Skip to main content

Tala I Vaifanua

TAPUNIA AOGA - ASO LUA & LULU MATAGI MALOLOSI MA LOLOGA

 

Fa’alauiloa e le Matagaluega o Aoga a le malo le tapunia o aoga uma i le aso ananafi, aso Lua, fa’atasi ai ma lenei aso, aso Lulu ona o le tulaga fa’aletonu o le tau.

 

Ae sa talosaga pule aoga, ma sui pule aoga ina ia oo atu i laumua o aoga ta’itasi mo le tagai i mea e tatau ona fa’aleleia.

 

Ua fa’apea foi ona tapunia le tele o aoga tua - aoga a ekalesia i le aso ananafi, se’i vagana ai le aoga a Manumalo Baptist sa tatalaina i le aso ananafi, ae sa fa’ailoa i matua e mafai ona tuu fanau i le fale peafai e fa’aletonu le oo atu i aoga.

 

E le o mautinoa i le taimi o lenei lomiga tulaga o aoga tua i lenei aso.

 

Sa tapunia foi ananafi aoga i le Kolisi Tu’ufa’atasi a Amerika Samoa, ae le o iloa tulaga i lenei aso.

 

I le fonotaga a le malo sa talanoaina ai le tapunia o aoga i le aso Gafua sa saunoa ai kovana Lolo Matalasi Moliga, “E tusa ma lipoti ua mae’a fa’ao’o mai ia te a’u, ua ou va’aia ai, e tatau le faai’uga lenei ona o lo ua i ai falea’oga ma lotoa a aoga ua fa’aleagaina i le tele o lapisi ma’ama’ai ma potu aoga fo’i ua lutia i le vai ona o le tetele o timuga, e ao ina mua’i faaleleia uma potu aoga ma malae o a’oga, a’o le’i amatalia a’oga a le fanau.”

 

NOFOAGA FA’APITOA MO LATOU AFAINA FALE

 

I le taimi nei, ua i ai aiga ua leaga o latou fale nofo i le tetele o matagi ua lutia ai le atunuu. I se lipoti a le Matagaluega o Aoga, e tusa i le 18 tagata o lo’o fa’aaogaina le Tafuna Elementary ona ua afaina o latou fale. Sa i ai tagata i le Samoana High School, ae o’o mai i le aso ananafi, ua toe foi aiga.

 

Fa’ailoa foi i le lipoti, hall a nisi o Ekalesia ua oo atu i ai aoga, e aofia ai le LDS Aunuu; Ekalesia Metotisi i Fagatogo; ma le LDS Church Faleniu. E to’a 98 i latou sa sulufa’i i nei nofoaga.

 

E le’i maua se lipoti a le malo mai Manu’a.

 

LIPOTI MAI MATAGI & TIMUGA

 

I le fonotaga lata mai a le malo, sa fa’ailoa ai e le sui sinia o le Ofisa o Vaai Tau, Elinor Lutu McMoore le lipoti o le tau, i ona tulaga ua i ai nei. “Ua mae’a ona va’aia le tuumamaina mai o le malolosi o matagi e a’afia ai Tutuila, peita’i o le Manu’atele ma Swains o lo’o va’aia e malolosi pea matagi o le a a’afia ai. Peita’i e ui ina matauina ua mama mai nei matagi, ae tolu alamatagi o lo’o ua va’aia o lamatia ai pea lo tatou atumotu i Amerika Samoa, ma e a tauau ina milo fa’atasi ma toe fa’aosofia ai i tatou i nisi matagi malolosi atu i se taimi e le o mamao. Ona o lea e le motusia ai le vaaia toto’a pea o suiga i le tau ma ona taualumaga i le taimi nei.”

 

“E le o ave’esea la le fa’asalalauga ia nofouta pea le atunuu i Matagi malolosi o loo tatou a’afia ai mo le isi lua aso o lumana’i nei.”

 

Talu mai le aso ananafi ua toe tatalaina le Malae Va’alele i Tafuna, ae o malae vaalele i Ofu ma Fitiuta o lo’o tapunia pea. O lo’o tapunia foi uafu i Manu’a.

