O le vaiaso na te’a nei na fa’aulu ai i luma o le Maota o Sui o le Fono Faitulafono se i’ugafono e fa’atula’i ai ni suiga i Tulafono a le Maota o Sui, i le Nofoaiga 36 a le Fono Faitulafono.
O suiga e pei ona manino i le tino o le iugafono, e le gata ia mana’omia totino uma ni tofiga i se Komiti Tumau a le Maota, ae fa’atuina ai fo’i ma le isi suiga e fa’ataga ai ona fa’asalalau i le Televise (KVZK-TV) tauaofiaga ma iloiloga a le Maota o Sui.
O lenei i’ugafono sa fa’aulufaleina e le afioga i Faipule ia Larry Sanitoa; Vailoata Eteuati Amituana’i; Adra Samoa ma Vesiai Poyer Samuelu. O i latou ia e to’afa e le i filifilia e le afioga i le Fofoga Fetalai ia Savali Talavou Ale e avea ma ni totino o Komiti Tumau a le maota.
Ina ua fesiligia e le Samoa News le afioga a Sanitoa i le vaiaso na te’a nei i sona fingalo e uiga i le i’ugafono ua taoto i luma o le maota o sui, sa ia taua ai e fa’apea, e talitonu i latou ma afioga i Faipule ua latou lagolagoina lenei iugafono, e tatau ona faia se suiga i Tulafono a le maota, ina ia faia ai le mea moni ma o gatasi ai ma le finagalo o tagata palota mai itumalo ta’itasi, o le faia lea o le mea moni ma le fa’amaoni e ta’ita’i o le Fono.
E le gata i lea, talu ai e na o le ta’i 45 aso fono i le tauaofiaga e tasi i totonu o le tausaga a le Fono Faitulafono, ua latou manatu ai, o se tulaga talafeagai tele le tatau lea ona fa’asalalau iloiloga ma galuega fa’atino a le maota o sui, ina ia maua ai e sui tauva le avanoa e maimoa ma fa’afofoga ai i galuega fa’atino a le latou sui tauva, ma mautinoa ai o lo o auai le latou sui tauva i taimi uma e faia ai galuega fa’atino a le maota o sui.
“E pei ona atagia i suiga ua fuafuaina le tatau lea ona tofu uma totino e to’a 21 a le maota ma se Komiti Tumau e galue ai, tusa lava poo a faiga faapolokiki i galuega fa’atino a le maota, afai ae pasia le teuteuga lenei o le tulafono, o le a mautinoa loa, ua aofia uma sui e to’a 21 a le maota i fa’agaioiga fa’a komiti atoa ai ma le talanoaina o mataupu fa’a Palemene i totonu o le maota o sui,” o le saunoaga lea a Sanitoa.
Sa ia taua fo’i e fa’apea, “Matou te fa’afetaia le mamalu lautele o le atunu’u e aofia ai ma ta’ita’i sa fa’aalia lo latou lagolagoina o i matou, aemaise ai o latou atugaluga mo faipule e lei filifilia e avea ma ni totino o Komiti Tumau a le maota. Faafetaia aloaia fo’i i le tofa i le Tootoo ia Fofo Sunia i lana lagolago atoa ai ma lana saunoaga e fesiligia ai le mafua’aga ua le filifilia ai ni isi o faipule e fai ma totino o ni isi o Komiti Tumau a le maota.”
“Matou te talitonu o le a fa’ataunuuina e le Komiti o Tulafono a le maota se iloiloga e tusa ai o suiga e pei ona fuafuaina i lenei i’ugafono, pe a toe fo’i mai le Fono Faitulafono mai lana malologa e 4 vaiaso i le masina fou,” o le saunoaga lea a Sanitoa.
E pei ona taua i le gagana o le iugafono e faapea, na pau le auala e maua ai e le atunu’u le avanoa e fa’afofoga ma silasila ai i taualumaga o galuega a le fono faitulafono, o le fa’asalalauina sa’o lea i luga o le Televise.
“I lea auala, o le a mafai ai e tagata palota ona molimauina la latou sui tauva atoa ai ma ana galuega fa’atino i totonu o le maota, aemaise ai atina’e fa’atino mo le manuia o le itumalo.”
E pei ona taua i le i’ugafono, na pau le auala o loo mafai ai ona oo atu galuega faatino a le Fono Faitulafono i le atunu’u lautele, o fa’asalalauga e ala atu i le nusipepa, leitio, atoa ai ma fa’asalalauga faaonapo nei e pei ona fa’ailoa atu ai e ni isi o faipule ma tagata faigaluega a le fono faitulafono.
O le tele o taimi, e le o sa’o atoatoa le faasalalauina atu o galuega fa’atino o loo tutupu i totonu o le fono, ma ua aavea fo’i lena ma auala e fai ai lava faaiuga a tagata e fa’avae i luga o fa’amatalaga le sa’o o loo fa’asalalau e le vaega fa’asalalau.
O solo tete’e, o tusi i le Fa’atonu, ma le faia pea o fa’amatalaga tete’e pe fa’atatau foi i Faipule, e mafua ona e le o lava fa’amatalaga o loo momoli atu i tagata palota latou te silafia ai mataupu moni ma le atoatoa sa talanoaina i Iloiloga poo Tauaofiaga a le maota.
E faigofie lava ona iloa galuega a le Fono Faitulafono o loo fa’atinoina, pe afai e fa’asalalau tu’u sa’o atu a latou auaunaga i luga o le Televise.
“E sili atu le auaunaga e faia e faipule mo latou itumalo i lo latou auai i taualumaga faaletulafono. E mafai ona auai sui e le gata i iloiloga ao le faia foi o le latou palota e lagolago pe tete’e ai fo’i i se tulafono. O le aoga ma le manuia o galuega a faipule ta’itasi e faalagolago tele i lo latou mafai ona galulue fa’atasi ma totino o komiti, atoa ai ma lo latou maua mai o ni fesoasoani aua le lagolagoina o latou itumalo.”
E pei ona taua i le iugafono, e tatau lava i sui faipule o itumalo ta’itasi ona avea ma totino o se Komiti Tumau se tasi a le maota i taimi e tofia ai komiti eseese.
O le suiga la e pei ona faatula’i i totonu o le iugafono, “ia tofu le sui faipule ma se Komiti Tumau e galue ai, pe tofia ai fo’i o ia e fai ma totino o lea Komiti.”
Mo le fa’asalalauina o galuega a komiti i luga o le Televise, e tatau ona fulisia le komiti e ala i le palota ina ia pasia ai le faasalalau tu’usa’o o ana galuega i luga o le Televise, nusipepa, leitio poo isi lava auala o fesootaiga faaonapo nei, poo le le mafai fo’i ona fa’asalalau tu’usa’o a latou iloiloga ma fonotaga faa komiti.
Sei vagana ai lava mataupu ogaoga ma le ma’ale’ale e talanoaina e le komiti poo le tauaofiaga a le maota, o mataupu ia e le tatau ona fa’asalalauina i soo se auala.
O le Komiti o Tulafono a le Maota, lea o lo o ta’ita’i ai le afioga i le Sui Fofoga Fetalai ia Fetu Fetui Jr, lea ua taoto atu i ai le i’ugafono mo le fa’atulagaina o se iloiloga.
Comments
Sorted by BestComments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.
Powered by Disqus