Skip to main content

Tala I Vaifanua

FA’ALAUILOA E KOVANA - UA OO MAI LE MISELA I AMERIKA SAMOA:

 

O le taeao o le aso Lulu na o’o atu ai sui mamalu o le Matagaluega o le Soifua Maloloina i le Ofisa o le Kovana Sili Lolo Moliga, ina ia fa’ailoa ia te ia, le fa’auluuluga o le tatou Malo, ua fa’amaonia ua o’o mi le Misela i o tatou laufanua ma soifuaga o tatou tagata lautele.

 

Ina ua mautinoa ua fa’amaonia e i latou le maua o nisi o le fanau ua fa’ao’o ane i le falema’i i le misela, ma ua le manatu ai i latou ia le toe taofiofia le faasalalauina fa’alaua’itele o le o’o mai o le Misela i Amerika Samoa.

 

Ina ia tausisia le televave mai o le to’atele e a’afia i le Misela, ua fa’atulaga ai le siakiga o tagata femalaga’i i le va o Amerika Samoa ma isi malo tuaoi lea e masani ona femalaga’i mai ai tagata i totonu o Amerika Samoa ma malaga atu fo’i i ai o tatou tagata o iinei.

 

E ao ina toe tapena matua uma i tui puipuia o le fanau o lo’o fia malaga i fafo, aua o lo ua suesueina fo’i lea tulaga mo i latou uma o lo ua ulufale mai i le tatou Malo mai le Malaeva’alele ma le Uafu fo’i i Fagatogo.

 

I nisi o i latou mai le Ofisa o Femalaga’iga ma le vaega a le Public Health ua tiute nei i le malae va’alele e fa’aulufale mai i latou e malaga mai Samoa ma Tonga i aso ta’itasi, ma ua taumafai i latou e fa’amalosia le tulafono ua fa’ataoto nei ma ua fa’amalosia e le Matagaluega o le Soifua Maloloina, e taofia uma ai le fanau ua taumafai e ulufale mai ae leai se pepa tui ua umia e fa’ailoa ai ua mae’a faia o latou tui puipuia mo le misela.

 

Pe afai o le a leai se pepa tui e fa’ailoa ai ua mae’a faia lona tui puipuia lea, o le a toe fa’afo’ia i latou i le va’alele ma toe taliu atu i le malo na e sau ai. Pe afai fo’i o le a fuafua malaga nisi o le tatou malo e malaga atu i fafo, e ao ina tapena fo’i e i latou pepa tui o le fanau ina ia mautinoa e le fa’apo’ia fo’i i tulafono a malo tuaoi, i taumafaiga lava e tasi, ia mautinoa ua mae’a faia tui puipuia o le Misela.

 

O le fa’amalosia o nei tulafono mo i latou e ulufale mai ma tu’ua le tatou atunu’u, ua fa’amalosia uma lava i o tatou malae va’alele ma uafu o va’a fagota ma uafu laiti fa’apea ma le uafu tele. O le umi o lea fa’amalosiga o nei tulafono i le ulufale mai i Amerika Samoa ma suesuega, ua fa’atulaga mo le 30 aso, peita’i afai e toe fa’atalosagaina se isi soso’oga o lea taimi e fa’atulaga, e mafai pe afai o le a toe feutaga’i le Fa’atonu o le Matagaluega o le Soifua Maloloina ma le tatou Kovana Sili mo lea talosaga.

 

I le fa’amatalaga a Kovana Lolo Moliga e tusa ai o lona tamauina o lea fa’amalosiga o tulafono e taofiofi ai le so’ona pepesi tele o le Misela i Amerika Samoa nei, sa ia fa’ailoa ai, “Ua fa’amaonia le i ai o gasegase ua a’afia i le Misela i Samoa, Tonga, Fiti, Niu Sila ma Ausetalia, ma e matua tele lava le so’otaga o Amerika Samoa ma nei malo uma i aso ta’itasi o le vaiaso. E le misia se vaiaso ma o tatou tagata e malaga atu i nei malo, ma i latou fo’i mai na malo e malaga mai i lo tatou malo.”

 

Ua fa’ailoa mai, na umi se taimi e le o maua le misela i o tatou laufanua ma o tatou tagata, e mafua lea ona o lo’o fa’aauau pea lava ona faia tui puipuia o fanau i le misela ma isi ma’i uma lava o lo’o fa’asolo ai tuiga a le fanauiti se’ia o’o ina ulufale i a’oga maualuluga.

 

Peita’i, ua mafua lenei gaoioiga fa’amalosi ina ia va’ai toto’a i e fegasoloa’i i le va o Amerika Samoa ma isi malo tuaoi, ona o le manatu, afai ae ova pepesi le fa’ama’i lea i le atunu’u, e tauau e le lava le aofai o le vaila’au mo tui puipuia e ao ina fa’ao’o i fanau ma tagata matutua fo’i o le a toe a’afia i le Misela i lenei vaitau, aua ua tau fai pepese lenei gasegase i malo tuaoi uma lava o Amerika Samoa.

