Skip to main content

Tuipuipuia o fanau iti ma tuipuipuia e faia i tua o nu’u ma afioaga

Pago Pago, AMERIKA SAMOA

 

I pepa o fa’amatalaga mai le komiti o le Koviti 19 a le malo o Amerika Samoa (COVID-19 Task Force) o lo’o fa’ailoa ai nisi o mataupu taua i le koviti-19 ma tuipuipuia mo fanau iti ae maise le faia lea o tuipuipuia i totonu o afioaga. 

 

TUIPUIAPUIA FANAU 12-15 TAUSAGA

 

O loo tagataga’i nei le Matagaluega o le Soifua Maloloina (DoH) ia le toe mamao ae amata tuiga o tamaiti e 12 i le 15 tausaga i nofoaga o talavai a tamaiti i Fagaalu, Tafuna, ma Leone. Saunoa Dr. Tufa latou te faamautinoaina le o mai faatasi o tamaiti ma matua, aumai la latou maliega i le tuiga o a latou fanau, ma ia iai i le taimi e vaavaaia ai tamaiti i le mae’a ona tui. O le a faailoa atu e le Faatino Galuega ma le DOH pe a oo ina amata tuipuipui o talavou. 

 

AMATA ASO TOONA’I NEI TAUMAFAIGA TUIPUIPUI KOVITI-19 I AFIOAGA

 

O le a oo atu le Faatino Galuega KOVITI i alaalafaga i le Aso Toona’i nei, i le ta’ita’iga a le Matagaluega o le Soifua Maloloina, e faia tuipuipui o i latou e le’i oo i tuiga pe le’i faia foi le tuiga lona lua. 

 

O loo fuafua e amata i nuu i tua o loo faaalia le maulalo o le aofa’i ua tuipuipuia i le faafanua o le Faasoaina o Tuipuipui KOVITI i Alaalafaga. E iai le manatu e mafua lea ona o le faigata o auala poo nisi mafuaaga ua taofia ai. I le lua masina o loo lumana’i ai nei, o le a faia tuiga i Aso Toona’i uma ma oo atu ai i vaega o le motu e toatele i latou o loo alaala ai. 

 

I le fonotaga a le Faatino Galuega i le Aso Gafua, Me 24 na saunoa ai Dr. Aifili Tufa, Foma’i Gafa ma Faama’i Pepesi a le DOH, o le Aso Toona’i nei (Me 29) o le a faatino ai le porokalama o tuipuipui i le Maota o le Ekalesia i Amanave EFKAS i sisifo o le motu, a’o le A’oga Maualuga i Fagaitua i le itu i sasa’e. E lua pasi i le itu i sasa’e e malaga i nuu lata ane e aumai tagata e tatau ona tuipuipui.  Ua feiloa’i pulenuu o ia itulagi ma sui o le soifua maloloina ma o le a faailoa i le mamalu o alaalafaga le tuiga i le Aso Toona’i.

 

O le a faaauau le faasologa o le porokalama o tuipuipui i Aso To’ana’i o le a sosoo ai nei: luni 5 – A’oga Maualuga Leone ma Aua Stake Center (Ekalesia Mamona);  Iuni 12 - Maota o le Ekalesia Katoliko i Leone ma le Faletaalo a le DYWA i PagoPago; Iuni 19 – Malumalu Uarota Pavaia’i ma le Fale Laumei;  Iuni 26 - ASCC Multipurpose Building ma le Maota Ekalesia Metotisi i Nuuuli;  Iulai 3 - Faletaalo A’oga a Manumalo  ma le Faletaalo Nuuuli Voc-Tech; Iulai 10 - Vaitogi EFKAS Hall ma le Faletaalo DYWA i Tafuna.

 

Ua fautuaina e Afioga i le Kovana ma le Taitaifono ole Faatino Galuega Sui Kovana   Talauega Eleasalo Ale le vaega faatino tuipuipui a le DOH i le Aso Toona’i e faamautu a latou fuafuaga. E le gata i lea a ia taga’i i isi taumafaiga ua iloga le aoga i le una’iga o tuipuipui i nisi setete o le US ma ua faaopoopo ai le aofa’i ua tuipuipuia.  

