Skip to main content

Pu’e faapagota se alii mai Tonga na faaoolima i lona uso i le agaese

Pago Pago, AMERIKA SAMOA

 

O le alii mai Tonga lea na tau sailia mai e Leoleo i le 2016 ona o le faalavelave lea o loo tuuaia ai o ia i lona faaaoga o se agaese e faaoo ai manu’a tuga i lona lava uso, e mafua mai ina ua ia masalomia se faigauo a lona uso ma lona afafine fai, ua taofia nei i le Toese i Tafuna ina ua pu’e faapagota o ia e le Masela o le Faamasinoga i le vaiaso na te’a nei.

 

Na agai atu le susuga a Timote Afemui e piki mai lana kilia mai le Fale Faamasino mo le faafouina o lona pepa nofomau, peita’i ina ua siaki e le Tamaitai Failautusi le igoa o lenei alii i faamaumauga a le Faamasinoga, na iloa ai, o lo o i ai se tusi saisai mai le tausaga e 2016 o lo o poloaia ai e le Faamasinoga le pu’e faapagota o ia.

 

O le vaiaso na te’a nei na tulai ai Afemui i luma o le Faamasinoga Faaitumalo. O loo molia o ia i le moliaga o le faaoolima i le tulaga muamua, o le vaega A lea o solitulafono mamafa, lea e mafai ona faasala ai se tasi i le Toese mai le 10 e oo atu i le 30 tausaga; faapea ai ma le moliaga e tasi o le faaoolima i le tulaga tolu, o le vaega A lea o solitulafono mama, lea e faasala ai se tasi i le Toese mo le umi e oo atu i le tasi le tausaga, pe faasala foi i le salatupe e oo atu i le $1,000, pe faasala foi i faasalaga uma ia e lua.

 

Talu ai le tele o tausaga o tau sailia e le malo le susuga a Afemui, na manatu ai loa le Faamasinoga e taofia o ia i le Toese e aunoa ma se tupe e totogi. 

 

O le vaiaso nei lea ua faatulaga e faia ai le ulua’i iloiloga o lenei mataupu.

 

TAGI A LE MALO

 

O lenei mataupu na tofu atu i le Ofisa o Leoleo i Tafuna i le taeao o le aso 7 o Setema 2016, ina ua talosagaina e se Tina mai le nofoaga o loo aumau ai tagata Tonga i Pavaiai le fesoasoani a Leoleo, i se alii na manu’a lona tino ona ua faaoolima i ai lona uso i le agaese. O le alii na ia faaaoga le agaese e faaoo ai manu’a i lona uso, o le susuga lea a Timote Afemui, o le alii ua molia i lenei mataupu.

 

E toatele Leoleo na tali atu i le valaau ma maua ai loa le avanoa latou te talatalanoa ai i nisi o molimau sa i ai i le taimi o le faalavelave, e aofia ai le alii na aafia ma le afafine fai o le alii ua molia.

 

Na taua e le alii na aafia i Leoleo e faapea, o ia sa i totonu o lona fale faatoa maleifua mai i le taeao, ae faafuase’i loa ona ia vaaia lona uso matua (le alii ua molia) ua ulufale faanatinati atu i totonu o lona fale ma se agaese o loo uu i lona lima. Na fesili le ua molia i lona uso poo le a lana mea o loo fai i lona afafine fai, ae na tali lona uso (le alii na aafia), e le o malamalama lona mafaufau i le uiga o lana fesili, e leai foi se mea o tupu i le va o ia ma le afafine fai a lona uso matua.

 

Na faateia le alii na aafia ina ua sasau atu le ta muamua a le ua molia ma le faamoemoe e aga’i atu i lona ulu, peitai na misi le ta muamua i le agaese ina ua alo le alii na aafia. Na toe faasaga atu le ua molia ma toe sasau le isi ta lona lua, ma aafia ai le pito o le ulu o le alii na aafia ma manu’a tigaina ai loa o ia.

 

E le i gata ai iina, ae na toe sasau atu e le ua molia le ta lona tolu peitai na faaaoga e le alii na aafia ona lima e tali ai le agaese, ma maitauina ai foi isi manua tuga i ona tamatamai lima faapea ai ma oga lima.

