Tala I Vaifanua

CHRIS ANGELO YBARRA - MAUA PINE FA'APITOA MAI IA RYAN ZINKE

O le ali'i talavou o Chris Angelo Ybarra na maua lona avanoa e feiloa'i atu ai ma le Failautusi o le Initeria FofogaoSamoa Ryan Zinke i lana malaga mai Amerika Samoa i le vaiaso ua te’a. O lea feiloaiga sa faia i le malae va’alele, ae le’i tuua a Zinke le teritori, fa’atasi ai ma lana au malaga.

Sa fa’aleo e Chris sona lagona, "O le aoaoga lenei mo a'u i lenei aso, o lo'u fetaui ma fa'atalofa ma pu'e so'u ata ma le afioga le Failautusi o le Initeria."

Peita'i e le'i manatu Zinke e gata ai i ina le a'oa'oga a Chris, ua ia manatu e ao ina taua'aoina ia te ia se tasi o ana pine mai lona soifua tautua ai i le US Navy.

Sa ia fa'ailoa e Zinke ia Chris, "Atonu e i ai le taimi e te ritaea ai mai au galuega ma e fa'apea ane, o le a le aoga o lenei pine, ae tau ina ia e manatua le na avatua ia te oe!"

O Chris, e na'o le to'alua i ai sui ua taua'aoina i ai pine fa'amau mai ia Zinke. O le pine muamua sa foa'ia lea e avea ma sana tali fa'aaloalo atu i le tele o mea na foa'ia e le Malo o Amerika Samoa ma ona tagata e fai ma ona oso e toe taliu ma ia i lona Ofisa ma Aiga i Uosigitone. Sa maua fo'i lona avanoa e fa'ailoa ai le taua ia te ia o lana Pine ua foa'ia mo le ta'ita'i o Amerika Samoa, ma o lena pine e tele.

SEMINA FA'ATAUA FA'ALELEiA ATILI TAUTUA MO FANAU

E lua aso o le semina i le va o Matagaluega o le Malo o lo'o nafa ma le tautuaina o fanauiti i le atunu’u.  Ma  e na auai o i latou o lo'o galulue i nisi o matagaluega o lo'o tautuaina fanau, e pei o le Matagaluega o Alagamanuia mo Tagata Lautele (DHSS) lea e avea ma fa'amalu o Tautua Eseese mo Fanau a le atunu'u.

O le tama'ita'i faia'oga fa'apitoa e sau mai le tatou Ofisa Autu Region 9, Mary Beth Phillips, ma o se tasi e fa'apitoa mo fuafuaga fa'ata'atia e fa'atautaia aga'i i ai auaunaga nei mo fanau a setete ma teritori.

O lona uiga, o le taumafaiga lea ua toe susu'e nei, o se taumafaiga ia sologa lelei le fa'atautaiga o tautua mo fanau, e amata mai le laiti se'ia o'o ina avea ma talavou matutua ua sili atu ma le 18 tausaga.

I fetufa'iga ua fa'afofogaina i le fonotaga lea ua mae'a lona ulua'i aso ananafi i le Gov. Rex Lee Auditorium, ua matauina ai, o lo'o fa'atautaia galuega uma ma fa'amaumau lelei fo'i faila a nei Ofisa ta'itasi, aua o fanau, o lo'o fa'aopoopo lava i totonu o polokalama i masina ta'itasi.

O le Polokalama sili ona to'atele sui sa auai, o le WIC, aua o lo'o aofia fa'atasi le tautuaina o fanau ma tina i lea auaunaga a le DHSS. Ua aofia ai ma le Child Services, Part C, Helping Hands, Well Baby Clinic, ma nisi fo'i o Polokalama e faatautaia e le Matagaluega o le Soifua Maloloina ma le LBJ Medical Center, e aofia ai ma le Talavai Foma'i Nifo.

I lea fetufa'iga sa tu'u le avanoa i sui ta'itoatasi, e faamatala, po'o le a se naunauta'iga ia te ia ma lana tautua, se sini o lo'o ia tulitulimatagau i lea aso ma lea aso o tautua, ma e fia mana'o ia uma lea aso a ua ausia.

