Skip to main content

Tala I Vaifanua

FA'ATONU FALEOSINA FAIAI - FOFOGA TAUMOLIMOLI L8 MANUMALO ACADEMY

 

I le fa'au'uga o le L8, Manumalo Academy na saunoa ai le tama'ita'i fa'atonu o le Public Works Faleosina Faiai Voigt ma sa ia lu'ia ai nei fanau talavou e to'a 43, ina ia avea i latou ma nisi e o atu i a'o'oga ia ausia fa'ailoga maualuluga, taliu mai ma faigaluega i le Matagaluega o Galuega Lautele a le Malo o Amerika Samoa.

 

"O lo outou sao lea, ina ua outou vala'aulia a'u ou te sau e avea a'u ma tou fofoga taumolimoli i lo outou aso fa'apitoa lenei, le tou fa'au'uga."

 

Peita'i sa ia fa'amamafaina fo'i le fuaitau sa avea ma manulauti i le latou aso fa'apitoa, "E le o i o tatou fetu lo tatou lumana'i, o lo'i ia te'i tatou lava!" O le saunoaga tusitusia a le ali'i polofesa ta'uta'ua o William Shakespeare, ma e moni lelei, aua e talatala le manuia o le tagata, ae o lona fa'anaunauga ua tula'i ai i le taimi nei, o lana moemitiga lena sa faia a'o la'ititi ma tausaili mai lona atamai, ia mautu ai lana folauga i sini sa ia fa'atu ina e avea ma lu'itau i lona soifua tausaili.

 

Sa ia fa'ailoa mai i le vasega fa'au'u, "O lo'u maua ai o lenei tofiga ua tula'i ai i le Malo, o sa'u miti lea po'o se taunu'uga na ou taumafai e tausaili mai a'o o'u nofo i le nofoa o lo ua tou nonofo mai ai i lenei taeao. O lona uiga, o lau sailiga ma lou lumana'i, o lo'o ia te oe lava. E taua lava oe i lau sailiga ma lau taumafaiga i taimi uma, aua ne'i e fa'atalale i lou tagata taua, e taua oe i ou matua, e taua oe i lau a'oga, e taua fo'i oe i lou malo ma ona tagata, e fa'amoemoe ia te oe le lumana'i."

 

Matagofie pesega, tauloto ma sao o le vasega fa'au'u ina ia fa'amatagofie ai lo latou aso fa'apitoa, i nai o latou matua ma aiga, ae maise o le laumua atoa fo'i ma le pulega ma o latou faia'oga i Manumalo Academy.

 

 

FAGAFAGA DANIEL LANGKILDE - TUUMALO LE ALI'I FAIPISINISI FOFOGA MALIE

 

O le tofa Fagafaga Daniel Langkilde, o se tasi e fa'ailo 'o se tagata mo so'o se ituaiga o faiva ma tautua eseese,' peita'i ua tu'ua i tatou, ae ua malolo ia Me 18, 2019 i Coronado, Kalefonia. Ua na'o le 61 tausaga o lona soifua.

 

O lea o le a tatou fa'amanatuina le atoaga o le 20 tausaga o se tasi o pisinisi sa avea o ia ma se tasi o pa'aga na amatalia, le Bluesky. O lona lea faiva na iloga ai e gafatia e ia ona fa'amaite pisinisi lelei, ma ituaiga e mafai ona olaola lelei ma le lumana'i i ona faiva fa'atino fa'aletalutalufou o faigamea tau le 'ala o feso'ota'iga.'

 

O ia o se tasi e lelei tele le siufofoga ma le ta la'au pese ma kitara i le fa'aili lauiloa a le Ava. O lona leo e matua matagofie ma suamalie e logomalie fo'i i le fa'afofoga a'o pese.

 

O ia sa avea ma le Sui Fa'asalalau e saunoa i le tele o fa'atasiga tetele i le atunu'u, ae maise ai o fa'asalalauga o fa'afiafiaga a le Arts Council i le vaitau o le Kerisimasi ma le Tausaga Fou fa'apea fo'i ma le Sisigafu'a a le tatou malo. O lona faiva lea sa iloga ai le avea o ia ma se tasi o totino o le Komiti Fa'afoe o le Arts Council ma le Taligamalo i le Pacific Arts Festival, 2008.

