Skip to main content

TALA I VAIFANUA

Pago Pago, AMERIKA SAMOA

TATALA ALOAIA SOGELAU I FAGATOGO – KOVANA LOLO MATALASI MOLIGA:

O le taeao o le aso Faraile na te’a nei sa fa’atautaia ai le sauniga mamalu e tatala aloaia ai le nofoaga ua fa’atuina nei e fa’amanatu ai le ulua’i nofoaga sa sisi a’e ai le Tagavai a Amerika i o tatou laufanua, I Sogelau i Fagatogo.

O lea sauniga sa ta’ita’ia ai e le susuga le Faife’au Toeaina o le Ekalesia Fa’apotopotoga a Iesu i Samoa (EFIS), Rev. Elder Fa’amao Asalele ma vi’iga o lea sauniga na lagiina e aufaipese EFIS Fagatogo, I lalo o le ta’ita’iga a le tamaitai taitaipese lauiloa o Julia Salilo Levi-Foifua.  Sa iai foi se sao a le aufaipese siufofoga matagofie o le Aoga Maualuga a Samoana, ae maise o le aoga tulaga muamua, Gov. Coleman Elementary mai Pago Pago, aua o nei lava a’oga ua gasolo i ai fanau a le taulaga ina ia a’otauina i le atamai lautele.

  • O le susuga I le Faifeau Toeaina sa tatalo mo le tatalaina aloaia o ma’a fa’amanatu e lua ua mae’a saunia mo lea nofoaga, O le ulua’i ma’a sa tatalaina o le ma’a autu lea ua fa’aigoaina i le afioga Kovana Lolo Matalasi Moliga, le ta’ita’i o le faigamalo a Amerika Samoa mai le tausaga 2012 -2020.

“O ai na ilu, o ai na talu o le a e si’i le fale o Asomua i le mauga? Sogelau ua na’o se eleele sa tulata i le taulaga o va’a, peita’i e mafai lava ona e fausia se nofoaga e fa’amanatu ai lea eleele i so’o se vaega eleele o Fagatogo ma Pago Pago fo’i le laumua o lo’o ua tamau i fa’amaumauga uma a le lalolagi, leai ua e manatu lava i lenei eleele ina ia fa’amati’e ma fa’amauina tonu pea. Fa’afetai fa’aea, fa’afetai manatu mai,” o se vaega lea o le saunoaga a le susuga I le Faifeau Toeaina.

O le ma’a lona lua e fa’atafatolu ma sa ootia  foi le lipine e le faletua o Cynthia Malala Moliga, fa’apei fo’i o le ulua’i ma’a. O le ma’a lona lua o lo ua fa’aalia ai “Ua ao Samoa i le Talalelei” i le isi tafa, o le isi ua i ai le fu’a a Amerika ma le lisi o le ulua’i fa’asuaga o le malo sa sainia le feagaiga ina ia avea ai i Amerika Samoa ma teritori o le Iunaite Setete o Amerika. 

O vaega uma o lenei ma’a fa’amanatu sa laulaututu ta’ita’i o le malo ma latou faitauina mea ua tusia ma fa’amauina ai mo le silafia ma le maimoaga e le gata i o tatou tagata uma ae o le vasega o turisi e malaga mai ma maimoaina.

O le tamaitai fa’atonu o le Matagaluega o Galuega Lautele sa fofogaina se tala o le galuega, sa ia fa’ailoa o le poloketi fa’apitoa lenei sa agaga lava i ai le Kovana Sili, ma ua fa’atupe mai fo’i I alagatupe sailia fa’apitoa ma le fesoasosani malosi a le Ofisa o le Tala Fa’asolopito Fa’amaumau a Amerika Samoa (ASHPO-American Samoa Historical Preservation Office).

O le tau o le galuega sa eseese lava Kamupani e lima ma le fa’asologa o latou totogi, peita’i o le tele o lea galuega sa gafa ma le Paramount Builders Inc., le susuga Papali’itele Lauli’i Alofa, lea sa fausia le atufalega ma le fa’atafatolu o le fa’ailo matagofie o lo’o tu mati’e i le nofoaga i le magatolu tonu o le alatele i Sogelau.

O le kamupani a le K & K Inc. sa latou folaina le atufalega ma le ala savali e maimoa i ma’a fa’amanatu ma le nofoaga o pou e sisi a’e ai tagavai a le Malo o Amerika ma Amerika Samoa. O pa u’amea fo’i ua fa’asi’omia ai le ala savali ma ma’a fa’amanatu sa fausia fo’I e K & K Construction, ma latou faatuina pou fu’a ma isi mea uma ina ia mautu mo le sisiina o tagavai.

O le vaega a le Forestry a le Kolisi Tuufa’atasi sa latou totoina la’au ma le vao ua mae’a fa’amatagofie ai le nofoaga atoa ma o le fa’afetai fa’apitoa sa fa’ao’o atu i nei vaega uma o tautua mo le tuufa’atasiga o lenei poloketi matagofie ma ua fia maimoaina ma le agaga me’eme’e e le mamalu lautele.

O lo’o i ai fo’i nisi o vaega o lenei poloketi sa fai i ai le sao o le tamaitai lauiloa i galuega alofilima tau atisi, o Regina Meredith Fitiao, ma sa fa’alauiloa lava fo’i, o le a maimoaina e le atunuu lona lea sao I se taimi o i luma. Peita’I o le atufalega lea, o le fa’atausiusi’uga o le lotoa o lo ua i le va’ava’aiga malu a le Vaega o Galuega Alofilima Tau Atisi ma le Falema’ataga o le Atunuu i Fagatogo.

