Skip to main content

Tala otooto o Faamasinoga

KUEVA J. MCFALL

 

O le ali’i mai Samoa lea na tu’uaia i lona faia o uiga mataga i se tama’ita’i, atoa ai ma lona fa’alala i ai o se fana ina ia fa’afefe ai o ia, ua ia ta’utino i luma o le fa’amasinoga e fa’amaonia tu’uaiga fa’asaga ia te ia.

 

O le vaiaso na te’a nei na tula’i ai Kueva J. McFall i luma o le fa’amasinoga maualuga mo le tolaulauina o le latou maliliega ma le malo. O le ali’i loia fautua lagolago ia Rob McNeill na tula’i mo McFall, ae o le tama’ita’i loia sili lagolago ia Laura Garvey na tula’i mo le malo.

 

E 3 tagi eseese na faila e le malo faasaga ia McFall. I le tagi muamua, na tu’uaia ai i moliaga e tolu e aofia ai moliaga mamafa e lua o le faiaiga fa’amalosi ma se tama’ita’i, faapea ai ma le taofia fa’apagota o se tagata i se auala fa’asolitulafono. Sa tu’uaia fo’i o ia i le moliaga mama o le faaoolima i le tulaga tolu.

 

I le tagi lona lua, sa tu’uaia ai McFall i moliaga mamafa e lua o le fa’aaoga fa’asolitulafono o se a’upega faapea ai ma le taofia faapagota o se tagata i se auala fa’asolitulafono. Sa tu’uaia fo’i o ia i moliaga mama e lua o le fa’aoolima i le tulaga tolu. I le tagi lona tolu, sa tu’uaia ai le ua molia i le moliaga mamafa e tasi o le sola lea i tua mai le toese.

 

I lalo o lemaliliega na sainia e le ua molia ma le malo, na ia malie ai e tali ioe i le moliaga muamua o lo o i le tagi muamua a le malo, le moliaga o le tagofia lea o itu tinosa o se tama’ita’i i le tulaga muamua, faapea ai ma le moliaga muamua o lo o i le tagi lona lua, le moliaga o le fa’aaoga fa’asolitulafono o se a’upega.

 

I le tali ioe ai o McFall i moliaga mamafa e lua, sa ia ta’utino ai e fa’apea, i se taimi o le aso 23 o Ianuari, 2018, sa ia tagofia ai itutinosa o se tama’ita’i e aunoa ma sona malie i ai, ma le fa’amoemoe e fa’amalie ai ona lagona tu’inanau.

 

Na ta’utino le ua molia e fa’apea, i le aso e pei ona taua, sa ia una’i ai le tama’ita’i na a’afia i totonu o lana ta’avale pikiapu sa paka i Nu’uuli, ma ia tagofia ai ona itu tinosa i se auala fa’asolitulafono.

 

Sa ta’utino atili fo’i le ua molia e fa’apea, i le aso 23 o Oketpa 2017, sa ia fa’alala ai se fana i foliga o le tama’ita’i na a’afia ma le fa’amoemoe e fa’afefe ai o ia. Sa ia ta’utino atili fo’i e fa’apea, i lona faia ai o lenei gaioiga, sa ia taofia faamalosi ai ma le tama’ita’i na a’afia i lalo o lana vaavaaiga i se auala fa’amalosi.

 

Ua sauni le malo e finau i le fa’amasinoga mo se fa’asalaga fa’a nofovaavaaia, lea e aofia ai le tuliina e le ua molia o se fa’asalaga fa’a falepuipui, a mae’a, ona ia tuua lea o le atunu’u ae toe fo’i atu i lona atunu’u o Samoa.

 

E talitonu le malo, talu ai le mataupu e pei ona ta’usala ai le ua molia, e le tatau ona toe i ai pea o ia i le atunu’u, ona o lana gaioiga sa faia e ono lamatia ai le tama’ita’i na a’afia poo nisi fo’i tagatanu’u i le lumana’i.

 

O lo o taofia pea McFall i le toese i Tafuna e fa’atali ai le aso 25 o Aperila lea ua fa’atulaga e lau ai lana fa’asalaga.

