Tuumalo se tasi o Tusiupu Lauiloa - Eti Sa'aga

Mai le tele o tausaga, sa galue lenei tusiupu, Eti Sa'aga, e avea ma so'otau'au ma le lautele o le atunu'u i galuega fa'aliliu upu, tusi upu ma tapenaga o tautalaga ma folasaga fa'apitoa mo le sui i le Konekeresi, le tofa Faleomavaega Eni Hunkin, se'ia o'o mai i le toe tausaga o lana nofoa'iga i le Konekeresi.

Peita'i o lona soifuaga atoa, e le'i manatu Sa'aga i se mea e ta'uta'ua ai, ae o se tasi na te tapenaina ta'ita'i mo latou tiute fai i le va ma le atunu'u. O ia o se 'Tagata Faigaluega! piliota.'

O lona agaga atoa sa ia folasia lea i lana solo na tusia, "O a'u o le Leipa!" O lana lea solo, sa na tusia ma fa'asalalauina fa'alaua'itele o se galuega, e toe saili atili ai e fanau a'o'oga loloto faafilosofia po'o le atamai anoa, lea e taumafai e pu'epu'emaua le agaga na tusia ai lea solo. O ona lagona fa'aalia na, sa 'au'au i ai ona naunauta'iga ina ia soifua fa'apena.

O Sa'aga i lona tupuga mai o le atali'i o le Faife'au LMS o Rev. Sa'aga i Malua. E tuaoi lelei lo latou fale ma le pa a Malua le a'ai o le Ekalesia LMS a'o e le'i o'o mai i Sale'imoa.

Peita'i o ona lagona fa'aalia, e matua ese lava, ma e le iloga ia te ia se tasi na soifua a'e i se li'o o le aiga o se Fa'afeagaiga Taulagi. I lona lagona, o lona lea Tagata ua ia manatu e ola ai, e sa'oloto e fa'ailoa ona lagona ma ona manatu e tusa o lona fa'auigaina o mea e o'o mai ia te ia.

Ina ua ma’ea lana fa'asikolasipi i Niu Sila, lea sa agava'a ai ina ua mae'a ana a'oa'oga i le Samoa College i Samoa, sa maofa tagata uma i se tasi na mua'i fa'aalia le ituaiga olaga o le "Hippie i Samoa, e fa'a-afro fo'i ma le sikaili o lona lauao!" Lona lua, e le fia faigaluega i se ofisa, ae aveave masini sua eleele.

I le taimi e faigaluega ai e sua palapala i masini tetele a le Public Works, e fa'asausau, ma ua iloga ai le ese o lea fo'i ituaiga filosofia. Ia Sa’aga, e na te fa'aigoaina lea ituaiga olaga o le "Fa'a-Kuoli" ae le manatu ina ia fa'aaogaina sona atamai mai a'oga i le faigaluega i se kesi i totonu o le Ofisa.

O lana fa'aliliuga lea o le upu fa'aperetania - "Qualified" i so'o se mea o le olaga e o'o mai, pe tu'u atu e fai. Na avea ma tusitala i le Samoa Times, faatasi ai ma Sano Malifa ma lena vaega o lo'o fa'aauauina pea lea faiva i le taimi nei, ae o lea ua avea ma Samoa Observer.

Peita'i ina ua fa'aipoipo o ia ia Otila Hunkin Sa'aga, ma amatalia le aiga, ona masi'i mai ai loa lea o lona aiga tau atia'e i Amerika Samoa ma amata ai lana tautua i Amerika Samoa.

Na avea ma tusiupu i le Matagaluega o A'oga, na tautua fo’i i le KVZK-TV. Sa galue foi i le leitio Fa'asalalau a le KSBS FM ae maise lava i vaitau o le Sisigafu'a ma tu'uaga vaa o le Fu’a. Sa ia tusia ana solo ma sa lolomia i mekasini o galuega tusitusi a tusi solo a le vasa pasefika, e toatele sui mamalu o lenei malo sa tusia e ia latou tautalaga, lauga ma folasaga. 

Peita'i o lana galuega sa toe iloga ai lona lea tomai, sa ia fa'aliliu upu ia Faleomavaega.

O se tasi o taleni e iloga ai, o lona fiafia lea i le musika ma le tata Kitara. O lona leo e matua pau ma maulalo, e matagofie i tautalaga i luga o le ea po'o ala leo fa'asalalau, ma ua faapena fo'i i le malu o pese fa'agauloto ma malie i le fa'afofoga.

Ua tu'ua e ia ona faiva, ae ua iloga sana tautua, o ia lava o le Leipa i lona malo na soifua a'e ai, Samoa Tuto'atasi i le malo fo'i ua avea ma nofoaga e tautua ai, le teritori o Amerika Samoa.

I se vaitau o lona soifua talavou, na a'e mai ai le ata o "Iesu Keriso" ae fa'atino i pesega, "Jesus Christ Superstar," o Sa'aga, o ia lea sa avea ma "Iesu Keriso" i lea fa'atinoga e ali'i ma tama'ita'i o le SCOPA po'o Tama ma Teine Tuai o le Samoa College i Samoa.

E ia te ia le agaga o le tagata Atisi, ona o lona soifua e fiafia e tusitusi ona lagona i solo, tala ma fa'atinoga fa'amatalaloto ai lagona. O se meaalofa taua lea na ia maua mai lona faia'oga o le Gagana Peretania i le Kolisi Samoa, le ali'i Tusitala lauiloa o Samoa, Albert Wendt.

O lana solo sili ona fiafia ai le to'atele, ona ua fa'ailo ai lava lona tagata moni ma lona iloa i le olaga e fia soifua ai, "O a'u o le Leipa!" Ua fa'aaogaina lea solo i aoaoga a le fanau a'oga i Iunivesite ma Kolisi i malo o le Atuvasa.

O lona gasegase na fa'ato'a po'ia ai o ia e tusa o le 6 tausaga talu ai. Na tele taimi sa fe'avea'ia ai o ia i le falema'i iinei ma Hawaii, peita'i o lana toe malaga lenei i Honolulu mo togafitiga ua le toe fo'i mai ai le malaga, ae ua amia filemu ai  i le Falema'i o Kuakini Medical Center i Honolulu.

"O Eti o se tasi e iloa lelei upu e fa'aaoga e fa'aalia ma fa'amatalaloto ai lagona natia, o se taleni lena sa mafai ai ona uiga ana solo ma tala tusia, lea e fa'aaogaina tele i Iunivesite ma Kolisi mo a'oa'oga o tomai fa'asilosofia eseese,” o se tala lea a Wendt.

O lo'o soifua lana fanau Che, Robert, Wilie and Terri ma latou pelega.