Pago Pago - AMERIKA SAMOA
Na fa’aalia e le to’atele o afioga i Faipule lo latou le lagolagoina o le faaiuga ua mae’a ona faia e le Kovana Sili o le malo o Amerika Samoa, afioga Lemanu Peleti Sialega Palepoi Mauga, ina ia aveese mai le vaega a le EMS mai lalo o le vaavaaiga a le Falema’i o le LBJ ae tuu atu i lalo o se Ofisa fou lea ua faavae a le malo, le Ofisa o Sailiga ma Lavea’i (Search and Rescue Agency - SRA).
O le masina o Iulai na te’a nei na sainia ai e Lemanu sana poloaiga faalaua’itele (Executive Order) e faavae ai le ofisa fou o le SRA ma tu’u atu ai loa i lalo ma nisi o lala a le malo, e aofia ai ma le EMS, o loo galulue mo le tali atu i faalavelave e tutupu faafuase’i.
O le vaiaso na te’a nei na faataunuuina ai se iloiloga i luma o le Komiti o le Soifua Maloloina a le Maota o Sui ma sui o le LBJ faapea ai sui o le SRA, ma maua ai ma le avanoa e fesiligia ai e afioga i Faipule sui o le malo e faatatau i le faaiuga a le ali’i Kovana.
O le afioga i le Sui Taitai Komiti, i le ali’i Faipule ia Logoitu’au Mark Atafua na fai ma sui o le Taitaifono o le Komiti, afioga Andra Tereise Samoa mo le taitaiina o le iloiloga.
O sui na auai e aofia ai le Pulesili o le LBJ, susuga Moefaauo William Emmsley ma sui o le Komiti Faafoe a le Falema’i, o le Faatonusili tofia o le SRA, susuga Faamasino Galoia, faapea ai ma le Pulesili o le Vaega a le EMS ia Galumalemana Popo Avegalio.
Ina ua amata le iloiloga, na faapupula ai e Moefaauo e faapea, e leai se malosi i le LBJ e taofi ai le faaiuga ua faia e le Kovana. O i latou, ua na o ni tagata faigaluega, e faalogo ma mulimuli i le faatonuga e tuuina atu e le Kovana.
O le taimi e pei ona saunoa Moefaauo, ua le toe i ai se aia a le LBJ i le EMS, aua o lea ua tuu atu i lalo o le vaavaaiga a Galoia ma le SRA.
Ua mae’a ona faia se maliliega a le LBJ ma SRA e pei ona saunoa Moefaauo, ma malilie ai itu e lua, o le a faamatu’u atu le fale tuai o le EMS i Faga’alu e fai ma meatotino a le LBJ, ae o le a faaauau pea ona totogi e le LBJ tagata faigaluega a le SRA seia mae’a le masina o Tesema o le tausaga nei.
Na faamanino atili e Moefaauo e faapea, e sili ai le afa miliona le tupe a le LBJ na fa’aalu mo le fausiaina o le nofoaga fou a le EMS i Tafuna, lea ua avea nei lea nofoaga ma nofoaga autu mo le tautua a le EMS.
Sa ia taua e faapea, na mafua ona vaavaai le LBJ e fausia se nofoaga autu a le EMS i le itu i Tafuna, ona o le itu lea e pito sili ona to’atele le atunu’u e alala ma nonofo ai.
E ui o lea ua aveese aloaia mai le EMS mai lalo o le pulega a le LBJ, peita’i e le o mafai ai lava ona motusia le mafutaga o le galulue faatasi o vaega ia e lua mo le soifua maloloina o le atunu’u aemaise ai i latou e gasegase ma auina mai i le falema’i.
Ua tapena e le LBJ ni avanoa se 2 i le vaega e paka ai ta’avale a le LBJ e faapitoa mo taavale a le EMS e paka ai ma faa sauni i le taimi e aga’i atu ai e aumai gasegase tigaina mo togafitiga. Ua i ai fo’i le potu faapitoa ua faaavanoa e fai ma ofisa poo nofoaga autu a le EMS i totonu o le LBJ, ina ia fesoasoani ai i le faatinoina o a latou galuega.
O le taimi nei, ua sauni le LBJ e toe faafou le fale tuai a le EMS i Faga’alu, ma le faamoemoe e avea le nofoaga lea ma nofoaga autu o Ofisa a le LBJ, ae o le vaega o loo i ai ofisa a le LBJ i le taimi nei, o le a faalautele ma fa’aaoga mo isi potu e togafiti ai gasegase.
O le faanaunuaga o le LBJ e pei ona saunoa Moefaauo, ia fa’aaoga le nofoaga atoa o le falema’i e togafiti ai gasegase, ae o ofisa uma lava a le LBJ o le a suia lo latou nofoaga i le nofoaga tuai sa i ai le EMS.
E lei talia e le toatele o afioga i Faipule e aofia ai ma le afioga i le Sui Fofoga Fetalai le faapupulaga a le Pulesili o le LBJ e faatatau i maliliega ma fuafuaga uma ua mae’a ona latou faia ma le EMS.
Saunoa le afioga i le Sui Fofoga Fetalai ia Fetu Fetui Jr, e le sa’o le faaiuga a le Kovana ua faia, o le aveese mai lea o le EMS mai Faga’alu ae ave i Tafuna e faamautu ai.
“Ae faapefea tagata soifua o loo alala i le Falelima i Sasa’e, e amata atu i Faga’alu seia tau i Onenoa, e aofia ai Vatia ma Afono ma isi uma afioaga i le itu i Sasa’e,” o le fesili lea a Fetu.
