Skip to main content

Filifili Senatoa poo fea fa’amuamua: alofa i le atunuu poo malo

O fa’afinauga a afioga i Senatoa i le taeao ananafi i le taimi na faitau fa’alua ai tulafono tupe a le Kovana ua mae’a ona pasia e le maota o sui, na atagia mai ai i finagalo fa’aalia o afioga i Senatoa manatau e lua, poo le fa’amuamua le fesoasoani mo le malo ona o le tulaga fa’aletonu i le itu tau tupe, pe fa’amuamua le alofa i tagata lautele, lea o le a pagatia pe a si’i lafoga o oloa ma pisinisi.

 

O le taeao ananafi na pasia ai e le Senate i le faitauga fa’alua pili tupe e lua a le maota o sui, ma le fa’amoemoe o le taeao nei e tu’uina atu ai i luma o le maota mo le faitauga fa’atolu.

 

O ia pili tupe e lua e aofia ai le pili e sii ai le tau o totogi i luga o le uafu, fa’apea ai ma le pili e fa’aee ai le lafoga e 1% i pisinisi uma i le atunu’u.

 

E leai ni Senatoa na fa’aalia ni o latou finagalo i le taimi na tula’i ai le afioga i le ali’i Senatoa ia Paepae Iosefa Faiai e fa’atula’i le mau, ina ia tu’uina atu loa le pili e si’i ai totogi i luga o le uafu e fai i ai le finagalo o le maota i le faitauga fa’alua, ae ina ua tula’i le afioga i le Senatoa ia Magalei Logovi’i, e fa’atula’i le mau ina ia tu’uina atu loa le pili e fa’aee ai le lafoga e 1% e fai i ai le finagalo o le maota, o iina na to’atele ai loa afioga i Senatoa na fa’aali o latou finagalo.

 

Na fa’amanino e Magalei le mataupu e fa’atatau i le pepa fa’atumu (form) lea e fa’atumu e pisinisi pe a faila a latou lafoga, ina ia iloa ai pe sa maua se tupe fa’asili i le tausaga pe leai fo’i, o se tasi lea o mataupu e le o mafai e le malo ona fa’amanino i le taimi nei, ona e le o mautinoa poo i ai moni ni ‘form’ mo le aufai pisinisi pe leai fo’i.

 

O popolega e pei ona saunoa Magalei, ina ne’i o atu le aufaipisinisi e fa’atumu le ‘form’ ae fa’apea ane i ai le malo e leai ni ‘form’ o i ai, ona sili ai loa lea ona pagatia le aufai pisinisi i le totogi o le lafoga ae le o i ai se tupe fa’asili.

 

Na tula’i le afioga Fonoti T. Aufata ma finau i le maota e aua ne’i i ai se isi e palota ioe i pili tupe uma ia e lua ua talanoaina. Sa ia taua e fa’apea, afai ae pasia e le fono pili tupe nei, o le a sili atu ona pagatia le atunu’u.

 

Saunoa Fa’amausili Mau Jr e fa’apea, e le faigofie pili e pei ona fetufaa’i ai finagalo o le maota, ona e foliga mai e le o mafai e le malo ona fa’atonutonu tulaga o ana tupe fa’aalu, ae le o i ai fo’i se Su’etusi e gafa ma le fa’atinoina o lea galuega taua.

 

Na taua e le afioga a Tuaolo M. Fruean e fa’apea, e le fia fa’alogo atu lava o ia o saunoa mai fa’apea le Kovana, ua mafua ona fa’aitiitia itula faigaluega ma tele galuega ua le faia, ona ua le pasia e le Fono pili tupe sa tu’uina atu latou te iloiloina. Sa ia talosaga i afioga i Senatoa ina ia talia le fautuaga a le ta’ita’i komiti, ina ia tu’uina atu nei tulafono e pasia e le maota.

 

O le mae’a ai o le saunoaga a Tuaolo, na finagalo ai loa le afioga i le alii Peresetene o le Senate ia Gaoteote Tofau Palaie, e fa’amalolo le tauaofiaga a le maota mo sina taimi, ae se’i fetufaa’i le maota e uiga i lenei mataupu.

 

Saunoa Gaoteote e fa’apea, e le o toe po se lilo i le tulaga pagatia ua i ai le faigamalo i le taimi nei, e leai fo’i se Senatoa poo se Faipule e manatu e fa’aitiitia itula faigaluega a tagata, ona o galuega ia e tua i ai aiga ma le atunu’u.

 

“Afai la o lagona nei ma o tatou finagalo, o le fesili e tula’i mai, o fea e aumai ai tupe e fa’atino ai e le malo ana fuafuaga ina ia maua ai totogi o tagata faigaluega e tausi ai aiga,” o le saunoaga lea a Gaoteote.

 

Sa ia taua e fa’apea, e leai se isi o Senatoa e le lagona le alofa i pisinisi ma le atunu’u, e o o lava fo’i ia te ia, e lagona fo’i lona alofa i le atunu’u ma le tau atina’eina o pisinisi, peita’i e tatau fo’i ona silasila toto’a le Fono i le tau atina’eina o le malo. I lona taofi, a fa’aletonu le faigamalo, ua fa’aletonu fo’i le atunu’u, ae a manuia le malo, ua manuia tagata uma.

 

Saunoa Satele Galu Satele e faapea, na te lagolagoina fo’i le agaga ina ia fai se sao o le fono e fesoasoani ai i le malo, ae a vaavaai atu i le tulaga o lo o i ai le faigamalo, ona lagona ai lea o le fa’anoanoa, ona o lo o soona fa’a faigaluega tagata ae leai ni tupe e totogi ai, ua tele fo’i atina’e ua fai ae le o lava ni tupe, ona mafua ai loa lea ona tula’i mai fa’afitauli e pei ona molimauina i le taimi nei.

 

Sa ia taua atili e fa’apea, e le faigofie le tulaga ua tula’i mai i le malo, ae ui i le manatu alofa i le atunu’u, e tatau lava i le Fono ona fa’atino lana vaega e fesoasoani ai i le faigamalo ua pagatia.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all