Skip to main content

Faia fautuaga a Senetoa Togiola i ta’ita’i o le Fono ma sui o le Fono

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

 

I le tauaofiaga so’ofa’atasi a Maota e Lua o le Fono Faitulafono mo le talanoaina o le tupe fa’asoasoa o le tausaga tupe 2023 - lea e amata ia Oketopa aso muamua 2022 - sa tuuina atu ai manatu mai le afioga ia Senetoa Togiola T.A Tulafono i ta’ita’i o le Fono, ‘ao fa’afofoga afioga i senetoa ma faipule. 

 

O fautaga a Togiola sa tulai mai ona o se vaega o le saunoaga a le afioga i le Peresitene o le Maota Maualuga ia Tuaolo Manaia Fruean, e faia se si’itaga o totogi fa’aletusaga mo senetoa ma faipule o le Fono. 

 

Saunoa Tuaolo e fa’apea, o lana fautuaga a maua se avanoa ma le Fofoga Fetalai, e manaia le feutaga’i ma le afioga i le Kovana Sili, e toe fa’afo’i mai i le paketi a le Fono le $500,000 lea ua fa’aitiitia ai le tupe fa’asoasoa a le Fono mo le tausaga tupe 2023 mai ai le 2022. 

 

Saunoa foi Tuaolo, o lea vaega tupe - $500,000 - e fai ai si’itaga o totogi o faipule ma senetoa aua o le tulaga o lo’o i ai nei o totogi e ta’i $25,000 i le tausaga mo sui o le Fono Faitulafono. 

 

“Tatou taumafai e fa’aopoopo se isi $15,000 i totogi o lo’o i ai nei. E le’i faia mea nei mo tatou, ae fai mo e, e solo’ai mai i le tofi lenei,” o se manatu lea mai ia Tuaolo. “O le mea lava lea oute pese soo atu ai i soo se taimi, a i ai lava se mea lelei e faia e se tagata, fai nei ae o lo’o soifua.”

 

“O la’u lea fautuaga,” o a Tuaolo lea, ma fa’ailoa e tatau ona feutaga’i i lenei vaiaso ta’ita’i o le Fono ma le kovana i lenei mataupu ma fa’agasolo ai le tupe fa’asoasoa ae tuuina mai i le Fono se pili e si’i ai totogi o senetoa ma faipule. 

 

Saunoa le afioga i le Fofoga Fetalai, Savali Talavou Ale, “ona o lea fa’atoa amata iloiloga o le paketi” se’i tagai i ai i se taimi o i luma i le mataupu e pei ona saunoa i ai Tuaolo.

 

O le si’itaga o totogi sa lagolagoina e Senetoa Soliai Tuipine Fuimaono ma le Sui Fofoga Fetalai ia Fetu Fetui Jr. I o laua manatu sa fa’ailoa ai ua leva ona tatau ona si’i totogi o faipule ma senetoa. 

 

Sa toe fa’aopoopo atu Tuaolo e fa’apea, o le siitaga e faia i le nofoaiga lenei lona 37 a le Fono Faitulafono fa’atoa aloaia i le nofoaiga fou i le tausaga 2023 - le nofoaiga lona 38 a le Fono.

 

I le saunoaga a Togiola sa ia toe fa’amanatu ai nisi o manatu fa’aalia e sui o le Fono e fa’apea: a malie mai loa le kovana, e fai suiga e lelei mo le Fono Faitulafono, ona fa’apasia atoa loa lea o le paketi o le 2023. 

 

“Aua ne’i atagia i finagalo o le atunu’u se tulaga fa’apena, e tatou ave lea tulaga taua o le fa’agaoioiga o le malo e fai ma mea e tulei ai mataupu e lelei ai na o le Fono,” o se vaega lea o manatu o Togiola. 

 

“Faauau le tatou galuega i tulaga ua fausia e ta’ita’i komiti, ma le malalu o Maota e Lua, tatou fa’alogologo po’o a ni mea lelei, ia ona fai lea o finagalo o Moata e Lua ma le Fono Faitulafono i le pasia ma le le pasia o lenei galuega, ae maise galuega fa’aolioli mo le tausaga fa’aletupe 2023.”

 

“Ina ia maua e le atunu’u le to’a malie i o latou finagalo, o lo’o fa’atuatuaina le tatou galuega, faatuatuaina la oulua ta’itaiga i totonu o Maota, ma totonu o le Fono Faitulafono - o le vaega lenei e ta’u i le tatou malo fa’anofo-fa’avae, o ‘Maota e Lua o le vaega lenei a tagatanu’u’ - ‘The Legislature is the people’s branch of government’,” o se isi vaega lea o le saunoaga a Togiola i ta’ita’i o le Fono ma sui o le Fono. 

 

“O le mea moni lena, ia taga’i i ai a oulua afioga [i ta’ita’i], a’o saili le tofa, saili la oulua fa’autautaga aua le ta’itaiga o le atunu’u. Leaga o Maota e Lua, o le lala lenei a tagatanu’u - o le Fono Faitulafono.”

 

“Aua la ne’i o tatou galulue fa’atamatama i ai, pe tatou te saili ni tulaga fa’apena, ina ia maua e tataga le to’a malie ma le talitonu mai i le tatou galuega o lo’o fai, o lo’o tatou tutu mo le atunu’u. O tatou o le lala o le atunu’u.”

 

“O nai ‘au fautuaga na e tuu atu i o oulua tafatafa aua le agai i luma,” o se vaega lea o manatu o Togiola mo ta’ita’i o le Fono. 

 

“E leai lava se mea e afaina ai lo outou talanoa ma le afioga i le kovana. A ia faia i ni auala ua tatou iloa e lelei ma mautu ma aua ne’i fesiligia ai le tofa ma le fa’autaga a le Fono Faitulafono,” o upu fa’a’iu ia a Togiola. 

 

O le aso ananafi sa fa’amoemoe e feutaga’i ai le kovana ma ta’ita’i o le Fono ona o le $500,000 lea ua ave ese mai e le faigamalo mai le paketi a le Fono na pasia i le 2022, ma fa’aitiitia ai le tupe fa’asoasoa a le Fono mo le tausaga tupe fou o le 2023. 

 

I lalo o le tulafono, o le totogi o le Peresitene o le Maota Maualuga ma le Fofoga Fetalai o le Maota o Sui e $30,000 i le tausaga. 

 

O le tausaga ua te’a sa pasia ma sainia ai le tulafono fou e si’i ai le alauni mo le Fono. O alauni mo le Peresitene ma le Fofoga Fetalai ua fa’atulafonoina i le $60,000 i le tausaga, ae e ta’i $45,000 i le tausaga mo senetoa ma faipule. 

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all