 

O ia o se alo e fa'asino ia Seiuli Marcus Langkilde ma Marie Scanlan Langkilde, na mua'i a'oga o ia i le Marist Brothers i Atuu, soso'o ai ma le ulufale i le Chanel College i Moamoa Apia, Samoa, ma toe taliu mai fa'aauau lana a'oga i le Marist Brothers i Malaeloa, o ia o se tasi o le ulua'i vasega na fa'au'u mai lea a'oga maualuga.

 

Na ulufale i le Seattle University, ma toe faaauau mai i Chaminade University i Hawaii, ma fa'aipoipo fo'i i lana manamea e to'atasi Sevenlittlesisters Aveina Langkilde ma toe taliu mai i fanua nei ma tausia atoa ai le fanau.

 

Na muamua lava iloga lona tagata tautua i lona avea ma fofoga fa'asalalau i le WVUV mai Vailoa, sa faaigoaina ai o Big D, ona o le malu lelei o lona leo.

 

I lona tolu o tausaga talu ai, na toe tula'i mai lava lenei tama e toe fafagu mai le taleni o le tata meafa'aili ma fai pesega ma toe fa'amaite ai le 2Samoa Jazz Festival. O ia na tu'uina i lalo le Garden Club i Fagatogo ma le Icewich ma fa'atuina ai le Langkilde Service Station ma le Tropic Isle.

 

O mea tau fa'afiafia uma e tutupu i lenei malo, e i ai lava sona sao, ae maise i le avea ma Fofoga Fetalai o Polokalama fa'ataoto mo le tauvaga Tausala Lalelei i tausaga ta'itasi a'o le'i tu'ua e ia le atunu'u mo malaga i talavai ma asiasiga i aiga. O le toe fa'aaliga tele sa avea ai o ia ma fofoga fetalai o le polokalama fa'ataoto o le Fa'amaiteina o le tautua a le Hawaiki Cable i le ASCC Multi Purpose Center i le ASCC 2018. E tasi lava le nofoaiga na avea ai o ia ma fofoga o lona itumalo, le Ituau Malosi. O ia o le ta'ita'ifono o le Amerika Samoa Vaega Fa'aupufai a le Temokalasi, ua maliu o ia ma lea tofiga. Na taumafai lo la sa tautai lua ma le tofa Tufele Li'amatua i le tausaga e 1992, palotaga mo le Kovana ma Lutena Kovana o le faigamalo.

 

O ia o le ulua'i CEO o le Bluesky Communications American Samoa, ia Iulai 10, 1999. Ona soso'o lea ma le avea ma CEO o le Malama TV ma le Pulesili fo'i o le Radio Samoa WVUV. I le amataga fo'i o le nofoa'iga a Kovana Lolo Moliga ma Lemanu Peleti Mauga, sa tofia ai o ia e avea ma Fa'atonu o le Public Information, e aofia ai ma le KVZK TV i Utulei.

 

Ua fa'ailoa mai e Vaito'a Hans Langlikde, lona tausoga e vavalalata tele le la'ua mafutaga ma Fagafaga Daniel, "Ua matou misia tele o ia, e afua atu i mea lava a si o matou aiga e o'o i le va ma le afio'aga ma le itumalo, e matua fa'amoemoe i ai matou i mea uma ma sona leo aua se fa'aiuga fai i na mea uma. I totonu fo'i o le li'o o matou aiga, e fa'amoemoe ia te ia i le fautua mai i mea e ao ina fai. O se tama e auau tele i lona aiga, si ona to'alua pele ma le fanau e to'atele."

 

"O le tagata fo'i e i ai lona fa'amoemoe i mea uma, e le fo'i gofie ona manatu, e fa'atupu mea lelei ina ia lauolaola le so'otaga o i matou uma, e agaga i le alofa ma le fealofani. Ae le tu'ua maulalo e ia lana taleni o le pesega, o lona lava leo e le soso i ai le to'atele o i matou. O ia lava le numera tasi i lena faiva."

 

Fa'ailoa e le fanau e to'avalu, "O le numera tasi a Fagafaga Daniel, o i matou uma lava ma mom, aua e galue i aso uma o lona olaga, i mea eseese uma ua ia faia, ina ia lava mea e tua i ai i le tausiga o i matou. Na toe va'aia lona fiafia e soifua ma fa'afiafiaina tele o ia i le to'atele o matou fanau. O ana uo uma lava ma latou aiga, e fiafia e talanoa i ai ma fa'asoa ona manatu, a'o le fautuaga ia i matou le fanau, ia outou fetausia'i ma ola fealoafani, talanoa mai pe a i ai se fa'afitauli ua faigata ia te oe, e to'atele outou, e mafai ona mama se avega pe a fai fa'atasi lo outou olaga."

