Skip to main content

Tali le Pule CFIDD i tu’uaiga fa’aaoga le tatau o tupe a le feterale

Pago Pago, AMERIKA SAMOA

 

Na faamanino e le tamaitai o loo faauluulu i ai le Faalapotopotoga o loo latou faatino auaunaga ma tautua mo aiga o i latou e i ai manaoga faapitoa o le tino (Center for Families of Individuals with Developmental Disabilities - CFIDD)  e le sa’o tu’uaiga e faapea o loo faaaoga faasolitulafono e le Faalapotopotoga tupe mai polokalame a le Feterale.

 

O le vaiaso nei na feiloa’i atu ai le Samoa News i le Faletua ia Nellie Faumuina, o ia lea o le Faatonu o le Polokalame o Fanau ma Tina ma’itaga (WIC) a le Matagaluega o Tautua ma Auaunaga Lautele (DHSS), ae o ia fo’i e faauluulu i ai le Faalapotopotoga o le CFIDD.

 

Na matua teena e Faumuina tu’uaiga i le fa’aaoga lea e le CFIDD o tupe e aunoa ma le faatinoina o tautua mo aiga o i latou e i ai manaoga faapitoa. 

 

Na faamanino e Faumuina e faapea, ua silia ma le 20 tausaga talu ona fai paaga le CFIDD ma le Komisi e Fuafuaina Polokalame Fesoasoani mo i latou e i ai manaoga faapitoa (DDPC). Talu mai nei tausaga e tele, sa fa’amaoni lava le CFIDD e faatino ana matafaioi e ala i le ofoina atu lea o polokalame e fesoasoani ai i aiga o i latou e i ai manaoga faapitoa o le tino ma le mafaufau.

 

Na amata mai le CFIDD i le to’a 10 tagata faigaluega, ae talu ai le tau leai o ni polokalame e maua ai ai tupe e fesoasoani ai i le tautua a le Faalapotopotoga, o le mafua’aga lea ua ala ai ona faaitiitia le aufaigaluega i le to’a 3 i le taimi nei.

 

Talu mai le tausaga e 2019, e le i toe maua lava e le CFIDD ni alaga tupe fesoasoani e faatino ai a latou auaunaga. 

 

O auaunaga sa masani ona faatino e le CFIDD e aofia ai le faatinoina o aoaoga mo aiga o i latou e aafia i manaoga faapitoa, faia aoaoga mo faiaoga o Aoga Faataitai i auala e tausi ma faa failele ai fanau aoga, faapea ai ma isi ituaiga tautua e pei o le faia o aoaoga e tete’e atu ai i le tagofia o le ‘ava malosi ae le i atoa le 21 tausaga le matutua, faapea ai ma isi lava ituaiga aoaoga e tete’e atu ai i le soona faaaoga le tatau e fanau aoga o auala o fesootaiga faaonapo nei (Facebook).

 

Na faamanino e Faumuina e faapea, o lenei tautua na afua mai i le taimi na ia tausia ai lona tuagane e i ai manaoga faapitoa o le tino ma le mafaufau. Sa ia tausia lona tuagane seia oo lava ina faamanava e le Atua ana galuega.

 

I le taimi atoa na ia faatino ai le galuega o le tausia lea o si ona tuagane, sa ia lagona ai le faigata o le galuega, ma ia manatu ai loa, na te fia faia lea ituaiga tautua mo aiga o i latou o loo i ai manaoga faapitoa o le tino ma le mafaufau.

 

E tusa ai o tu’uaiga mai ni isi o le Ofisa a le DHSS, ua tele tausaga e lei toe faatinoina e le CFIDD lenei tautua ae o lo o fa’aauau pea ona latou maua tupe mai polokalame eseese a le feterale. Ina ua fesiligia Faumuina e tusa ai o nei tuu’aiga, sa ia matua teena ai nei faamatalaga.

 

Na taua e Faumuina, o lo o faaauau pea ona faatino e le CFIDD auaunaga nei seia oo mai i le taimi nei. O le fale o le malo i Tafuna na avea ma nofoaga autu a le CFIDD mo le tele o tausaga, ae o le faaiuga o le tausaga na te’a nei e pei ona saunoa Faumuina, na fautuaina ai loa e le faigamalo ua mavae atu le tatau ona latou tuua o le fale o le malo sei toe faafou, ona ua i ai fuafuaga a le malo ua faamoemoe e faatino ai.

