Skip to main content

TALA I VAIFANUA

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

 

FA’ATO’A 2 ASO TALU ONA FAASA LANU MUMU – MEA UA MATAUINA O SASI

 

Ona o lo’o tatala pea le tele o tautua i pisinisi ma kamupani, ua iloga mai ai, e moni lelei le saunoaga a le susuga le ta’ita’ifono o le Komiti Faafoe o le Covid-19 i le atunuu, “E ao ina tatou gafatia ona ola ma le Covid-19.”

 

O lo’o ua matauina o lo’o feoa’i lava le to’atele ele fa’aaogaina ni pupuni fofoga i taimi uma. Ae o le taimi nei, pe nofo i le fale, e tatau lava ona fa’aaogaina le pupuni fofoga ae maise pe afai o lo’o aofia i totonu o lou aiga le tausia fa’apitoa ai o fanauiti ma tagata tino matutua.

 

O le tele fo’i o aiga ua filifili le fanau talavou e vave le savali ma le malosi e o i le faleoloa e fa’atau mai sapalai ua faaititia i totonu o le aiga. Peita’i, o i latou fo’i ia e vave apo mai ai le fa’ama’i i totonu o le li’o o le aiga, aua o lo’o tau fa’atonu fo’i e fai lepupuni fofoga pe o atu ile faleoloa ma toe fo’i mai i totonu o le aiga.

 

I le taimi o faia fa’atauga i le aso Lua na matauina ai le fanau talavou e o atu i totonu o le faleoloa e leai ni pupuni fofoga, fai atu i ai le fa’atau oloa ae oso le faitioga, “E taugata tele lau pupunifofoga e leai se tupe na aumaia e fa’atau ai le pupunifofoga $1.” Tali le fa’atau oloa, e le tatau ona e sau mai lou aiga e leai se pupuni fofoga, sa tatau ona e sau ma lau pupuni fofoga i le tou aiga, ae a leai e le mafai ona faia sau faatau, se’i vagana ua fai lau pupuni fofoga lea.”

 

O ituaiga tagata nei ua tatau lava ona fa’amalosia le Tulafono tau le le usita’ia o aiaiga o le Fa’asa Lanu Mumu. Aua ua mae’a fa’atulaga fo’i nei sala tupe e totogia ona ua le usita’ia lea poloaiga fa’alaua’itele e ao ina fa’amamalu e tagata uma.

 

Lona lua e oo lava i le nofoaga e faia ai tuiga o le Covid-19, ua va’aia le saofafa’i mai o nisi e leai ma se pupuni fofoga o faia, ae o loo sootau’au fo’i le latou nonofo ma talatalanoa. Ia manatua e leai ni auga faatopetope e te silafia ai ua alu atu le verusi mai ia te oe i le tasi ma a’afia ai.

 

“E tatau ia i tatou uma o lo’o nafa ma le faiga o tuiga a le Matagaluega o le Soifua maloloina ona mua’i faia le mea e ao ina faamamalu e tagata uma, ia nonofo valavala e fa’asolo atu ai le to’atele mo tuiga. A le usita’i ua i ai le vasega ole aufa’amalosi Tulafono mo le latou vaega,” o se tala a lea a se tasi o tina sa lagona e ia le mafatia ona e tausolomua i nofoaga o lo’o faia ai tuiga puipuia o le fa’ama’i, ae le o fa’amalosia a’ia’i ai aiaiga o le Fa’asa Lanu Mumu.

 

Ua le mafai foi ona usita’ia ele mamalu na gasolo atu, pe afai ua taga’i atu i le vasega o e o faia tuiga, o loo nonofo latalata lava i latou. O lenei faiga e fou ia i tatou, ae ua mae’a fa’amamaluina fa’ata’ita’ia ia i tatou i lena tausaga ua tuana’i, ua oo mai nei le taimi e ao ai ina tatou faia ia tusa ma aiaiga aua ua i o tatou lotoifale le gasegase lenei.