 

FAI MAI KOREA I MATU - TALI LE MALO AUFA'ATASI I LE AVEA FAAMALOSI O LE LATOU VA'A

 

Ua manatu Korea i Matu, lea e ona le va'a "MV Wise Honest" e ao ina tali mai le Malo Aufa'atasi UNO, i le latou avea fa'amalosi o le latou va'a, ae le'i solitulafono le va'a, o lea le latou fanoga ua fa'ao'o ane i le Failautusi Aoao a le UNO - Antonio Guterres.

 

Ua finau mai le Emepasa o Korea i Matu i le UNO, "O le avea fa'amalosi o le matou va'a lenei, ua fa'ailoa mai ai o le Iunaite Setete o Amerika o se malo o ni tagata leaga ma le solitulafono, ua latou le fa'aaogaina tatau tulafono fa'avaomalo." O se tala lea ua fa'asalalauina e le Siufofoga fa'alogologo a Korea i Matu, le KCNA News.

 

Ua talitonu fo'i Korea i Matu o lo'o ua gaoia mai e Amerika le latou va'a, ina ua latou aumaia fa'amalosia le va'a mai Indonesia i Pago Pago, Amerika Samoa.

 

"Pe afai e tatou te va'ai atu i lea faiga ua o'o i le va'a lenei o matou, ua fa'aauau ai le taumafaiga a Amerika ina ia fa'ae'e mai se isi faigamamafatu i le tiga ua mae'a o'o i ai Pyongyang, ma o se mea fa'aauau lea ua taumafai i ai le malo o Amerika. Ae sili ai ona toe fa'afo'i mai le matou va'a i le taimi nei." O se manatu fa'aalia lea o Korea i Matu ua fa'ailoa mai, aua ua ave fa'amalosia sa'o e Amerika le Wise Honest i le taimi tonu lava o le tele o mea o lo'o fetosoa'i ai le Malo o Korea i Matu ona o latou misele fa'atonutonu o lo'o fa'ata'ita'ia ona tafana solo.

 

O le fa'asea lea e afua mai i Pyongyang, na fa'atutu i le Malo Aufa'atasi, peita'i ua fa'ailoa atu loa ma le aumaia e Amerika o le va'a i o latou Uafu, ua toe faliu ai lea fa'asea ma ua a'afia ai fo'i Amerika ma ua toe tolopo ai fonotaga i le va o le Peresetene o Korea i Matu ma Peresetene Trump sa fuafua e fono fa'alua ai i tulaga o le fa'aitiitia o meatau fa'aniukilia e tafana solo.

 

Talu na tolopoina fo'i talanoaga sa fuafua muamua i le va o Trump ma le peresetene o Korea i Matu ia Fepuari 2019, ua amata loa ona tafana solo misele fa'atonutonu e fa'ata'ita'i ma ua solituina ai e i latou tulafono a le Malo Aufa'atasi. Ua fa'aauau ane ai i le taofia o le malaga a le "MV Wise Honest" i Indonesia ae o lea ua toso mai nei i Amerika Samoa. Peita'i ua faia e Korea i Matua lea faiga, ina ua le tali atu Trump i le la'ua fonotaga na tu'u e faia i Hanoi.

 

Ona o lea ua taofia nei le va'a lenei, ua fa'ailoa mai e Korea i Matu, o lea la ua solituina e Amerika le a'ano tonu o le fonotaga lea e olioli mai, ma ua tatau fo'i la ona toe fa'afo'ia atu le latou va'a.

 

Ua fa'ailoa mai e le Matagaluega o Fa'amasinoga a Amerika, o le va'a lenei sa fa'aaogaina e Korea i Matu e fela'ua'i ai le Koale, ma o se mea ua mae'a fa'asaina e le Malo Aufa'atasi. O le masina o Aperila sa taofia ai lea va'a i Indonesia, ae o lea ua toso mai i Amerika Samoa ma faia ai suesuega atoatoa mo ana uta sa fela'ua'i. Ua mae'a auina atu fo'i ni fesili mai le au fa'asalalau a Amerika Samoa i le vaega a le US Justice Dept. ina ia talia mai e tusa o le taofiga o lea va'a ma tu'uaiga uma ua fa'ailoa mai e Korea ua solitulafono ai Amerika.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all