 

FAIA TUI PUIPUIA O LE MISELA MO FANAU A’OGA - O LE ALA E TOGAFITIA AI LE MISELA:

 

Ua faailoa mai e le Matagaluega o le Soifua Maloloina, o le Tui Puipuia o le Misela ua mafai nei ona faia e le latou matagaluega, o se vaifofo sili lea ua mafai ona tu’ufaatasia mo le fanau talavou e gafatia ai e latou tino ona fete’ena’i ma le gasegase o le Misela.

 

Ua mae’a fa’alauiloa atu nei i matua o fanauiti ma fanau talavou i a’oga, ina ia mataituina tui puipuia nei MMR pe ua faia o fanau, ae fa’ao’o mai fanau i so’o se falema’i fa’aitumalo ma Faga’alu fo’i ina ia faia nei tui puipuia. O i latou fo’i o fa’aolioli malaga ese atu mai le atunu’u, ia mautinoa ua taulimaina pepa tui o fanau po’o se tusi mai le foma’i e fa’ailoa ai ua mae’a faia tui puipuia o lau fanau, ina ia mautinoa e gafatia ona ulufale i latou i malo o malaga atu i ai.

 

Ua fa’ailoa fo’i e le ali’i Foma’i Fa’apitoa mo Ma’i Pepesi fa’apenei Dr Aifili John Tufa, ua ia fa’ailoa mai, “E le’i i ai lava se gasegase ua fa’ao’o mai i le tatou falema’i e iloga ai ua maua se tamaititi i le Misela, ua na’o i latou na ulufale mai ae ua mae’a tau maua i le misela ma ua i’u ina sasao mai le misela ma ua fa’ao’o mai ai i le tatou falema’i nei. Ae o le fa’amalosiga o nei tulafono e taofiofi ai le so’ona pepesi mai o le Misela i le atunu’u, ua alagatatau ona faia, ina ia puipuia se pepesiga tele o lea fa’ama’i i le atunu’u, ma i’u ai ina faigata ona toe togafitia i o tatou falema’i. Ae o le avanoa lelei fo’i e fa’amalosia ai matua ina ia vave faia tui puipuia o fanau, a pepesi mai ai le Misela, ae ua lava tapena fanau ua mae’a i ai o latou tui e puipuia ai.”

 

Ua tatala falema’i uma i Tafuna ma Faga’alu mai le 8pm Aso Gafua seia oo i le aso Faraile, ma ua o’o fo’i i le aso To’ona’i ua tatala falema’i fa’aitumalo, e fa’ato’a tapunia lava i le 6:00 i le afiafi.

 

Ua fa’ailoa mai e le susuga le Pule o le Ofisa o Femalagaiga Peseta Dennis Lutu na ia faailoa ai, “Ua i ai pemita ua toe taofia mai le taua’aoina atu i e na talosagaina i le aso Lulu ma le aso Tofi ina ua fa’amalosia tulafono nei o le ulufale mai i Amerika Samoa nei, o le fa’amoemoe e ao ina fa’ailoa ia i latou na, e tatau ona mataituina le suiga ua fa’amalosia nei e le Matagaluega o le Soifua Maloloina mo i latou uma e fia ulufale mai.”

 

Ua fa’aopoopo nei fo’i la le isi vaega o pepa e tatau ona umia e le sui o talosagaina le pemita mo e fia ulufale mai i le atunu’u, e tatau ona aofia ai ma le tusi mai le foma’i o lo’o maloloina oe e te le o maua i le Misela, pe taua’aoina fo’i kopi o pepa tui o fanauiti ma fanau talavou o fia ulufale mai.

 

Ua fa’ailoa mai fo’i e Peseta Dennis Lutu, “Ua matou feso’ota’i atu fo’i i le susuga le Konesula o Samoa i le tatou nei malo, Manogiamanu Ioane, ina ia galulue fa’atasi ma i matou se’i fa’afaigofie ai feso’ota’iga ma i latou o lo’o fia ulufale mai i Amerika Samoa.”

 

O le pasese lea na ulufale mai ma le va’a MV Lady Naomi i le taeao ananafi, ua mae’a silafia uma e i latou, e malaga mai i latou ma latou pepa tui po’o latou tusi fa’amaonia mai foma’i e le o maua i latou i le misela.

 

Ua fa’ailoa mai fo’i e le Samoa Airways po’o le Ofisa Va’alele a le Polenisia lea sa masani ai i tatou i le taimi ua tuana’i, fa’atasi ai ma le Talofa Airways, le susuga Tone Tamali’i, ua mae’a fa’ao’o atu le fa’alauiloaga o nei mea e mana’omia mo pasese uma e fia ulufale mai i a latou malaga o nei aso talu mai le taeao o le aso Lulu na te’a nei.

 

Ua fa’ailoa mai e sui iloga nei o Kamupani Va’alele nei e lua, “Ua toe tu’u atu i tua taimi e tu’uva’a ese mai ai va’alele mai Samoa ona o lenei fa’amalosiga o pepa tui po’o tusi mai foma’i ona o le poloaiga ua fa’amalosia nei. E ui lava ina faigata mo pisinisi, ae o le va fealoa’i i ala e saogalemu ai tagata uma i malo na lua, e ao ina usita’ia ma fa’amautuina atili.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all