Skip to main content

Tala I Vaifanua

3 ASO AOAOGA TULAFONO, FAITAU LE TAI, OGASAMI & FAGOTAGA SONE & FAFO ATU

 

E tolu aso o le semina fa'atautaia e le US Coast Guard mo i latou e galulue i faigafaiva, Kamupani Faiva'a Fagota ituaiga va'a e 40-60 futu le tetele, o va'a ia e mafai ona fagogota i le Sone o le Gataifale o American Samoa ma le Moana Sausau.

 

Ona o lo ua mataulia e i ai taimi e fesuia'i ai le tele o auva'a fagota, ma ua fa'afaigaluega i latou e tusa o le malosi ma le agava'a e fagota ai i le tai, ae o tulafono ma aiaiga tau fagotaga e ao ina mua'i tamau lea ia i latou, ia faia aga'i i ai le latou galuega "tautai fagota!"

 

E le gata i lea, e mafai ona tele se tupe o latou faigafaiva e toe maumau atu i le totogia o sala ona ua le usita'ia tulafono a le Coast Guard ma isi fo'i Komisi ua mae'a fa'atuina, ina ia aiaia faigafaiva i Sone a le Iunaite Setete lea foi e aofia ai ma Amerika Samoa, fa'apea ma faigafaiva i le Moana Sausau, e le o i ai se malo e latou te pulea, ae ua pulea e le feagaiga i le va o Malo e 56 i le taimi nei, ua galulue fa'atasi ina ia saogalemu a latou va'a fagota uma fa'atasi ma auva'a i le taimi o latou fagotaga fa'atasi i le vasa loloa. O le feagaiga lea i le va o Malo e 56 i le taimi nei mo le vasa loloa e fa'aigoaina o le Post State Measures (PMS).

 

E afua mai le aoaoga ina ia iloa patino o e fagogota i le faitauga o fe'au fa'anatinati ma so'ose ituaiga o fe'au e fa'ailo atu e le Coast Guard ona o se fa'aletonu i luga o le sami ua feagai ai ma i latou a'o fagogota, e o'o fo'i i le faitauga tonu o le ogasami o lo'o fa'ailo mai i le Radar a le latou va'a o i ai tonu i latou ae tupu nei fa'aletonu, ua matua fa'amamafa ona fa'ailoa i sui fagota uma lava.

 

"Ua le faia lenei a'oa'oga mo i latou uma o lo'o ta'ita'ia fagotaga po'o Masters, ae ua faia mo sui fagogota uma, aua e le mailoa mea e tutupu i le tai i latou va'a fagota, ae totoe ai na'o le sui e le'i silafia lelei se mea e fai e fa'ailo e le US Coast Guard po'o le Marine Patrol a Amerika Samoa, ina ia o'o atu fa'avave se fa'aolataga,” o se fa'amatalaga lea mai le sui na fa'atinoina le a'oa'oga i le ulua'i aso, Lt. Mitsunuga.

 

I le aso lona lua o le Semina mo le 'au faifaiva, sa fa'aauau ona lapata'ia i latou i  tulafono tamau o faigafaiva i fafo atu o le Sone Fagota ma totonu fo'i o le sone mo Amerika Samoa.

 

O tulafono uma i mea e ao ina i luga o le va'a pe afai e fa'atautaia se sailiga a le SCoast Guard i le latou Sa Fagota, ae maise o tulafono o le fa'asao o I'a ua tau mou atu e ao ina le fagotaina, ma aiaiga tau le upega fagota e fa'aaogaina, ma le u'umi fo'i o maea e tatau ona o'o i ai, a le atoa, ua sala i latou.

 

O mea uma nei ua fa'ailoa, e o'o fo'i i le tulaga o le faia o suesuega tau fuala'au fa'asaina ma vaila'au o'ona ia i latou le au faifaiva, ua i le Coast Guard le malosi'aga e faia ai nei suesuega i so'o se taimi lava, ae maise fo'i o taimi e tutupu ai fa'alavelave o so'o se ituaiga i luga o le sami a'o fagogota i latou.

 

Ua i ai foi taimi fa'atulagaina mo le aufaifaiva e faila ai latou lipoti mana'omia ona tusitusia i pepa ua mae'a saunia ma e fa'auia uma nei lipoti i le Coast Guard ma le vaega a le fetarale o le NOAA isi, i a latou lipoti o faigafaiva na faia i le aso e tasi. A le faia ua sala, e ao ina faia.