 

O ia taumafai ia aofia ai faasalalauga faatosina i ala eseese o faasalalauga, fesoasoani i ala o feoa’iga, fai ni faatinoga mo aiga, ni se’i, ma nisi fuafafuaga e faaopoopo ai tagata e tuipuipuia.  Na saunoa foi le Sui Tofia o le Kovana (GAR) ua tatau ona aapa le Faatino Galuega i le faatupega mai le FEMA e $6.8 miliona ma fausia se fuafuaga ia lelei ona faasoa ma faatautai tuipuipui ia aofia ai le teritori atoa.

 

TALA LATA MAI O TUIPUIPUI 

 

O faamaumauga aupito lata mai a le DOH o loo ta’ua ai ua 22,705 poo le 61.5% o e agavaa i le tuipuipui ua faia tui taitasi. O le 54.3% o lea aofa’iga ua atoa tuipuipui. I le Tusigaigoa US o le 2020, o le aofa’i o tagata o le teritori (ē agavaa ma ē le agavaa i le tuipuipui) e  47,392. O lona uiga e itiiti ifo i le ‘afa o le teritori atoa – 47.9% – ua faia le tui muamua. I lena numera, 42.3% ua atoatoa ona tuipuipuia.

 

E 30% o tatou tagata e le’i faia se tui ma o le vaega tonu lea o loo saili e le Faatino Galuega. Ua tusia e le DOH se faafanua felanua’i o tuipuipui i Amerika Samoa.  O loo faamoemoe le DOH i le lagolago a le Ofisa o Mataupu Tau Samoa e faaopoopo ai le aofa’i ua tuipuipuia i alaalafaga, ma liliu ai le faafanua i le lanu moana vaivai pe moana malosi. Lanu moana vaivai o lona uiga ua 65-79% o lea alaalafaga ua tuipuipuia i le KOVITI, a’o le moana malosi o lona uiga ua 80% o le alaalafaga ua tuipuipuia, ma o ni pasene lelei ia mo lo tatou oo faatasi i se malosiaga e tetee ai le faama’i. 

 

Ia Me 23, 2021, o loo mafuli i le lanu meamata vaivai ma le malosi le faafanua o Amerika Samoa, o lona uiga o le 35-49% ma le 50-64% o e ua tuipuipuia. E iai nuu taumamao i sasa’e ma sisifo e lanu moli, o le faaaliga e na’o le 20% i le 34% - e aupito maulalo i le faafanua. Saunoa Dr. Tufa a mae’a i le lua masina, o le a toe iloilo e le DOH ma le Ofisa o Mataupu Tau Samoa poo le a se aoga o le taumafaiga o tuipuipui. 

 

NISI O MATAUPU

 

O le malaga toe taliu 5.0 o loo faamoemoe e tuua Honolulu ia Iuni 1 ma le au pasese ATOA ua atoatoa ona tuipuipuia i o latou aiga, ma ua mae’a foi su’ega ma maua i’uga o le KOVITI. O pasese taito’atasi e le’i atoa tuiga (ta’itasi) pe le’i tuipuipuia lava, poo malaga faatasi ma se aiga e fefiloi le tuipuipuia ma le leai, e o sa’o i nofoaga kuarenitini i le taunuu mai, ma nonofo ai mo le vaiaso e pei ona fuafuaina muamua.  

 

Ua talia e le Faatino Galuega aso o masina o lumana’i nei mo malaga ae le’i faamutaina le porokalama toe taliu mai, se’i vagana ua iai se isi suiga:  Aso Lua Iuni 19; Aso Toona’i Iulai 10; Aso Tofi Iulai 29.

 

Ua lagona le faanoanoa o le Afioga i le Taitaifono ma le Faatino Galuega ina ua maua le tala i la latou fonotaga i le faaleagaina o ni poto o le Faletalimalo o le Tradewinds ma le nofoaga kuarenitini i Fatuoaiga e tagata o le malaga toe taliu lona 4.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all