Skip to main content

Fesiligia e Faipule le malosi e sui ai le Tulafono o Palota

Pago Pago, AMERIKA SAMOA

 

A o aga’i atu pea le atunu’u mo lana faiga palota tele i le masina o Novema o le tausaga nei, o lo o tula’i mai pea finauga i le va o le Fono Faitulafono ma le Ofisa o Palota a le malo.

 

O le vaiaso nei i luma o le Maota o Sui, na fesiligia ai e le afioga i le alii Faipule ia Gafatasi Afalava le tulaga e faatatau i Lola Palota a itumalo taitasi ma le auala e tatau ona faamama ai a o le i atu i le faiga palota ia Novema.

 

Na taua e Gafatasi lona popolega o lo o i ai ina ua ia fesiligia ni isi o le aufaigaluega a le Ofisa o Palota, lea e faapea o lo o aofia ai ma tagatanu’u o lo o poloka i fafo ona o le tapunia a o malaga a va’alele, ae mafai fo’i ona palota i latou nei. 

 

Saunoa Gafatasi e faapea, e le talafeagai lea faamatalaga i lana faafofoga, ona o lea e manino le Tulafono o Palota i tagata e agavaa ona palota mai fafo i le taimi o le palota tele a le atunu’u. Ona o lea tuaga, sa ia talosagaina ai loa se isi iloiloga ma le Komesina o le Ofisa o Palota a le atunu’u se’i faamanino atili lenei mataupu.

 

O lona atugaluga e pei ona ia saunoa i luma o le maota, e le i faamamaina le lisi palota a lona itumalo, ma o le lisi tuai o lo o i ai, o lo o aofia ai suafa o i latou ua leva ona maliliu ma malaga ese atu ma le atunu’u. E talitonu le afioga i le ali’i Faipule, e na o le tagata lava e palota e tatau ona i ai lona suafa i le lola palota.

 

Na lagolagoina e le afioga i le ali’i Faipule ia Faimealelei Anthony Fu’e Allen le finagalo o Gafatasi, ma ia taua ai le aafia fo’i o le lola palota a lona itumalo i le faafitauli lava lea e tasi. O ni isi o tagata o le itumalo ua leva ona nonofo ma aumau i fafo, ae na malaga mai e asiasi mai i aiga ma auai i faalavelave, peita’i ua le mafai ona toe malaga ona o loo poloka alava’a, a o lea ua vaai atu ua sau ai o latou igoa i le lola palota.

 

Saunoa le Fofoga Fetalai e faapea, e i ai lava mataupu e tatau ona aami ai le Komesina o Palota, e i ai fo’i mataupu e fitoitonu lava i le Faipule e le tatau ona talanoaina faalaua’itele, ae talanoa ai lava na o le Faipule ma le Komesina o Palota. Sa ia taua le tatau lea ona galulue Faipule ma le Ofisa o Palota e faamama a latou lola palota a o le i tapunia le taimi e faatino ai lenei fa’amoemoe.

 

Mo i latou ua maliliu pe ua malaga fo’i i fafo ae o lo o i ai pea o latou suafa i luga o le lola palota, e tatau ona i ai ni pepa faamaonia e faamaonia ai o i latou nei ua maliliu pe ua malaga fo’i i fafo e aumau ai.

 

I le tulaga o le mataupu i le palota mai o tagatanu’u o loo poloka i fafo ona o le faama’i o le COVID-19, na taua ai e le Fofoga Fetalai e faapea, e le i oo mai lava se fa’aaliga mai le afioga i le Kovana e faailoa mai ai se faaiuga e mafai ai ona palota mai tagata mai fafo i le palota o loo loma nei. 

 

“E manino lava le Tulafono o Palota, e le mafai ona palota mai i latou o lo o poloka i fafo ona o le faama’i, e le mafai fo’i ona faia se suiga i le Tulafono sei vagana ua pasia atu e le Fono Faitulafono.

 

Na tula’i le afioga i le Sui Fofoga Fetalai ia Fetu Fetui Jr ma saunoa e fa’apea, o lea sa ia faalogo i le saunoaga a le Loia mo le Ofisa o Palota e faatatau i le vaega o le tulafono lea e mafai ona palota mai ai tagata o loo poloka i fafo ona o le faama’i o le coronavirus.

