Skip to main content

TALA I VAIFANUA

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

MANATU LE STAR KIST E FA’ATUMAU LAVA LE AUFAIGALUEGA SAILIA MAI SAMOA:

Ua faailoa mai e le Pule Sili o le Star Kist, o Inioo Ha, lea na asiasi i latou ma nisi o le latou pulega i Samoa mo le vaiaso atoa, ina ia mafai ona feutaga’i ala e mafai ai ona fa’atumau aiaiga uma e sailia mai ai latou tagata faigaluega e tusa ma le 1,000 e faigaluega i le tatou Kamupani I’a i Satala.

Na mafua lea malaga ina ia mafai ona fa’aaoga atoatoa aiaiga uma ua ofoina mai e le Matagaluega o Fefaataua’iga a Samoa fa’atasi ai ma aiaiga uma a le Matagaluega i Leipa poo tagata faigaluega, ma isi uma aiaiga e tatau ona usita’ia pe afai o le a sapalai mai pea tagata faigaluega a le Star Kist mai Samoa.

Na fa’atautaia fonotaga ma le susuga Leatiniu Wayne Fong, le misinisita o fefa’ataua’iga, Falegaosi oloa ma Leipa, Minisita o Fa’ato’aga ma Faigafaiva La’auli Leuatea Schmidt fa’apea fo’i ma susuga Leota Laki Lamositele o le Minisita o Tina, Afioaga ma Feso’ota’iga Lautele.

O lo ua fa’aauau lava ona aumaia tagata faigaluega a le Star Kist mai Samoa e fa’aaoga ai le polokalama na tapena e le faigamalo a Amerika Samoa, peita’i, ua fa’ailoa mai, o lo’o tele lava le mana’omia o lo ua iloga ona tula’i mai pea mo a latou tagata faigaluega ina ia le motusia ona fa’atutumu avanoa faigaluega i taimi uma.

Peita’i o lo ua fa’atulaga ina ia avea le Kamupani ma se pulega e talosagaina pepa nofo mau mo sui uma i Ofisa o Femalaga’iga ae o le eseesega o Niu SIla ma Ausetalia ma Amerika Samoa, ona o lea ua tuu atu le nofoaga e alaala ai le sui faigaluega i se isi o lona aiga.  Peita’i o Niu SIla ma Ausetalia e sapalai fo’i e le Kamupani nofoaga e nonofo ai ma faigaluega sui e malaga atu i fafo mo nei avanoa faigaluega.

Ua faailoa mai oi le aumalaga atu mai Amerika Samoa lea e aofia ai le Konesula o Samoa i Amerika Samoa nei Fata Brian Kaio, CPO Ti’alemasunu Mikaele Etuale, Fa’atonu o faato’aga Solia Mutini sui mamalu o le Pulega a le Star Kist Samoa. 

Na usuia le latou fono ma le Pule Sili o le Shipping Services a Samoa lea e fa’atautaia femalaga’iga a le MV Lady Naomi, ma isi uma va’a folau a Samoa, fa’apea ma le Fa’atonu ole APTC, Lagaia Easter Manila-Silipa lea e va’aia le itu o Matata Eseese o lo’o a’otauina ai fanau a Samoa i le Iunieste o Samoa.

O le masii atu o lea aumalaga taua tele mo nei fonotaga taua, ua foliga mai o se soso’oga lea o le fonotaga a le Atoa Samoa lea sa usuia mai ia Iulai 20222. O lea fonotaga ua fa’ato’a mafai ai ona ta’ita’ia mai e le Palemia o Samoa le latou au usufono mamalu masii mai ae talimalo Kovana Lemanu Mauga ma le faigamalo.

Ua fa’ailoa mai sa asia ma maimoaina e le aumalaga mai Amerika Samoa le vasega o pisinisi o lo’o fa’atautaia e le Ah Liki Group ma Frankie Investments, lea sa matauina ua mae’a oo atu atou asiasiasiga i le nofoaga o lo’o gaosia fa’apitoa mai ai le Taula Beer lea fo’i e fa’atautaia e le Ah Liki lea e gaosia mai ai le  Pia ma faguinu suamalie.

FA’AILOA MAI LE VAEGA 21 O SIAKI LAFOGA I LE ASO GAFUA NEI:

O Setema 19, Aso Gafua lenei ua fa’atulaga ai siaki lafoga totogi uma ua aofia i le Vaega #21 e mafai ona maua e le mamalu o e na faila lafoga mai ia Me 19 se’ia oo ia Iuni 28, 2022 mo lafoga na to’esea mai a latou siaki totogi o le tausaga ua te’a.

Ua fa’ailoa mai e to’a 789 i latou ua faavasega o le a maua a latou siaki lafoga, ma e fa’aalu ai e le Malo le aotelega o lafoga totogi e $2.2miliona. O le aofai o lafoga totogi mo fanau ua fa’ailoa mai e $1.5miliona ae o lafoga a tagata faigaluega ta’ito’atasi ua fa’aalu ai le $710,773.

FA’AOPOOPO AOFAI O PASESE E AUMAIA E LE MV LADY NAOMI - 80 TAGATA I LE MALAGA

O le taimi nei ua fa’ailoa mai ua siitia le aofai o le pasese sa fa’ataga atu e Amerika Samoa ona aumaia i malaga a le MV Lady Naomi i vaiaso ta’itasi mai le 60 i le 80 i le taimi nei.

E ui ina e sili mamao i lea faitauga le aofai o le pasese a le ‘MV Lady Naomi’ e mafai ona aumaia, ae o se tamau lea ua fa’atulaga ai talu mai le vaitau na lutia ai Samoa na Lua i le Covid-19. O le aofai o le pasese e mafai ona aumaia e le va’a lea e 200 ese ai ma le mamafa o le uta e mafai ona la’uina fa’atasi mai ai.