 

Na taua e le alii na aafia i Leoleo lona le mautonu i se gaioiga o le a faia i le taimi na tulai mai ai le faalavelave. Sa ia taumafai e faato’ato’a le mafaufau a lona uso matua, peita’i ua ia vaaia foliga ita o lona uso ia te ia. O le avanoa lava na maua e le alii na aafia, na mafai ai loa ona tamo’e i fafo ma lona fale ma aga’i atu loa i le fale o le aiga tuaoi mo se fesoasoani. Ae o le taimi foi lea na alu ai i le atoa le ua molia i lona fale a o uu pea lava i lona lima le agaese.

 

Na taua e le isi molimau na fesiligia e Leoleo e faapea, na tuua e le ua molia le fale a lona uso ma faanatinati atu i loa i lona fale ma le faamoeome e saili lona afafine fai, peitai o le taimi lea ua leva ona sola ese lona afafine fai mai le fale ae agai atu i le fale o le isi aiga tuaoi ma lafi ai.

 

A o lafi le afafine fai a le ua molia i le fale o le aiga tuaoi, na talosaga i ai le fafine e ana le fale, e sili pe a tamo’e agai i le auala tele atonu e maua ai se fesoasoani mo ia, ina nei alu atu le ua molia ma le agaese ma faaoo ai le oti ia te i laua uma. E le i toe faatali le afafine fai a le ua molia, ae ua tago atu loa i si ona teine e 2 tausaga le matua ua taitai lona lima ma la tamomoe telea’i loa i le auala tele ma le faamoemoe e saili ai se mapusaga mo laua.

 

E le i leva ona tamomo’e ese atu le afafine fai a le ua molia ma si ona tei laititi ae vaaia loa e aiga tuaoi le mulimuli atu ai i tua o le ua molia ma le agaese o loo uu i lona lima. 

 

Na maua le avanoa e fesiligia ai e Leoleo le afafine fai a le ua molia i le mafuaaga o lenei faalavelave. 

 

Na taua e le tamaitai talavou lea e faapea, sa fai le tonu la te o ma lona aunty e piki mai le Food Stamp i Utulei, ae talu ai ua tuai ona sauni, na faatonu ai loa e le ua molia o ia e nofo i le fale e vaai si ona tei e 2 tausaga, ona o lea ua leva ona agai atu lona aunty e piki mai le Food Stamp i Utulei. Na usitai le afafine fai i le faatonuga a le ua molia ma filifili ai loa e nofo ma faatali atu.

 

A o i ai pea le afafine fai i totonu o le latou fale, na faafuasei ona ia faalogoina le musumusu atu o lona Tama fai, poo le alii foi ua molia ma tauanau o ia e alu atu la te feusua’i peitai sa ia musu ma fai i ai, na te le iloa fai ia ituaiga uiga mataga.

 

Sa faatauanau pea e le ua molia lona afafine fai mo se avanoa la te feusua’i ai, peita’i sa faaauau pea ona teena e le tamaitai le augani atu a lona Tama fai. Na avea le teena e le afafine fai o le manaoga a le ua molia ma itu na ita ai loa o ia ma savali atu ua faaoolima i lona faafine fai, e ala i lona ta tu’i o ona foliga, kiki ma po lona gutu. 

 

E fasi lava e le ua molia lona afafine fai ma ia lalau lona fiafia e moe i tamaloloa e aofia ai ma lona uso (le alii na aafia). Sa tali atu le afafine fai i le ua molia ma faailoa atu i ai, e le o i ai se mea faapena o tupu i le va o ia ma lona uncle, e le i oo lava foi lona olaga i tulaga tau feusuaiga ma se isi tagata.

 

Ae na atili ai ona ita le ua molia ma lalau lona afafine fai i le momoe lea ma toatele o tamaloloa ma tama o le latou vai aai. 

 

Na faai’u amioga a le ua molia i lona faapea atu i lona afafine fai, o le a alu e faaoo ni manu’a i lona uso (le na aafia) ona o le mea leaga sa ia faia ia te ia (afafine fai). O le taimi lea na vaaia ai e le afafine fai le tago atu o le ua molia i le agaese ma savail loa agai i le fale a lona uso ma faatino loa le solitulafono.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all