O le mae’a ai le sao o le tamaitai fa’atonu, na maua ai le avanoa o le afioga le Ma’oputasi Mauga Tasiaeafe Asuega mo lana malelega e tonu ai le taligamalo a le Fagaloa po’o le usoga i le Ma’oputasi – Pago Pago le Laumua ma Fagatogo, le nofoaga ua fa’atula’ia ai nei pine fa’amau o le ulua’i sisia ai ole tagavai a le Iunaite Setete I o tatou eleele, Sogelau i le Malaeoletalu, Fagatogo.

“O le fa’afetai ona ua va’aia suiga tetele o le maimoaga i le taulaga, ona o lenei nofoa’iga, ua latou manatu lava i le fa’aleleia o le lotoifale o atunuu ae maise i lona taulaga e fa’ato’ai mai i ai le to’atele o malo fegasoloa’i ma afea le tatou malo. Ua fa’ailo ai i lau taumafaiga lena, o oe lava e le afioga le Kovana o le ta’ita’i o le Malo o Amerika Samoa, ae e te agaga i le a’oa’o o fanau, o oe lava o le Faia’oga i mea lelei e ao ina iloa patino e tatou fanau, ae maise i latou o tupulaga faia’e o le atunuu. E mou atu i tatou nei, ae le tu’ufesili o tatou fanau o fai a’e, moni lava le isi itu o le ma’a fa’amanatu, “Ua Ao Samoa i le Talalelei!” O ai se toe tu atu, ua tapena ma ua lava tapena, ua e teu fo’i ae ua matua teu. Lau Amerika Samoa e matua matagofie, pe a oo ina tino mai uma mea ua e amata mea ai i le taulaga i Fagatogo ma Pago Pago nei. Malo le fai o le faiva, malo le tomua i mea e lelei ai. E le vale le taui o le tausaili ma le loto. Peita’i, o i tatou e fa’atino mea uma ona o le agaga ua mana’o e fai mea lelei, ae o le Atua e ao i ai le vi’iga, e fa’avavau lava lona vi’iga.” O sina vaega otooto lea o le saunoaga a le afioga le Ma’oputasi.

PESEPESEGA & FA’AALIGA AUFAIPESE LONA 43: - FA’AMANATU LE KERISIMASI 2020, FAGATOGO:

E to’a sefulu (10) aufaipese siufofoga malie o le a amatalia le faamoemoe a le American Samoa Arts Council, ina ia pepese fiafia e fa’aosofia lagona fa’agae’etia o le mamalu lautele, i lenei fo’i vaitau o le Kerisimasi i totonu o Amerika Samoa mo lenei tausaga. 

O lo’o ua tausoa fa’atasi le Arts Countil ma le vaega a le Humanities faapea, le ma le Matagaluega o Tina ma Talavou o le atunuu (DYWA) I lenei polokalame faafiafia.

Na fa’ailoa mai e le Komiti o lenei fa’amoemoe, e to’a 31 aufaipese ua mae’a pasia lelei a latou fa’afiafiaga ma pesega mo lea polokalama lea na amatalia mai i le afiafi anapo, aso Sa Tesema 13, ma fa’agasolo atu I le 6:00 I le po ananei faapea ma le po a taeao I le Malaeoletalu Pavillion.

 O le afiafi fo’i lenei ua fa’ato’a ki ma fa’aola ai e le tina o le atunuu, Cynthia Moliga, moli emoemo mo le la’au Kerisimsai tele a le atunuu, ua mae’a tapena mo le Kerisimasi 2020, o se tausaga uiga ese le tele o luiga ua feagai ai ma atunuu uma o le lalolagi ona o fa’ama’i pepesi mai, e aofia ai le Misela mai le amataga o le tausaga ma fa’asolo mai ai i le Covid-19 ia Mati ma ua oo mai lava i lona fa’aiuga o feagai pea ma le lalolagi atoa nei faigata.

O le tatalo mo le amatalia o le sauniga i le Malaeoletalu sa siitia lea e Rev. Ekitoa o le EFKAS mai Ta’u Manu’a, ona soso’o lea ma le saunoaga fa’apitoa a le afioga le Kovana Sili, Lolo Matalasi Moliga, ma o lana toe saunoaga lea i le Malo i lenei fo’i ituaiga o polokalama aua o le toe masina fo’i lenei o lana nofoaiga.

O le fa’atina o le atunuu, Cynthia Malala Moliga, o le a fa’aolaina moli emoemo uma i le Malaeoletalu ma le La’au Kerisimasi e ofo alofa atu ai le faigamalo ma ona Ta’ita’i uma, i le mamalu lautele o Amerika Samoa iinei i ona laufanua, ae maise i latou o lo’o alaala tumau ma opea mai fafo ona o faiva ma tiute o lo’o ua tautua ai. E silisili ona ofo alofa atu i pelega uma, o lo’o opea i fafo, ona o le faasa o le Coronavirus, ua le mafai ai ona fa’atasi i lenei fa’amoemoe.

O aufaipese na auai I le polokalama anapo, na aofia ai le Aufaipese a le Ekalesia Katoliko mai Sa’ilele, Assembly of God mai Vatia, o fanau a’oga a Leone, o le Aoga Aso Sa a le CCCAS mai Amaua, o le Autalavou Katoliko mai Vailoa, o le Autalavou Metotisi a Nu’uuli, o le Aufaipese faapitoa a le LDS Light the World, O le Autalavou a le Assembly of God mai Masefau, le Autalavou (Lotonuu) mai Malaeloa, faapea le Aoga Aso Sa Metotisi mai Leloaloa.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all