 

O le aso Gafua sa toe tatalaina ai le uafu i Fagatogo ma taula mai le va’a lau oloa Polynesia lea e o loo malaga mai ma le uta o oloa o lo’o sili fo’i ona mana’omia e le mamalu lautele o le atunuu.

 

I le taimi nei, ua fa’ailoa mai o lo’o i ai se gasegase tigaina i le motu o Ta’u o lo’o mana’omia ona fa’avave oo mai i le falema’i i Faga’alu, ma sa taofia lea taumafaiga mo se malaga saogalemu a le Samoa Airways mo Fitiuta se’ia tau mama mai matagi malolosi i le tatou teritori.

 

Ua mana’omia fo’i ona malaga se aumalaga asiasi mo le Manu’atele ma o le a faaaogaina lea malaga a le vaalele mo Ta’u ma avatu ai nisi o uta ua leva ona faavasega e la’u i Manu’a e faaaoga ai le alu atu o le malaga lea, ma aumaia ai lea gasegase i le falema’i tele i Faga’alu.

 

Ona o le anoanoa’i o mea e ao ina fa’ao’o i le Manu’atele, ua fa’atulaga ai nei ni malaga se lua a le “MV Fotu o Samoa” mo Manu’a i lenei vaiaso. O le aso Tofi e taunu’u ai le Fotu o Samoa.

 

Ua mae’a fa’atulaga fo’i le tatou falema’i Tafuna Health Centers mo togafitiga o so’o se ituaiga mo nisi e ono manunu’a mai ona o nei matagi malolosi ma lologa mai timuga tetele ua lofia ai i tatou i lenei vaitau o le tausaga. Ua fa’ailoa mai na motusia fo’i le eletise i le itu atumauga o Pago Pago ma Fagasa ma  Fogagogo, sa galulue fa’ata’alise fo’i le ASPA ina ia fa’aleleia laina na fa’aleagaina ma ua toe maua le malosi’aga fa’aeletise e lea vaega o le atunuu i le aso lava lea.

 

Ua fa’atonuina fo’i e Kovana Lolo le tamaita’i fa’atonu o galuega lautele, Faleosina Faiai Voigt, ina ia fa’aoo le faasoaina o galuega toe faaleleia i pisinisi tumaoti ua agava’a i nei faiva, ina ia le umi o motusia eletise ma le toe faaleleia feoa’iga a le atunuu ma le saogalemu i o tatou alatele.

 

Na aofia i lea fonotaga le to’a 7 na malaga mai a le FEMA i lea fonotaga, latou te matauina le faagasologa o galuega toe fa’aleleia ma tima’i ae maise o le tatalia fo’i e le tatou atunuu o se afa e ono lamatia ai lo tatou saogalemu i lenei vaitau

 

TOFIA FILIFA’ATALI MIKE FUIAVA VAAIA POLOKETI I MANU’A

 

O le susuga Filifa’atali Mike Fuiava, le sa avea ma fa’atonu o le Matagaluega o Fa’ato’aga ua tofia e le afioga Kovana Lolo Moliga e vaaia poloketi a le malo i Manu’a.

 

“Ina ia fa’afaigofie ona aluga lelei galuega e tau atina’e ma fa’aleleia atili ai le soifuaga o e o lo’o alaala i le Manuatele, ae maise o i latou e asiasi atu ma toe taliu mai, ua tofia ai se tasi o ta’ita’i lelei, ina ia mafai ona fa’avave tino ma fausia nei galuega uma.”

 

O se tasi le o fa’aupuga na mafai ona fa’ailoa i se tusi na taua’aoina ane e le ali’i pule o le aufaigaluega a le Ofisa o le Kovana, le tofa Fiu Johnny Saelua.

 

Na tu’ua e Filifa’atali Mike Fuiava lona tofiga fa’atonu o Fa’ato’aga ia Ianuari 2020, ina ua lavevea nisi o lana aufaigaluega a’o fa’afoea le ta’avale ma le fa’asua’ava, ma na maliu ai fo’i se tasi o lana aufaigaluega i lena lava fa’alavelave.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all