Ua fa’ailoa mai e le Fa’atonu o le DOH Motusa Tuileama Nua, “O le siitaga ua i ai nei mo le pasese e aumaia e le MV Lady Naomi ua siitia nei i le to’a 80 i le malaga e tasi o le vaiaso. Ua fa’ailoa atu fo’i i ta’ita’i o le tatou Komiti Fa’afoe o le Covid-19 ina ia fa’ailoa atu i Samoa lea tulaga fou ua i ai nei i lea tautua.”

Ua fa’ailoa mai fo’i e Nua, “Ona o lea ua le toe fa’anofoesea e le Malo nisi o pasese pe a ulufale mai ae maua ai le verusi o le Covid-19, ma ua le toe faia fo’i ni suega o le Covid-19 pe a ulufale mai nisi mai Samoa, o lea ua manatu ai le Matagaluega o le Soifua Maloloina ina ia siitia le faitauga mai le 60 i le 80 o le pasese i le malaga e tasi a le va’a lea.”

O le fa’aiuga lea na faafofogaina ose tasi o iugafono ole fonotaga a le komiti fa’afoe o le Covid-19 na usuia i le aso Lua na te’a nei.

Peita’i ua fa’ailoa mai e le sui mamalu o le Samoa Shipping Corporation, “E le taitai lava ona maua se polofiti a le va’a pe afai o le a le oo le latalata le aofai o le pasese malaga i le to’a 200 o tagata. Ona o lea ua ta’i lua ai vaiaso ma sau le malaga a le MV Lady Naomi.”

Ua matua toatele lava nisi o e malaga mai Samoa ua atugalu e malaga mai i va’alele ona o le taugata ua siitia i ai pasese, e pei o le va’a lea e fa’amoemoe i ai le to’atele mo ni latou nofoa, ae o lea fo’i la ua fa’afaigata ona o lo ua ta’i lua vaiaso ma fa’ato’a sau malaga a le MV Lady Naomi.

Ua atili nei ona faigata ona maua se avanoa e malaga mai ai se tasi mai Samoa i le Lady Naomi talu mai ona ta’i lua vaiaso ma fa’ato’a malaga mai le va’a ma ua na’o le to’a 80 fo’i le faitauga o e malaga mai ma toe fo’i atu.

AMATA ONA VA’AIA FUA O GALUEGA FA’ATINO I AUNUU:

Ua fa’ailoa mai e se tasi o sui sa lalamua i le taumafaiga ina ia fa’ailoa atu i le Malo le a’afia o Aunuu ona o lologa, matagi malolosi ma peau sousou, Peter Taliva’a, “Fa’afetai ua va’aia ua amata ona galuea’ina mai nisi o vaega o mea na a’afia o le matou nei motu e le Malo, fa’afetai le manatu mai.”

E to’a 50 sui na savalia le Maota o le malo e to’atele lava o sui o aiga i Aunuu na latou fa’ailoa fa’alaua’itele le mana’oga tupito o Aunuu, ia amana’ia i latou ma fa’atino nisi o galuega toe fa’aleleia atili ai apitagalu, le uafu ma auala ua fa’aleagaina i Aunuu ona o galumalolosi ma le maualuluga sa a’afia ai Aunuu i le masina ua te’a.

Ua fa’ailoa mai fo’i sa talo se fonotaga fa’apitoa a le to’atele o le afio’aga ma nisi o matai iloga e to’afa o Aunuu, ma le afioga I le Faipule, Vaiau Kitara, ma fa’atalanoa le mataupu ina ia le alu se solo tete’e a i latou.

“E tatau ona fa’ailoa atu i ta’ita’i o le Malo, o lea e afaina fo’i Aunuu, ma ua tatau ai ona amanaia mai e le malo se galuega toe fa’aleleia vave mo lea aotelega o tagata o lo’o nonofo mau ma soifua fo’i i Aunuu. O lona uiga e le na’o Manu’atele o loo ua i ai a’afiaga fa’anatura i o latou nofoaga, ae ua aofia ai fo’i ma aunuu.

“Ua matauina ua amata ona vetevete le Uafu i Aunuu f’apea ma le Uafu i Auasi. O lo ua fa’atama’ia lea apitagalu o itu o le motu o Aunuu lea e masani ona lutia i galu maualuluga ma le malolosi. Ua au fo’i mea fa’aleagaina i falenofo o nisi o aiga ma ua ootia ai lo latou soifua saogalemu lelei sa i ai a’o lei lutia i nei ituaiga o fa’alavelave fa’afuase’i fa’anatura.”

Ua faailoa mai fo’i e se tasi o sui iloga o le Matagaluega o Galuega Lautele a le Malo Falavai Ta’ase, “O le taimi nei ua fa’ao’o atu i Aunuu se tasi o tatou masini sua palapala ma le Loli Pusa Sasa’a ina ia amata faia galuega toe fa’aleleia o le talugalu o le apitagalu lea e masani lava ona a’afia i galu tetele ma le malolosi. Ua auina atu fo’i ma nisi o le aufaigaluega agava’a a le matou matagaluega ina ia latou fa’atautaia galuega sue’esea o le apitagalu tuai ae toe fa’aleleia atu ina ia malosi e toe fa’ataututu nisi galu maualuluga ma le malolosi.

Ua fa’ailoa mai e Ta’ase, “O le galuega e tatau ona fa’atino mo Aunuu e le la’ititi ae ese foi ina ia mafai ona toe agava’a le motu e fa’ataututu faafitauli e pei o galu maualuluga ma le malolosi, lologa ma le toe fa’aleleia atili o Uafu i mea ua va’aia ua amata ona mavetevete ma aga’i ina solofa i se taimi lata mai.”

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all