Skip to main content

Tala I Vaifanua

CM TAFEAGA  US NAVY - FITAFITA TUAI LAGOMAU MAI TESEMA 20, 1953

 

E lumafale le Malumalu EFKAS i Olosega, i le oliolisaga tumau o le ali'i fitafita tuai o le US Navy po'o le Fuava'a a Meleke, CM Tafeaga, ma o lo'o tutula'i ai e avea ma molimau i lana auaunaga matavela i le Iunaite Setete o Amerika.

 

Ina ne'i le taualoa le sao o lenei tama i le Fuava'a a Meleke, ua mafai ai ona tusia nisi o fa'amaumauga ua mafai ona maua mo lea tama o le atunu'u, ae o se toe fa'atepa fo'i i le pa'ia o Aiga, e na tupuga mai ia te ia, ina ia toe taliu ma toe tepa i se fa'avae na ia fa'atula'ia i lona atunu'u, ae maise o lona nu'u moni, Olosega Manu'a.

 

O lona ma'a fa'amanatu ua tutula'i pea, ua fa'amamaina pea le laueleele o lo'o tanumia ai, ae matilatila pea le auaunaga sa ia faia mo Amerika a'o le'i avea Amerika Samoa ma se atunu'u e tausia fa'apitoa fa'ateritori e le Iunaite Setete, o se pine fa'amau iloga lea auaunaga.

 

Na soifua mai o ia i ona matua i Olosega Manu'a ia Setema 20, 1880. Na avea o ia ma Fitafita o le Fuava'a ma auai i le taua a American Spanish War i le vaitausaga 1898, o le atoaga lea o lona 18 o ona tausaga. Na toe auai o ia i le taua Muamua o le Lalolagi WW1. O taua na e lua o lo'o lisia ai. Peita'i na toe tau fo'i Amerika i le taua lona lua o le Lalolagi, vaitausaga e 1941-1945, ae le o fa'amauina pe na auai ai lea ali'iva'a, fitafita toa o Amerika Samoa.

 

O le pine fa'amau ua lisia ai le aso na maliu ai, 1953. O lona uiga sa ia molimauina pea le taua lona lua o le lalolagi. O nisi nei o fa'amaumauga e ao lava ina fiafia i tatou i lenei vaitau e fa'amautu, aua e le'i faigofie ona ofi atu se tasi mai o tatou atumotu i ni avanoa i le Militeri, Fuava'a, Fuava'alele, le Army ma le Maligi i na vaitau na soifua ai o ia, Fa'afetai i le tautua, ua iloga sa e faia le faiva ma e manatu ina ia toe fa'afo'i mai e le US Navy lou tino e lagomau i le nu'u na e soifua ai. Ua fa'ailoa mai e aiga na mafai ona fesiligia i upega tafa'ilagi, "Ua leai ma se tasi e tupuga mai ia te ia o toe nonofo i Olosega ma Tutuila fo'i, afai e maua, talosia ae toe maua se feso'ota'iga."

 

Amu'ia lea aiga, o lo'o mautu se fa'amauga, o se tautua a so latou tua'a i faila a le US Navy. Maua sou avanoa e te silafia ai lenei tama US Navy CM Tafeaga, feso'ota'i mai le tatou nei nusipepa.

 

TOE SAUNIGA MOEIMANU HOWARD THOMPSON MOLIPE

 

O le toe sauniga o le tofa Moeimanu Howard Thompson Molipe i Olosega Manu'a, sa auai atu ai le afioga le Lutena Kovana, Lemanu Peleti Mauga ma nisi o sui  le malo, ona o ia lea sa ia va'ava'aia le EOB i Ofu Manu'a.

 

O lenei tama, sa faigaluega mai Ofu mo le Ofisa o le Kovana, ma o se tasi fo'i e iloga lana tautua i le faigamalo a'o tula'i mai.

 

O le aso 6 &7, Iuni 2019 na fa'atautaia ai ona toe sauniga, peita'i sa auina atu fo'i lona Sa i le malaga a le MVManu'atele lll mai Tutuila nei i le afiafi o le aso 5 Iuni 2019, ma to'ai taunu'u i Olosega i le vaveao.

 

O Moeimanu Howard na soifua a'e lava i le afio'aga o Olosega ia Aperila 17, 1950, o le aso fo'i lea na atoa lelei i ai le 50 tausaga o le Malo fa'ateritori o Amerika Samoa. Ae o lea ua tu'ua le malo ia Me 15, 2019.  O alo o lenei tama e to'a 9. E to'a 14 fanau a lana fanau i le taimi ua maliu ai o ia. O ana fanau tausi e to'aono ana fanau tausi, ae to'a tolu fanau a ana fanau tausi.

 

E to'avalu ona uso ma tuafafine e ua maluliu le to'a ono o i latou muamua atu ia te ia. Ua totoe nei o Sisulimoni Puletasi ma Fa'asiusala Mataese.

 

O le tama ia Moeimanu Howard na a'oa'oina o ia mai Olosega ma fa'asolo mai ai i Tutuila nei ana a'oga maualuluga i le Kolisi Tu'ufa'atasi ma maua ai lona fa'ailoga AA ae na avea fo'i o ia ma Totino o le Phi Theta Kappa1971. Soso'o lea ma le si'itia i Riverside College, San Francisco Kalefonia maua ai ma lona fa'ailoga Faia'oga i le 1980.

 

O ana galuega na tautua ai i le Matagaluega o A'oga o se faia'oga ma Sui Pule A'oga i 1971-2009. Ona tofia lea o ia e avea ma Tagata faigaluega a le Ofisa o le Kovana 2012-2019. O ia ma le faletua o lo'o galulue i le Ekalesia fa'apotopotoga Kerisiano i Amerika Samoa i Olosega i lo la'ua tofi o le Tiakono galulue.

 

"Ia outou Olioli ma fiafia lava, aua o i le lagi lo outou taui e tele, aua ua fa'apea ona latou fa'asaua i perofeta e na muamua ia te outou."

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all