 

TIE JEFFREY LOMON

 

Ua poloaina e le Fa’amasinoga Maualuga le ali’i talavou o Tie Jeffrey Lomon na te tuliina masina e 14 o lana fa’asalaga fa’a falepuipui sa fa’amalumalu e le fa’amasinoga, ina ua fa’amaonia lona le usitaia o tuutuuga o lana nofovaavaaia sa tuuina atu i le 2017.

 

O le vaiaso na te’a nei na tula’i ai Lomon i luma o le fa’amasinoga mo le tuuina atu o lana fa’asalaga, e mafua mai i lona le usitaia o tuutuuga o lana nofovaavaaia.

 

O ni isi o tuutuuga o le nofovaavaaia, e le gata ia alu e vaai le ofisa faanofovaavaaia i masina ta’itasi, ae tatau fo’i ona ia totogiina le salatupe ma le tupe o le taui mo mea sa fa’aleagaina i lana solitulafono, aua fo’i ne’i ona toe solia se tulafono.

 

Na taua i le ripoti a le Ofisa Faanofovaavaaia, e leai ma se poloaina na usitaia e le ua molia. Talu mai le taimi na magalo mai ai le ua molia i tua, ua fa’atolu ona pu’e fa’apagota o ia e Leoleo ma molia i solitulafono eseese.

 

Na fa’atoese Lomon i le fa’amasinoga e tusa ai o lana solitulafono, ma ia talosagaina ai se isi avanoa mo ia se’i toe fa’aleleia ai lona olaga. Sa ia ta’utino e fa’apea, o masina na taofia ai o ia i le toese i Tafuna, ua ia a’oa’oina mai ai se lesona taua mo lona olaga, ma ua ia iloa ai, e le o se mea lelei le soli o le tulafono.

 

Na talosaga loia a itu e lua i le fa’amasinoga mo se fa’asalaga fa’anofovaavaaia. Na taua e le loia a Lomon ia Rob McNeill i le fa’amasinoga, le tatau lea ona amanaia le fautuaga o loo tusia e le Ofisa Faanofovaavaaia i lana ripoti, o le tu’u lea o se isi avanoa ia Lomon e sui ai lona olaga.

 

Na talosaga fo’i McNeill i le fa’amasinoga ina ia aua ne’i fa’aleaogaina le nofovaavaaia a lenei ali’i talavou, ae tau o se a’oa’iga e tu’u atu ia te ia.

 

Saunoa le afioga i le ali’i Fa’amasino ia Elvis P. Patea e fa’apea, ua tele naua avanoa sa tuuina atu e le fa’amasinoga i lenei ali’i, ae foliga mai na te le o aoaoina lava se lesona taua i lona olaga.

 

Mo se fa’ata’ita’iga e pei ona saunoa Patea, e 20 masina sa tatau ona fa’asala ai o ia i le toese ina ua lau lana fa’asalaga i le 2017, ona o le solitulafono o le talepe fale na ta’usala ai o ia, peita’i, e na o le 6 masina na ia tuliina i le toese, ae fa’amalumalu e le fa’amasinoga le 14 masina.

 

Fitu (7) masina talu ona magalo mai i tua ae toe loka e leoleo ma molia i le fa’atupu vevesi, ma toe tuu atu i ai e le fa’amasinoga le isi avanoa ina ua lau lana fa’asalaga i luma o le fa’amasinoga fa’aitumalo i le masina o Ianuari 2018, ina ua ta’usala o ia i le fa’atupu vevesi i nofoaga faitele.

 

E na o le tausaga talu ona mae’a lea fa’alavelave ae toe loka fo’i o ia e leoleo i le masina o Ianuari o le tausaga nei, sosoo ai ma le toe loka fa’alua i le masina o Fepuari na te’a nei, ona o tu’uaiga i le ‘ona ma le fa’atupu vevesi i nofoaga faitele.

 

Na fa’ailoa e Patea ia Lomon e fa’apea, ua le iloa poo le a le ituaiga avanoa e tatau ona tu’uina atu ia te ia.

 

“O lou avanoa mulimuli lenei mai le fa’amasinoga, afai loa e te toe sese mai ai, o le a tapunia loa se isi lava avanoa e tuuina atu mo oe, ae tuu atu sa’o loa le fa’asalaga e fetaui mo lau solitulafono,” o le saunoaga lea a Patea ia Lomon.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all