Pago Pago - AMERIKA SAMOA
FA’ATO’A 2 ASO TALU ONA FAASA LANU MUMU – MEA UA MATAUINA O SASI
Ona o lo’o tatala pea le tele o tautua i pisinisi ma kamupani, ua iloga mai ai, e moni lelei le saunoaga a le susuga le ta’ita’ifono o le Komiti Faafoe o le Covid-19 i le atunuu, “E ao ina tatou gafatia ona ola ma le Covid-19.”
O lo’o ua matauina o lo’o feoa’i lava le to’atele ele fa’aaogaina ni pupuni fofoga i taimi uma. Ae o le taimi nei, pe nofo i le fale, e tatau lava ona fa’aaogaina le pupuni fofoga ae maise pe afai o lo’o aofia i totonu o lou aiga le tausia fa’apitoa ai o fanauiti ma tagata tino matutua.
O le tele fo’i o aiga ua filifili le fanau talavou e vave le savali ma le malosi e o i le faleoloa e fa’atau mai sapalai ua faaititia i totonu o le aiga. Peita’i, o i latou fo’i ia e vave apo mai ai le fa’ama’i i totonu o le li’o o le aiga, aua o lo’o tau fa’atonu fo’i e fai lepupuni fofoga pe o atu ile faleoloa ma toe fo’i mai i totonu o le aiga.
I le taimi o faia fa’atauga i le aso Lua na matauina ai le fanau talavou e o atu i totonu o le faleoloa e leai ni pupuni fofoga, fai atu i ai le fa’atau oloa ae oso le faitioga, “E taugata tele lau pupunifofoga e leai se tupe na aumaia e fa’atau ai le pupunifofoga $1.” Tali le fa’atau oloa, e le tatau ona e sau mai lou aiga e leai se pupuni fofoga, sa tatau ona e sau ma lau pupuni fofoga i le tou aiga, ae a leai e le mafai ona faia sau faatau, se’i vagana ua fai lau pupuni fofoga lea.”
O ituaiga tagata nei ua tatau lava ona fa’amalosia le Tulafono tau le le usita’ia o aiaiga o le Fa’asa Lanu Mumu. Aua ua mae’a fa’atulaga fo’i nei sala tupe e totogia ona ua le usita’ia lea poloaiga fa’alaua’itele e ao ina fa’amamalu e tagata uma.
Lona lua e oo lava i le nofoaga e faia ai tuiga o le Covid-19, ua va’aia le saofafa’i mai o nisi e leai ma se pupuni fofoga o faia, ae o loo sootau’au fo’i le latou nonofo ma talatalanoa. Ia manatua e leai ni auga faatopetope e te silafia ai ua alu atu le verusi mai ia te oe i le tasi ma a’afia ai.
“E tatau ia i tatou uma o lo’o nafa ma le faiga o tuiga a le Matagaluega o le Soifua maloloina ona mua’i faia le mea e ao ina faamamalu e tagata uma, ia nonofo valavala e fa’asolo atu ai le to’atele mo tuiga. A le usita’i ua i ai le vasega ole aufa’amalosi Tulafono mo le latou vaega,” o se tala a lea a se tasi o tina sa lagona e ia le mafatia ona e tausolomua i nofoaga o lo’o faia ai tuiga puipuia o le fa’ama’i, ae le o fa’amalosia a’ia’i ai aiaiga o le Fa’asa Lanu Mumu.
Ua le mafai foi ona usita’ia ele mamalu na gasolo atu, pe afai ua taga’i atu i le vasega o e o faia tuiga, o loo nonofo latalata lava i latou. O lenei faiga e fou ia i tatou, ae ua mae’a fa’amamaluina fa’ata’ita’ia ia i tatou i lena tausaga ua tuana’i, ua oo mai nei le taimi e ao ai ina tatou faia ia tusa ma aiaiga aua ua i o tatou lotoifale le gasegase lenei.