 

Ua i ai fo'i tagata ua fa'aigoaina o Fishing Observers, e ao ina i ai i luga o latou va'a, e i ai a latou lipoti e fa'atumu i so'o se taimi e faia ai latou fagotaga, ma e matua fa'asaina lava so'o se tasi o e faifaiva ona fia fa'ataute'e i a latou faafesili, ae ao ina latou talia so'o se fesili. O lo'o ua i ai fo'i sala tetele ua fa'atulaga pe afai e te fa'ao'olima pe e te le fia talia fesili a lea sui. O i latou o sui faigaluega mai Komisi o Fagotaga ma e ao ina latou puipuia malu nei sui uma i luga o va'a fagota o so'o se ituaiga.

 

O le aso lona tolu o le a faia ai fa'ata'ita'iga patino i so'o se tiute ua tatau ona fa'aau'upegaina ai le au faifaiva e faatino fa'atopetope pe a o'o ina lutia le latou Sa Fagota i ni fa'aletonu, po'o le mu pe ua amata ona magoto.

 

O nisi o nei tiute e ao ina faia a'o pogisa a'ia'i le po, ma e tatau lava ona iloa lelei mea o lo'o i ai le sapalai e mafai ona maua ai se malamalama e i latou e fa'atino ai se vala'au mo se fa'aolataga. O le faiga fo'i o nei fe'au fa'aola, e ao ina iloa e so'o se tasi. O le a auai atoa uma lava vaega uma o lo'o nafa ma le tiute tau faigafaiva, fagotaga i sone ma fafo atu, ae maise o le suesuega fo'i o ni fa'aletonu e tutupu mai i faigafaiva i luga o le sami a'o fagogota i latou, ma le latou tu ma aga o sui e molita'i mai fe'au o mea ua lutia ai o latou faiva a'o i le vasa.

 

E faia le toe aso o le Semina i le Ofisa o le Coast Guard i Pago Plaza.

 

LEAI NI PASI MO FANAU A'OGA AOULI O LE ASO LUA - LEAI SE KESI

 

O matua o le fanau a'oga na vevesi ma fa'ailoa mai ua leai ni pasi a'oga e aumaia latou fanau i le fale ina ua ma’ea le aoga i le aso Lua.

 

"Fa'afetai e le'i i ai ni fanau ua lavevea i ta'avale, ae ua toe fa'atotope atu i le a'oga ae tu'ua galuega aua e sili atu le soifua maloloina mai o le fanau nai lo se fa'aletonu e alia'i mai ma a'afia ai le saogalemu o le lotoifale o si ota aiga,” o se tala lea a se tasi tina e faigaluega i se tasi o matagaluega o le Malo, ae na vave ona oso i lana ta'avale ma alu i le a'oga e aumaia lana fanau. Peita'i e le tofu ta'avale uma matua.

 

Ua sailia le mafuaga o le leai o ni pasi a le DOE e la'u maia tamaiti, ae fa'ailoa mai, ua leai se kesi i le pamu kesi a le Motor Pool a le Malo, ua tuai ona totogia le pili ma ua tuai fo'i ona kiliva ane le kesi mo ta'avale i le Pamu Kesi i le lotoa a le Public Works i Tafuna mo le fa'asoa atu i Pasi A'oga, a'o le ta le taimi e ao ai ina o atu e la'u mai fanau a'oga.

 

O se fa'amataga lea ua fa'ailoa mai e le Ofisa o A'oga, ma sa fa'ailoa mai fo'i, "O le utuina o le Kesi mo Pasi A'oga e feutaga'i lava i le va o le Public Works ma le Kamupani o lo'o Sapalaia le Kesi ma le Suau'u i le atunu'u lautele. E leai se vaega a le DOE e faia i lea aiaiga, ma o le mea ua tupu e leai se malosi'aga o le DOE e fa'avave ai ona faia i ai se suiga ina ia vave tautuaina fanau i le tu'ua mai o a'oga. Peita'i e toe avatu le sapalai o le kesi, ae ua tuai mo le toe o atu o Pasi i tua i a'oga e la'u fanau i aiga.”

 

Ua fa'ailoa mai e le Pulega o Pasi A'oga, "Na matauina lava ua maulalo le sapalai o le Kesi i le pamu i le aso Faraile, peita'i ina ua fesiligia le mafuaga ua le toe o'o ane ai le Kiliva o le Kesi e toe fa'alava le sapalai mo le amataga o lenei vaiaso, ae fa'ailoa mai, e lei totogia le pili o le kesi mo le Malo."

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all