Mai le tele o tausaga ua tuana'i, sa taumafai ni isi o tagatanu'u e amata ni Potu Talavai,  ae e le sapasapaia e le AS Medicaid.  O se Potu Talavai Tausi Muamua ua i ai ni tusi molimau ma ua faamaonia i tulafono a Amerika, e faapei o le VA Clinic,  e lē mafai ona tatou maua mo tatou tagata lautele, ona o tulaga o lo o i ai AS pei ona taua muamua.  Ae peita'i, o le MOH, AS peāfai e maua se avanoa, o le a mafai ona faatino se Potu Talavai Tausi Muamua ona o le fesoasoani a le Eau Claire Cooperative Health Center sa tōtōina le fatu e Bishop Vaifanua Mulitauaopele ae le'i amia o ia e le Atua.

O lenei tusi ua saunia ma le agaga maualalo.   O a'u o se RN, ritaea, sa a'oa'oina fo'i ma pasia i le porokalama a le WHCNP.  Sa ou galue i le LBJ, DOH, Hope House, ASCC-AHEC, ma lagolago i le Mission of Hope, AS, faapea Uosigitone ma Kalifonia sa ou galue ai i fafo.  Ua ou taumafai e faapupula ni isi tulaga ua mana'omia tele ai ona faia ni suiga i le AS Medicaid State Plan, ina ia sefe ola o tagata ma silisili ona fa'aaogāina ma pulea o tupe,  ma ia fa'asagatonuina mo tulaga mana'omia o aiga e vaivai fesoasoani maua.  Afai e fa'ataua ola o tagata o le Atunuu e o tatou ta'ita'i uma, ua tatau loa ona faatino,  ina ia mafai ona faataunu'u Talavai Tausi Muamua,  ua molimau ma faamaonia i tulafono i Amerika faapei o le Potu Talavai a le Mission of Hope e tautua ai tatou tagata.

Ua faamaonia ma le ava e tatau ai,

Sailitafā Sione Samoa, RN, WHCNP, Ritaea

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Editorials

View all