E oo i totonu o tatou aiga, e ao ina faia pupuni fofoga pe afai ua i ai se tasi ua fa’ataletale e foliga mai o le influenza, ina ia le pesia isi uma i lou gasegase tusa lava fo’I pe le o se Covid-19, ae ia malupuipuia mai isi o le aiga mai le faapo’ia atu ai fo’i i lou gasegase.
O le isi mea ua va’aia nei ma ua fa’amaonia fo’i, o le siitaga ua i ai le tau o oloa fa’atau ta’itasi. Na alu atu i le aso Gafua o $1. le Scott Tissue, ta’aigapepa e tasi, ae toe alu atu ua fa’amamalu le Fa’asa Lanu Mumu ua $1.50. Ua lipotia lea tulaga i le vasega o leoleo, pe aisea ua sii fa’avave ai le tau o le pepa lea ae mautinoa o le sapalai lava lea e fa’asolo e le’i toe aumaia se isi latou pusa oloa fou.
O le pusa vai sa na’o le $7.00 lea ua siitia i le $8.99 ina ua pisi tele atu le au fa’atau i le afiafi o le aso Gafua. E le gata i lea ae o le tau o le falaoa vela lea ua sasa mai le $1.99 ae sa $1.65 i le falaoa.
O lo’o i ai le vaega a le Consumer, pei lava o outou isi tagata e le tatau ona malolo i taimi fa’apenei e fa’amamalu mai lau Fa’asa Lanu Mumu, ae fealuai i totonu o faleoloa e fail au survey. O le totogi lena e galue ai le vaega lea e matua lelei lava, ae o le taimi tonu lava lenei e fa’atino ai lou faiva alofilima, aua ua fasia le atunuu i so’o se ala e mafai ai e le faioloa o le atunuu. O le tali ua tala’ata mai ai se tasi o faioloa, ina ua fesiligia, “Ua pule le mana’omia i le taimi nei, aua ua alumia tele.” Ia te a’u le tagata fa’atau, “Ua solitu le Tulafono tau fefa’ataua’iga.”
O lo ua fa’ailoa mai e le Ofisa o le Loia sili, “afai ua e fa’amaonia lava ua mae’a solituina e le au faioloa lea vala o le siitia o le tau o oloa mai le tau sa i ai ona o le fa’asa, e ao ina e lipotia loa i Leoleo, o i latou e fa’atalanoaina le mataupu ma le au faioloa ma faia le fa’aiuga e fa’amalosia ai le Tulafono.
E tatau ona e fa’amaonia le tau sa i ai lea oloa a’o le’i fa’amamalu le Fa’asa Lanu Mumu, ma le tau ua siitia nei i ai e le faioloa a latou oloa nei.
TALOSAGA KOVANA FESOASOANI MAI LE FETERALE
I le tautalaga fa’apitoa a Kovana Sili, Lemanu Peleti Mauga, ua ia fa’alauiloa mai ai, “Ua ma’ea o’u talosagaina se fesoasoani mai a le Feterale ina ia mafai ona tau taofiofia mai le sasao fa’ata’alise o le Covid-19 i le tatou teritori.”
Ua ia faailoa foi le ‘auga o lana talosaga, “Ina ia lava le sapalai o tagata faigaluega, tui puipuia ma isi mea e fa’aaogaina mo le tau taofiofia mai o le televave ona a’afia o tatou tagata lautele i le Covid-19 ma toe taumafai fo’i ina ia togafitia i latou ua a’afia.”
Ua ia fa’ailoa atu fo’i, “E ui ina ua matauina ua fa’aititia teisi le faitauga o le atunuu, ae mautinoa o le falema’i lava e tasi ua I ai le teritori e matua le gafatia lava ona latou tausia a’ia’i tagata ua faasolo mai ona a’afia, ma toe tau togafitia gasegase ua mae’a fa’ataotolia, lea e ono o’o lava i le 49,000 tagata.”
