Skip to main content

Toe fa’afo’i le ali’i mai Tonga ina ua le usita’i i poloaiga Fa’amasinoga

O le ali’i mai Tonga lea na ta’usala e le Fa’amasinoga Maualuga i le tausaga e 2010 i le umia fa’asolitulafono o vaega o fualaau fa’asaina o le mariuana ma le aisa, ua fa’atonu e le Fa’amasinoga i le vaiaso na te’a nei na te tuua loa le atunu’u ae toe fo’i atu i lona atunu’u, ina ua fa’amaonia lona le usitaia o tuutuuga o lana nofovaavaaia e 15 tausaga.

 

Na tula’i i luma o le Fa’amasinoga le susuga a Paea Fokieti mo lana iloiloga faapitoa, i lona le usitaia lea o tuutuuga o lana nofovaavaaia. O le ali’i loia fautua lagolago ia Rob McNeill na tula’i mo le ua molia, ae o le tama’ita’i loia sili lagolago ia Laura Garvey na tula’i mo le a le malo.

 

O se talosaga mai le Ofisa Faanofovaavaaia na tuuina atu i le Fa’amasinoga, na mafua ai ona fa’atulaga le iloiloga a le ua molia, ona o tu’uaiga i lona le usitaia lea o tuutuuga o lana nofovaavaaia.

 

E tusa ai o faamaumauga a le fa’amasinoga, e 60 masina na poloaina le ua molia e taofia ai i le toese i Tafuna, o se tasi lea o tuutuuga o lana nofovaavaaia e 15 tausaga. Ae ina ua mae’a ona tuli e le ua molia masina e 34 i le toese, sa ia talosaga ai loa i le Fa’amasinoga mo se avanoa e vave ai ona tatala o ia i tua e saili sana galuega e galue tumau ma totogi ai lana salatupe e $2,000 ma tausi ai lona aiga.

 

I le masina o Me 2014, na talia ai loa e le fa’amasinoga le talosaga a le ua molia.

 

Na maua e le ua molia le galuega tumau i se tasi o Fale Falaoa, ma amata ai loa ona totogi lana salatupe. Peitai o le fa’afitauli na mafua ai ona toe loka o ia i le toese i Tafuna, ina ua le talia e le Ofisa o Femalagaaiga le talosaga e fa’afou ai ona pepa nofomau i le atunu’u.

 

E tusa ai o fa’amaumauga na tuuina atu i le fa’amasinoga, e fa’alua ona talosaga le ua molia i le Komiti Faafoe a le Ofisa o Femalagaaiga mo le fa’afouina o lona pepa nofomau, peita’i na teena lava.

 

O le mafua’aga lena na le mafai ai loa e le ua molia ona totogi fa’auma lana salatupe, e lei toe asiasi fo’i o ia i le Ofisa Faanofovaavaaia, ma ua le toe faigaluega fo’i, ona ua faia le faaiuga a le Ofisa o Femalagaaiga e taofia ai o ia i le toese ina ua mae’a le aoga o lona pepa nofomau.

 

I le iloiloga a le ua molia sa faia i le vaiaso na te’a nei, na talosaga ai lana loia i le fa’amasinoga mo se avanoa e toe tatala mai ai o ia i tua, ina ia mafai ai ona toe fa’afou lona pepa nofomau ma mafai ai ona toe faigaluega.

 

Na taua e McNeill i le fa’amasinoga e fa’apea, sa usitaia lava e le ua molia poloaiga a le fa’amasinoga ina ua tatala o ia i tua ma faigaluega, peita’i, o se fa’aletonu i le va o ia ma lana sponsor na mafua ai loa ona tula’i mai lenei fa’afitauli.

 

O le sponsor a le ua molia, o lona lava to’alua, ae o lo o nofo le fafine i Alaska i le taimi nei. Na taua e McNeill i le fa’amasinoga e fa’apea, na tuua e le to’alua a le ua molia Amerika Samoa i le tausaga e 2014, o le tausaga lava fo’i lea na amata ai ona faigaluega le ua molia. E oo mai lava i le taimi nei e le i toe oo mai lava o ia i le atunu’u.

 

Na faailoa e le ua molia i le fa’amasinoga e fa’apea, sa ia usitaia lava tuutuuga uma o lana nofovaavaaia ina ua fa’atoa tatala o ia i tua i le 2014.

 

Na faailoa atili e le ua molia i lana fa’atoesega e fa’apea, ua mae’a ona fesoota’i ma se tasi o ali’i latou te lolotu fa’atasi, ma ua ia malie na te sponsor ina o ia. O le ali’i lava fo’i lea e pei ona taua e le ua molia i le fa’amasinoga, o le a maua ai lana galuega e toe galue ai ma fa’aauau loa le totogiina o lana salatupe.

 

Na faailoa e le fa’amasinoga ia McNeill e fa’apea, e le mafai e le fa’amasinoga ona fa’ataga se tagata ua ova aso e nofo ai pea i le atunu’u. Saunoa atili le fa’amasinoga e fa’apea, afai ua le ausia e le ua molia tuutuuga o tulafono tau Femalagaaiga, na pau le vaega a le Fa’amasinoga e fai o le aloaia lea o le faaiuga ua faia e le Ofisa o Femalagaaiga.

 

Na faamanino e le fa’amasinoga i le ua molia e fa’apea, afai e tuai ona faagaioi ona pepa malaga mo le toe fo’i atu i lona atunu’u, o le a fa’aauau ai pea lava ona nofo i totonu o le toese seia oo lava i le faaiuga o le 15 tausaga o lana nofovaavaaia.

 

Ae afai fo’i e tumau ai pea ona nofo i totonu o le toese mo le umi e 15 tausaga, e le avea lea ma itu e toe suia ai le faaiuga ua tuuina atu, o lona tuua lea o le teritori ae toe fo’i atu i lona atunu’u na malaga mai ai mo le umi e 15 tausaga o lana faasalaga faanofovaavaaia.

 

O le ua molia, o se tasi lea e to’atolu i ai ali’i na pu’e fa’apagota e Leoleo i Faga’alu, ina ua ripotia lo latou taumafai e tulei ma fa’atau atu se vaega tele o le aisa i isi tagata. Na osofa’i e Leoleo totonu o le ta’avale a le ua molia ma maua ai se vaega tele o le pauta o le aisa i totonu o se ato fa’afafa sa i le nofoa pito i tua o le ta’avale.

 

I totonu o le ato faafafa sa maua i ai vaega e tele o le pauta o le aisa, sa i ai se ato tupe o lo o i ai se tinoitupe e $590 atoa ai ma pepa faamaonia o lo o i ai le ata o le ua molia atoa ai ma lana laisene ave ta’avale.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all