E matagofie lagona na fa'aalia, po'o sini na ausia, ae o le fesili, "O ausia i aso ta'itasi lea sini, po'o fa'atali le polokalama o lau auaunaga se'i savali mai lava i totonu le tamaititi ma lona aiga? O e taumafai e maua mai uma tamaiti o lo'o i ai le mana'omia?"

O ala fou ua aumaia e Phillips, ina ia gafatia ona tautuaina so'o se ituaiga tamaititi, i latou ua tausia fa'apitoa ona o afaina o le tino po'o le mafaufau, fanauiti fo'i ua soifua mai i totonu o aiga e le o lava le tamaoaiga e tausia lelei i mea'ai paleni, ma i latou ua tupu a'e i totonu o aiga o lo'o afaina i sauaga.

Ua fesiligia fo'i le to'atele i le tulaga o le tutu fa'atasi uma o fa'alapotopotoga ma ofisa o le Malo o lo'o latou nafa ma le tausiga lelei o fanau i le tino fa'apea le mafaufau, po'o galulue fa'atasi ea i latou ina ia ausia le sini lea ua fa'atulaga?

E afua mai le amataga, o lo'o ua mae'a fa'atulaga le Komiti Fautua o le Komiti Fa'afoe lava lea mo Tautua Lautele mo Fanau. Peitai o lo'o aofia ai fa'atonu o matagaluega o lo'o nafa ma tautua nei, ae ua feutaga'i, e ao ina toe fa'atulaga se Komiti Fautua e fa'afoea galuega ma tagai toto'a i tautua eseese nei uma, i le vasega o tagata tonu o lo'o feagai ma le fa'afoega o tautua nei.

"O i latou tonu na o lo'o silafia lelei mea o lo'o malosi i ai le tautua, ma le itu fo'i o lo'o tau fa'aletonu mai o auaunaga tu'ufa'atasi nei a matagaluega o le Malo ma isi fa'alapotopotoga eseese o lo'o latou faia fo'i nei tautua mo nisi vaega fa'apitoa o alo o le atunu'u,” o se tala lea a se tasi o fa'atonu sa auai i le semina.

"Pe afai ae mafai ona fa'atula'ia se komiti fautua e taga'i toto'a i so'o se vaega o auaunaga mo fanau a le atunu'u i le mae'a ai o lenei fonotaga, o se 'ai sili lea ona taua, ma o se fua fo'i e fa'apaleni uma i ai le auaunaga mo fanau ua tatou faia,” o sona taofi lea sa fa'aleo.

Saunoa Luana Tavale, "E mautinoa sa i ai le Komiti Fa'afoe na tofia fa'apitoa e le faigamalo ua tuana'i, ina ia mafai ona fa'aofi mai auaunaga nei e mo'omia e fanau, peita'i o lea ua ofi mai polokalama taua nei ua fa'atautaia, ae ua tula'i mai e le o fono pe galulue mai lea Komiti Fa'afoe faufautua.”

"I so'o se polokalama fo'i a le Malo mo fanau, ua mautu fa'amaumauga, e mafai ona feso'ota'i pa'aga nei ma fefa'asoaa'i fa'amaumauga nei, ia mafai ai ona talosagaina nisi fo'i vaega tupe e fa'alautele ai le polokalama.” O nisi na o popolega sa fa'ailoa i le taimi o fonotaga.

O le isi fesili na tula'i mai, "O maua uma e fanau nei tautua, pe na'o se vaega o fanau ua latou maua?" Ua fa'ailoa mai e le WIC e le fa'atalia le polokalama lenei ina ia faia pepa nofo mau o matua ona fa'ato'a maua lea e le tamaititi nei tautua, e tatau ona fa'ao'o mai pea le Pepe fou ua fanau mai e lesitala ina ia agava'a mo lea tautua.

Ua fa'aaoga fo'i e nei polokalama uma ala o feso'ota'iga ma fa'asalalauga, ina ia iloa e le mamalu lautele lenei fesoasoani e tausia lelei ai fanau mo a taeao a le atunu'u.

O le a fa'aauau i le aso a taeao lenei aoaoga fa'apitoa, ma ua mafai fo'i ona vala'auina so'o se tasi e fia fa'afofoga ai ma fa'asoa sona lagona.