Skip to main content

Toe fa’afo’i i Samoa le ali’i na fa’aoolima i lona nephew i le agaese

O se tasi o tuutuuga o le nofovaavaaia e 5 tausaga mo le ali’i lea ua ta’usala i lona fa’aaoga o se agaese e fa’aoo ai manu’a tuga i le atali’i o lona uso, o lona tuua lea o Amerika Samoa pe afai ae mae’a ona tuli lana fa’asalaga fa’a falepuipui e 20 masina i le Toese i Tafuna.

 

O se tasi o itu na fesiligia e le Fa’amasinoga i le taimi na tula’i ai le susuga a Apelu Ulisese mo le lauina o lana fa’asalaga i le vaiaso nei, o le mafua’aga e 2 ai igoa o lo o ia fa’aaogaina i Amerika Samoa.

 

E pei ona manino i faamaumauga a le Fa’amasinoga, o le mataupu fou e pei ona tu’uaia ai Ulisese, o lo o iloa ai o ia i le igoa Apelu Ulisese, peita’i o faamaumauga a le Fa’amasinoga o loo maua ai, o le tausaga e 2006 na ta’usala ai fo’i le ali’i lava lenei i le solitulafono o le faaoolima i le tulaga lua, i lalo o le igoa o Apelu Filemoni

 

Na taua e Ulisese i le Fa’amasinoga e faapea, o lona igoa sa’o lava o lo o i lona pepa fanau o Apelu Filemoni, ae i le tausaga e 2007 na fautuaina ai loa o ia ma lana sponsor e le Ofisa o le Loia Sili ina ia fa’aaoga na o le faaiuga o Ulusese ae aua ne’i toe fa’aaogaina le faaiu Filemu, o le mafua’aga lena o lea ua suia ai lona faai’u e oo mai i le taimi nei.

 

Sa fesili le Fa’amasinoga i le ua molia, poo ai lona igoa moni o loo i luga o lona tusi folau, na tali le ua molia, o Apelu Filemoni. Na toe fesili le Fa’amasinoga i le ua molia poo fea e oso mai ai le igoa o o Apelu Ulisese, ae na tali le ua molia, o lona igoa lea o loo i luga o le pepa fanau.

 

Na ulua’i tuuaia Ulisese i moliaga e 3, lea e aofia ai le moliaga mamafa o le faaoolima i le tulaga lua, atoa ai ma moliaga mama e 2 o le faaoolima i le tulaga tolu ma le fa’atupu vevesi i nofoaga faitele. Ae i lalo o se maliliega na ia sainia ma le malo, na ia tali ioe ai i le moliaga mamafa o le faaoolima i le tulaga lua, ae solofua isi moliaga.

 

I le tali ioe ai o le ua molia, na ia ta’utino ai e fa’apea, i se taimi o le aso 30 Setema 2018, sa ia fa’aoo ai manu’a i lona nephew e ala i lona sasaina lea o lona ulu i le sapelu ma manu’a tigaina aio ia.

 

Ina ua maua lona avanoa i luma o le fa’amasinoga, na fa’atoese ai le ua molia e tusa ai o lana solitulafono sa faia, ma ia talosagaina ai se isi avanoa mo ia se’i toe fo’i atu ai i tua e tausi lona aiga, aemaise lava lona to’alua ma lana fanau.

 

“O le fa’alavelave na mafua ai ona taofia a’u i le falepuipui, na mafua mai ina ua vave lo’u ita, atoa ai ma le fa’aosooso mai o le tiapolo ia te a’u, lea na mafua ai loa ona ou fa’atinoina lenei solitulafono,” o le fa’amatalaga lea a Ulisese

 

Na fesili le Fa’amasinoga i le ua molia poo fea lona aiga lea e talosaga mai e toe fia fo’i i ai, poo lona aiga i Amerika Samoa nei poo Samoa. Na tali Ulisese, “O lo’u aiga i Amerika Samoa nei, lea ua silia i le 20 tausaga o o’u nofo ma aumau ai i le aiga o lo’u to’alua ma le ma fanau.”

 

Na talosaga lana loia fautua ia Michael White mo se fa’asalaga faanofovaavaaia, ae aofia ai le avanoa e auai atu ai le ua molia i ni aoaoga fa’afaufautua, e fesoasoani ai i le tulaga o le ita.