 

Saunoa Fetui e faapea, i lona lava malamalama i le Tulafono, o loo manino le vaega e mafai ai ona agavaa tagata o loo poloka i fafo e palota mai ai, ona o lea ua i ai Amerika Samoa i lalo o le poloaiga o faalavelave tau faama’i.

 

“O la’u fautuaga i le Maota, e tatau ona palota na o tagata o loo i ai i le atunu’u ae aua nei palota tagata o loo poloka fafo,” o le saunoaga lea a Fetui. Sa ia taua atili fo’i e fa’apea, e leai lava se isi e le alofa i ona aiga o lo o poloka i fafo ma le latou aia e tatau ai ona palota, ae talu ai le faigata o gaioiga e faatino ai lea tulaga, o le mafua’aga lea na te fautuaina malosi ai le tatau lea ona palota na o tagata o loo i ai i totonu o le atunu’u.

 

Na toe tula’i Savali ma saunoa e faapea, o lo o manino lava le Tulafono o Palota, e le agavaa tagata nuu o loo poloka i fafo e palota mai, sei vagana ai lava i latou ua uma ona i ai i totonu o le tulafono e mafai ona palota mai, e pei o fanau i vaega ‘au, fanau aoga ma i latou o loo galulue i galuega.

 

“O nisi lava tagata e le o aofia i totonu o le lisi o tagata e agavaa ona palota mai i fafo, fai mai le tulafono e le mafai ona palota. E le mafai fo’i ona palota mai i latou nei sei vagana ua sui le tulafono o lo o i ai. Ae le mafai fo’i ona suia le tulafono se’i vagana ua faaulu e le Fono se pili e sui ai le tulafono, faapasia ma saini e le Kovana, ona faatoa aloaia lea o le mataupu e pei ona popole i ai a outou afioga,” o le saunoaga lea a Savali.

 

Na toe tula’i Fetui Jr ma saunoa e faapea, e le ofi i lona finagalo le tulaga fai mai e tatau ona sui le Tulafono.

 

“E faafefea ona fai mai e sui le Tulafono, o lea o lo o i ai le vaega o le Tulafono e agavaa ai ona palota mai tagata ua poloka i fafo, i lalo o le tulaga e pei ona i ai Amerika Samoa i lenei faama’i mata’utia. E taua ia te a’u tagata palota a lo’u itumalo o loo poloka i fafo,” o le saunoaga lea a Fetui Jr.

 

Na fautuaina e Savali le faataoto o le mataupu sei faatali le iloiloga ma sui o le Ofisa o Palota, ina ia faamanino ai le tulaga e pei ona atugalu i ai afioga i Faipule.

 

Na saunoa le afioga i le ali’i Faipule ia Vailiuama Steve Leasiolagi e faapea, e i ai le Tulafono tau faaofi lea ua faagaioi mai i luma o le Senate, e talosagaina ai suiga i le Tulafono o Palota, ma mafai ai loa ona palota mai i latou o lo o poloka i fafo.

 

O se ilolioga sa faia i luma o le Senate i le masina na te’a nei, na faamanino ai e le Komesina o Palota ia Dr. Lealofi Uiagalelei le mataupu e faatatau i le Vaega o le Tulafono e agavaa ai ona palota mai tagata mai fafo, lea e mafai ona faatinoina ona o se poloaiga mai le Kovana pe afai o i ai se faalavelave o loo aafia ai le atunu’u.

 

E to’a 5 paga ua faamaonia le sauni atu mo le palota e saili ai le tofi Kovana ma le Lutena Kovana ua mae’a ona lesitala i le taimi nei. O ia paga e aofia ai paga a Lemanu ma Talauega; Gaoteote ma Faiivae; Iaulualo ma Tapaau; Nua ma Satele ma le paga a Fatumalala & Smith.

 

O le aso Lua o le vaiaso fou, aso 1 o Setema e faamuta ai le lesitalaina o sui e tauva mo nofoa a itumalo i le Maota o Sui a le Fono Faitulafono.

 

Mo sui tauva mo le nofoa i Uosigitone e aofia ai Aumua Amata; Oreta Mapu Crichton; Supply Seau ma Meleagi Suitonu Chapman.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all