 

Talu mai le faaiuga o le tausaga na te’a nei, e le o toe i ai se Ofisa autu o le CFIDD e faatino ai ana galuega, ae o loo faaaoga le maota o Faumuinai Pago Pago e avea ma ofisa autu. O le nofoaga lava fo’i lea o loo faatino mai ai auaunaga uma o loo mafai ona latou ofoina atu mo le atunu’u.

 

Talu mai le tausaga e 2019, e le i toe maua lava e le CFIDD ni alaga tupe mai le DDPC e ui o loo faaauau pea ona latou ofoina atu tautua mo le atunu’u. 

 

E tusa ai o faamaumauga ma le DHSS na maua e le Samoa News, o loo taua ai vaega tupe na maua e le CFIDD i le 2020 ma le masina o Ianuari o le tausaga nei 2021. Sa i ai fo’i isi alaga tupe na maua e le CFIDD talu mai le 2017 ma le 2019.

 

Na taua atili e Faumuina e faapea, o le maualuga lava o le tupe fesoasoani na maua e le CFIDD mai le tele o tausaga o le $40,000.

 

O le molimau a Faumuina e le i o gatasi lea ma faamaumauga na tuuina mai i le DHSS. Na taua i nei faamaumauga le faaauau pea lea ona maua e le CFIDD o tupe mo le faatupeina o ana tautua talu mai le 2017 e oo mai i le masina o Ianuari o le tausaga na te’a nei.

 

I le aso 15 o Aokuso 2017, na maua ai e le CFIDD le alagatupe e $45,978 mai lo latou faatinoina. I le masina o Mati 4, 2019, e $40,000 le vaega tupe na maua e le CFIDD mo le faatinoina o ana polokalame. I le aso 4 o Ianuari 2021, e tusa ma le $149,000 le vaega tupe na maua e le CFIDD mai auaunaga eseese e 5 sa latou faatinoina. 

 

Na faateia Faumuina ina ua faailoa atu i ai tupe sa maua e le CFIDD i le masina o Ianuari na te’a nei. Sa ia faailoa i le Samoa News e faapea, na te le iloa poo fea na ave i ai nei alaga tupe. Pau le itu na te manatua, sa latou faatinoina auaunaga eseese ae leai se tupe na maua mai ai.

 

O loo taua foi i faamaumauga na aumai i le DHSS e faapea, o le masina o Setema o le 2019 na sainia ai se maliliega aufaatasi a le CFIDD ma le DDPC, o se vaega lea o le Matagaluega o le DHSS, ina ia mafai ai e le CFIDD ona latou ofo atu tautua eseese mo le DDPC.

 

Na fesiligia e le Samoa News ia Faumuina pe i ai se feteenaiga o le avea ai o ia ma tagata faigaluega a le DHSS, toe avea fo’i o ia ma pule o le CFIDD. Na tali Faumuina, e leai se faaletonu o lona faatinoina o nei auaunaga e 2 i le taimi nei. 

 

O galega uma lava a le CFIDD, faatoa faatino lava i le taimi e mae’a ai galuega a le malo, e aofia ai fo’i ma faaiuga o vaiaso. E oo lava foi i masina e fa’aaoga i le faatinoina o galuega a le CFIDD, latou te le faatinoina ni galuega i masini a le DHSS, ae faaaoga ana masini i lona fale.

 

O le avea ai o le CFIDD o se tasi o paaga masani a le DDPC, o se vaega lea o le DHSS, sa ia taua ai le leai o se faaletonu e ono taofia ai lea tulaga. Ua tele Faatonusili na galulue i le DHSS na latou silafia lenei faiga paaga, sa latou taliaina fo’i i lalo o le talitonuga, e le o i ai se feteenaiga i lalo o le tulafono.

 

O le maliliega na sainia i le va o le CFIDD  ma le DDPC, na malie ai le CFIDD latou te ofoina atu tautua ma auaunaga esese mo aiga o i lato e i ai manaoga faapitoa o le tino ma le mafaufau, ae malilie fo’i le DDPC latou te totogiina atu vaega tupe i le CFIDD mo lea auaunaga.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all