 

Na taua atili e White e fa’apea, e mana’omia e le ua molia ni aoaoga faa fautuaga e fesoasoani ai i le fa’afitauli o le ita o lo o a’afia ai o ia. Na toe faatepa fo’i e White le Fa’amasinoga i le isi fo’i soli tulafono na ta’usala ai Ulisese i le silia i le 10 tausaga talu ai, ina ua ia faaaoga se agaese e sasa ai le papatua o se ali’i na ia maua atu o gaoi fua o lana faatoaga i lona ma’umaga.

 

E le i lagolagoina e le loia a le malo le talosaga a le itu tete’e mo se fa’asalaga faanofovaavaaia, e aofia ai le taua lea ne’i toe tuuina atu se isi taimi e tuli e Ulisese i le Toese, ae fa’aaoga le 15 masina lea ua mae’a ona ia tuliina a o fa’atalitali ai se faaiuga o lana mataupu e fai ma ana faasalaga.

 

Talu ai le matuia o le gaioiga sa faia e Ulisese, na finau ai le itu a le malo ina ia fa’asala o ia i se fa’asalaga fa’a falepuipui, ae aofia ai ma le tuutuuga o lona tuua lea o le atunu’u ae toe fo’i atu i Samoa mo le umi o lana nofovaavaaia.

 

Na fa’ailoa e le Fa’amasinoga ia Ulisese e fa’apea, e foliga mai i fa’amaumauga a le fa’amasinoga, o ia e i ai lona fa’afitauli i le tulaga o le ita. O le tausaga e 2004 na ta’usala ai fo’i o ia i le moliaga o le faaoolima i le tulaga tolu, e mafua mai i le fa’alavelave lea na ia alu ai ma se sapelu i lona to’alua ina ua tula’i mai se la feeseeseaiga, a o sii e lona to’alua le la pepe e 8 masina.

 

Ina ua iloa atu e lona afafine e 4 tausaga lona matua lana gaioiga sa taumafai e fai, na mafua ai loa ona savali atu lona afafine ia te ia, peita’i sa ia faliu ane loa ma fasi fa’amo’amo’a lona afafine ma manu’a ai o ia.

 

Ae i le tausaga e 2006, na molia ai o ia e le malo i le moliaga mamafa o le faaoolima i le tulaga lua, lea na mulimuli ane ta’usala ai o ia e le Fa’amasinoga. O lea moliaga na mafua mai i le faalavelave lea na ia faaoo ai manu’a i se ali’i na gaoia lana faatoaga e ala i lona sasa o le papatua o lea ali’i i le itu mafolafola o le agaese.

 

E 5 tausaga na manatu le fa’amasinoga e fa’asala ai le ua molia, peita’i ua fa’amalumalu lona tuliina o lea fa’asalaga, ae o le a faanofovaavaaia o ia mo le 5 tausaga i lalo o tuutuuga e ao ona ia usita’i i ai. O ni isi o ia tuutuuga e aofia ai lona tuliina o masina e 20 i le toese.

 

Afai ae mae’a ona ia tuliina masina e 15 i le toese, ona taofi loa lea o le palenni o loo totoe o lana fa’asalaga e 20 masina, ae ona tuua loa le teritori ae toe fo’i atu i Samoa ma aumau ai mo le umi o lo o totoe o lana nofovaavaaia e 5 tausaga.

 

Na faamanino atili e le Fa’amasinoga e fa’apea, o le fa’asalaga ua tuuina atu ia Ulisese, ina ia puipuia ai le toe tula’i mai o ni isi fa’alavelave matuia faapenei i le va o le ua molia ma lona aiga, aemaise ai lava le fa’aaogaina o a’upega mata’utia.

 

“E laki e le o i ai se ola o ma’imau mai fa’alavelave e 3 lea ua mae’a ona molia ma ta’usala ai o ia, ae manatu le Fa’amasinoga, afai e fa’aauau pea onae faia lenei uiga i le lumana’i, e ono ma’imau ai se soifua o se tagata e aofia ai se tasi o lou lava aiga,” o le saunoaga lea a le Fa’amasinoga sa tuuina atu ia Ulisese.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all