I le taimi nei ua tula’i mai le faitauga o e ua atoatoa tui puipuia i le 79.9% o le aotelega o le atunuu ua mae’a tapena e fetaia’I ma le Covid-19; 711 i latou o lo ua fa’agasolo nei le tui lona lua; ua ou toe tima’ia fo’i le mamalu lautele, ia faia latou tui puipuia mo le Covid-19. O lea fo’i ua fa’asalafa atu ma le faia o suega o le Covid-19 ina ia mautinoa lava o loo gaoioia fuafuaga uma, ia maua tonu le aofai o nisi ua a’afia i le Covid-19.
“Ua loka nei le teritori i le Fa’asa Lanu Mumu, o lo’o tatala pea le avanoa mot agata uma e faigaluega i tiute ma faiva e fa’ao’o atu ai le auaunaga i le mamalu lautele e feso’ota’i lava ma le taumafaiga ina ia fa’asaogalemuina le to’atelemai le sasao atu a le Covid 19.”
“Ua tatala pea lava le ulufale mai o va’a oloa ma le tele o sapalai e mo’omia pea e le atunu’u lea e fa’atauina mai fafo. Ua faapea fo’i i a tatou va’alele mo meli ma faamomoli mai aiga i fafo, ae o femalaga’iga mo le mamalu lautele o le atunu i vaalele ma va’a folau,ua taofia feoa’iga i le Ea ma le Sami. Ua tatala fo’i le avanoa e mafai ai ona fa’atau mai fua o fa’ato’aga ma faigafaiva i le atunuu mo le fofoga taumafa.”
Ua fa’ailoa, “Ua tapunia le Ofisa o le Matagaluega o Alagamanuia mo Tagata Lautele i le taimi nei, peita’i e tatala lava mo le tufatufaga o pepa mea’ai mo le mamalu o e agava’a ai i le amataga o le masina o Mati, 2022.”
“O le mea e sili ona taua, ia usita’ia e tagata uma o le atunuu le fa’aaogaina lea o pupuni fofoga i taimi uma i le fesavalia’i ai i fe’au ma tiute, ma le ulufale fo’i i so’o se nofoaga lava o pisinisi poo Ofisa o le Malo pe a tatala maim o latou tautua. Afai e saofafa’i pe tutula’i i se laina, ia fa’avalavala, ia mamao ese mai le isi ou uso a tagata ina ne’i pesia oe pe pesia fo’i o ia, pe afai o i ai le verusi i se tasi o oulua.”
“Pe afai sa e alu e te fa’atau, a fo’i mai fa’aaoga le vaila’au e fufulu fa’amama ai ou lima, ona fa’ato’a tagofia lea o se mea taumafa.To’aga fo’i i tatou uma e fa’amama o tatou lotoifale inaia le fepasia’i ai le verusi i tagata uma o lo’o tatou nonofo fa’atasi.”
“Ua fautuaina le atunuu atoa e aofia ai aiga pele ma ekalesia fa’apea fa’alapotopotoga, o lo’o ua taofia nei le toe fa’apotopoto o nisi e sili atu i lo le to’a 10. O lona uiga ua le toe mafai ona fa’atautaia se maliu, se fa’aipoipoga ma tatou sauniga e fai i le Atua. O le a tatou tapua’i mai i o tatou aiga.”
Ua saunoa patino fo’i lana afioga le Kovana, “Ia nofouta le afioaga o Iliili ma Leone, o iina lea ua mua’I fa’amaonia mai nisi ua alaala ai, ua i ai le verusi. E pau lava so tatou toomaga, ose mea fo’i e mafai ona tatou faia i la le tino, o le taofia lea o le so’ona feoa’i o tatou aiga, nonofo mau le to’atele i aiga, ae na’o se tasi e malaga e fa’atau ma toe fo’i atu i le fale. E mana’omia lava le tatou galulue fa’atasi lo’u atunuu e.”
Comments
Sorted by BestComments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.
Powered by Disqus