 

E oo i totonu o tatou aiga, e ao ina faia pupuni fofoga pe afai ua i ai se tasi ua fa’ataletale e foliga mai o le influenza, ina ia le pesia isi uma i lou gasegase tusa lava fo’I pe le o se Covid-19, ae ia malupuipuia mai isi o le aiga mai le faapo’ia atu ai fo’i i lou gasegase.

 

O le isi mea ua va’aia nei ma ua fa’amaonia fo’i, o le siitaga ua i ai le tau o oloa fa’atau ta’itasi. Na alu atu i le aso Gafua o $1. le Scott Tissue, ta’aigapepa e tasi, ae toe alu atu ua fa’amamalu le Fa’asa Lanu Mumu ua $1.50. Ua lipotia lea tulaga i le vasega o leoleo, pe aisea ua sii fa’avave ai le tau o le pepa lea ae mautinoa o le sapalai lava lea e fa’asolo e le’i toe aumaia se isi latou pusa oloa fou.

 

O le pusa vai sa na’o le $7.00 lea ua siitia i le $8.99 ina ua pisi tele atu le au fa’atau i le afiafi o le aso Gafua. E le gata i lea ae o le tau o le falaoa vela lea ua sasa mai le $1.99 ae sa $1.65 i le falaoa.

 

O lo’o i ai le vaega a le Consumer, pei lava o outou isi tagata e le tatau ona malolo i taimi fa’apenei e fa’amamalu mai lau Fa’asa Lanu Mumu, ae fealuai i totonu o faleoloa e fail au survey. O le totogi lena e galue ai le vaega lea e matua lelei lava, ae o le taimi tonu lava lenei e fa’atino ai lou faiva alofilima, aua ua fasia le atunuu i so’o se ala e mafai ai e le faioloa o le atunuu. O le tali ua tala’ata mai ai se tasi o faioloa, ina ua fesiligia, “Ua pule le mana’omia i le taimi nei, aua ua alumia tele.” Ia te a’u le tagata fa’atau, “Ua solitu le Tulafono tau fefa’ataua’iga.”

 

O lo ua fa’ailoa mai e le Ofisa o le Loia sili, “afai ua e fa’amaonia lava ua mae’a solituina e le au faioloa lea vala o le siitia o le tau o oloa mai le tau sa i ai ona o le fa’asa, e ao ina e lipotia loa i Leoleo, o i latou e fa’atalanoaina le mataupu ma le au faioloa ma faia le fa’aiuga e fa’amalosia ai le Tulafono.

 

E tatau ona e fa’amaonia le tau sa i ai lea oloa a’o le’i fa’amamalu le Fa’asa Lanu Mumu, ma le tau ua siitia nei i ai e le faioloa a latou oloa nei.

 

TALOSAGA KOVANA FESOASOANI MAI LE FETERALE 

 

I le tautalaga fa’apitoa a Kovana Sili, Lemanu Peleti Mauga, ua ia fa’alauiloa mai ai, “Ua ma’ea o’u talosagaina se fesoasoani mai a le Feterale ina ia mafai ona tau taofiofia mai le sasao fa’ata’alise o le Covid-19 i le tatou teritori.”

 

Ua ia faailoa foi le ‘auga o lana talosaga, “Ina ia lava le sapalai o tagata faigaluega, tui puipuia ma isi mea e fa’aaogaina mo le tau taofiofia mai o le televave ona a’afia o tatou tagata lautele i le Covid-19 ma toe taumafai fo’i ina ia togafitia i latou ua a’afia.”

 

Ua ia fa’ailoa atu fo’i, “E ui ina ua matauina ua fa’aititia teisi le faitauga o le atunuu, ae mautinoa o le falema’i lava e tasi ua I ai le teritori e matua le gafatia lava ona latou tausia a’ia’i tagata ua faasolo mai ona a’afia, ma toe tau togafitia gasegase ua mae’a fa’ataotolia, lea e ono o’o lava i le 49,000 tagata.”