Na taua e Fetu lona le lagolagoina o le faaiuga e aveese mai le EMS mai le latou nofoaga tuai i Faga’alu, ae faaaoga e le LBJ.
Na faamanino e Galumalemana e faapea, o le nofoaga tuai a le EMS i Faga’alu, tusa o le nofoaga autu lea mo fesootaiga i le Fagaloa atoa ma faasolo atu ai i Afono ma Vatia. O le Ofisa i Fagaitua i le vaega o loo i ai le Ofisa o Leoleo, o iina e tautuaina le isi itu o le Falelima i Sasa’e seia oo lava i Onenoa.
Sa i ai le isi ofisa a le EMS i le Ofisa o Leoleo i Leone, peita’i ua aveese latou mai lea nofoaga. Sa i ai fo’i le isi a latou ofisa i le Ofisa o Leoleo i Tafuna, peita’i na tutuli ese foi latou mai lea nofoaga.
O le taimi nei, o lea ua tatala le ofisa autu fou i Tafuna, o iina lea ua fai ma taulaiga o fesootaiga a le EMS aemaise ai o le tali atu i manaoga o le atunu’u. I le talitonuga o Galumalemana, e le talafeagai lea tulaga, e le gata e mamao le nofoaga i Tafuna ae le o lava fo’i nofoaga e tatau ona i ai ni ofisa a le EMS e sauni ai e tali atu i le atunu’u.
E oo mai lava i le taimi nei, o lo o tau saili e le EMS se nofoaga e faamautu ai le latou Ofisa i totonu o Faga’alu. Ua mana’o le falema’i o le LBJ e talepe i lalo o le nofoaga tuai a le EMS i Faga’alu, ma o nei fuafuaga uma ma faaiuga, e le oo i ai sona malosi, e leai fo’i sana tala e mafai ona fai atu i ai.
Saunoa le Sui Fofoga Fetalai e faapea, e le malamalama lona mafaufau i le mafua’aga na fa’aauau ai pea ona nofoia ma faaaoga e le EMS le latou fale tuai i Faga’alu, ae o lea na avatu le faatonuga a le Matagaluega o le Soifua Maloloina i le masina o Setema o le tausaga na te’a nei e tapuni ma faatamaia ai le fale, ona ua le toe saogalemu mo le soifua maloloina o tagata faigaluega.
“E fiafia tele le faigamalo a Amerika Samoa e tapuni fale’aiga ma isi pisinisi, ma faatonu tagata e ana pisinisi nei ina ia usita’i i le tulafono, a o lea ua toeitiiti atoa le tausaga talu ona avatu le faatonuga e tapuni le fale o le EMS ma o ese tagata faigaluega, a o lea lava e fa’aaoga e tagata faigaluega le fale ma nofoia,” o le saunoaga lea a le Sui Fofoga Fetalai.
Na lagolago le afioga i le alii Faipule ia Vailoata Eteuati Amituana’i i le finagalo o le Sui Fofoga Fetalai.
Saunoa Vailoata e faapea, o lea ua nonofo taitai i le pito i luga ma fai faaiuga, ae safa ai lava le atunu’u. O lea ua leai ni taavale a le EMS e tautuaina le Falelima i Sasa’e pe afai ae tula’i mai e faalavelave. Lona uiga e faatali lava le aiga i le taavale a le EMS e sau mai Tafuna.
“Ou te faapea atu, e le aveesea le EMS ma Tafuna, e leai se malosi o se tasi na te aveesea ai auaunaga na ioe ai Tuaa o le Itumalo o le Maoputasi ma le afioga lenei i Faga’alu, e avatu ona eleele e fausia ai fale mo auaunaga taua nei,” o le saunoaga lea a Vailoata.
Na tau fai lagolago uma e le to’atele o faipule saunoaga a Vailoata ma le Sui Fofoga Fetalai, aemaise lava i afioga i Faipule mai le Itumalo o le Maoputasi.
Saunoa le afioga i le alii Faipule ia Faimealelei Anthony Fu’e Allen, na te la lagolagoina le faaiuga e aveese le EMS mai lona nofoaga tuai i Faga’alu. Na lagolagoina e le afioga i le alii Faipule ia Vesiai Samuel Poyer faapea ai le afioga ia Vaetasi Tuumolimoli Saena Moliga.
Saunoa Vaetasi, e le o mana’omia e Amerika Samoa se falema’i fou. O loo mana’omia ni fom’ai lelei e tausia le soifua maloloina o le atunu’u. Sa ia taua e faapea, o le faafitauli lea ua maitauina, a le saili togafiti le tagata ma’i i falema’i i Amerika, e le ola ma toe faafo’i lona soifua maloloina.
Saunoa Faimealelei e faapea, sa le tatau ia Faamasino ona ia faia le faaiuga e ave le nofoaga tuai a le EMS mo le LBJ, ae faaauau pea ona totogi e le LBJ ana tagata faigaluega.
Na faailoa e Faimealelei ia Faamasino e faapea, afai ua tuu atu e le Kovana le galuega i ona lima, e tatau fo’i ona tu’u atu ma le alagatupe e faatino ai fuafuaga uma, ae le o le tu’u tia’i atu faapea e le iloa poo fea e saili ai e ia se tupe e totogi ai tagata faigaluega ua tele tausaga o tautua i le malo ma le atunu’u.
Comments
Sorted by BestComments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.
Powered by Disqus