 

I le taimi nei ua tula’i mai le faitauga o e ua atoatoa tui puipuia i le 79.9% o le aotelega o le atunuu ua mae’a tapena e fetaia’I ma le Covid-19; 711 i latou o lo ua fa’agasolo nei le tui lona lua; ua ou toe tima’ia fo’i le mamalu lautele, ia faia latou tui puipuia mo le Covid-19.  O lea fo’i ua fa’asalafa atu ma le faia o suega o le Covid-19 ina ia mautinoa lava o loo gaoioia fuafuaga uma, ia maua tonu le aofai o nisi ua a’afia i le Covid-19.

 

“Ua loka nei le teritori i le Fa’asa Lanu Mumu, o lo’o tatala pea le avanoa mot agata uma e faigaluega i tiute ma faiva e fa’ao’o atu ai le auaunaga i le mamalu lautele e feso’ota’i lava ma le taumafaiga ina ia fa’asaogalemuina le to’atelemai le sasao atu a le Covid 19.”

 

“Ua tatala pea lava le ulufale mai o va’a oloa ma le  tele o sapalai e mo’omia pea e le atunu’u lea e fa’atauina mai fafo. Ua faapea fo’i i a tatou va’alele mo meli ma faamomoli mai aiga i fafo, ae o femalaga’iga mo le mamalu lautele o le atunu i vaalele ma va’a folau,ua taofia feoa’iga i le Ea ma le Sami. Ua tatala fo’i le avanoa e mafai ai ona fa’atau mai fua o fa’ato’aga ma faigafaiva i le atunuu mo le fofoga taumafa.”

 

Ua fa’ailoa, “Ua tapunia le Ofisa o le Matagaluega o Alagamanuia mo Tagata Lautele i le taimi nei, peita’i e tatala lava mo le tufatufaga o pepa mea’ai  mo le mamalu o e agava’a ai i le amataga o le masina o Mati, 2022.”

 

“O le mea e sili ona taua, ia usita’ia e tagata uma o le atunuu le fa’aaogaina lea o pupuni fofoga i taimi uma i le fesavalia’i ai i fe’au ma tiute, ma le ulufale fo’i i so’o se nofoaga lava o pisinisi poo Ofisa o le Malo pe a tatala maim o latou tautua. Afai e saofafa’i pe tutula’i i se laina, ia fa’avalavala, ia mamao ese mai le isi ou uso a tagata ina ne’i pesia oe pe pesia fo’i o ia, pe afai o i ai le verusi i se tasi o oulua.”

 

“Pe afai sa e alu e te fa’atau, a fo’i mai fa’aaoga le vaila’au e fufulu fa’amama ai ou lima, ona fa’ato’a tagofia lea o se mea taumafa.To’aga fo’i i tatou uma e fa’amama o tatou lotoifale inaia le fepasia’i ai le verusi i tagata uma o lo’o tatou nonofo fa’atasi.”

 

“Ua fautuaina le atunuu atoa e aofia ai aiga pele ma ekalesia fa’apea fa’alapotopotoga, o lo’o ua taofia nei le toe fa’apotopoto o nisi e sili atu i lo le to’a 10. O lona uiga ua le toe mafai ona fa’atautaia se maliu, se fa’aipoipoga ma tatou sauniga e fai i le Atua. O le a tatou tapua’i mai i o tatou aiga.”

 

Ua saunoa patino fo’i lana afioga le Kovana, “Ia nofouta le afioaga o Iliili ma Leone, o iina lea ua mua’I fa’amaonia mai nisi ua alaala ai, ua i ai le verusi. E pau lava so tatou toomaga, ose mea fo’i e mafai ona tatou faia i la le tino, o le taofia lea o le so’ona feoa’i o tatou aiga, nonofo mau le to’atele i aiga, ae na’o se tasi e malaga e fa’atau ma toe fo’i atu i le fale. E mana’omia lava le tatou galulue fa’atasi lo’u atunuu e.”

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all