Skip to main content

TALA I VAIFANUA

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

FUAFUAGA A LE DOH - FAAAOGAINA O LE FALEMA’I FOU I LE MALAEVA’ALELE I TAFUNA:

O le nofoaga na fausia fa’apitoa mo le faanofoesea o i latou sa malaga mai i le atunuu ae ua faamaonia suega o le Covid-19 i le malaeva’alele ua toina atu nei i le Matagaluega o le Soifua Maloloina ina ia latou fa’aaogaina tatau.

Ua faailoa fo’i e le ali’i fa’atonu o le Matagaluega o le Soifua Maloloina, Motusa Tuileama Nua, “E ui lava ina o lea ua le toe fa’anofoesea nisi i le tatou nofoaga faapitoa lenei i le malaeva’alele, ae i ai lava nisi o le atunuu ua latou fa’ailoa mai, e moomia ona fa’aaogaina lea nofoaga mo i latou ona o tulaga fita i o latou aiga pe faanofoesea ai.”

Ua fuafua fo’i le DOH ina ia fa’aaogaina le nofoaga fa’apitoa lea pe afai o le a ulufale mai le Monkeypox lea fo’i e fa’aolioli mai lava le a’afia ai o le atunuu, poo nisi lava fo’i fa’ama’i pipisi.

Ua fa’ailoa atu e Motusa Tuileama, “Pe afai fo’i e alia’i mai se fa’alavelave fa’afuase’i i maugamu ma mafui’e o lo’o fa’aolioli mai nei i le atunuu, o le nofoaga lea o le a mafai ona fa’aaoga e fa’anonofo ai nisi ua leai ni avanoa ma aiga e nonofo ai i Tutuila nei.”

“O le a mafai fo’i ona fa’aaoga o se nofoaga e fa’amautu i ai nisi mai le Manu’atele  le a moomia se mea e nonofo ai, ae maise ai lava o matua matutua o le a taumafai ona ave’esea sa’o mai.” O se toe fa’aopoopo msi lea a Motusa.

Ua fa’ailoa mai fo’i o le a mafai ona fa’aaogaina lea nofoaga mo malo a le tatou Malo e fai mai, pe faimalaga mai mo ni fonotaga taua ma mea faapena ae maise ai lava o nisi mai Samoa.

O lenei nofoaga sa fa’ato’a tatalaina lava ia Fepuari 2022, ma sa fausia lenei nofoaga faapitoa mai tupe mo le Matagaluega o A’oga mai le ARPA.

Ua fa’aigoaina lea fale i le taimi na tatala aloa’ia ai, Community & Student Learning Center ma o lona fa’amoemoe e fa’aaogaina tatau mo le toe fa’afoisia o le malosi ma le soifua maloloina lelei I nisi o fanau i vaitau o le pesi o fa’ama’i i le atunuu ma ia le to’atele ai nisi o le atunuu e a’afia ma maumau ai le ola.

O le fale lea e aofia ai potu e 36 ma e aofia ai ma le potu fono potu o tamaitai tausima’i, potu mo tagalavalava ma le fale’ai.

FA’AILOA MAI SE LIPOTI LATA MAI I MAFUI’E I MANU’ATELE:

Mai le aso Tofi ua te’a, na fa’ailoa mai ai i se lipoti mai le Manu’atele ua mae’a ona fa’atula’ia masini fa’apitoa mo fa’amaumauga mai le tele o luluga o mafui’e i le Manu’atele. O masini tetele nei sa tatalia lo latou to’ai taunuu mai ina ia matua mautinoa lava fa’amaumauga o nei luluga ma se vaitau tonu lava o le a pa ai nei maugamu, ina ia tau talatu’u mai le tele o atugaluga o le atunuu.

“O le mautinoa o se taimi tonu e fuafua tatau ai i ai le soifuaga aga’i i luma o tagata o lo’o soifua ma alaala tumau i aiga i Manu’a. Poo fea tonu fo’i e pa ai se mauga mu, ae maise ai poo le a se umi e tapena ese ai. O fa’amaumauga mai masini nei ua fa’atula’ia i le alititai o le Manu’atele, o le a maua ai ni tali o nei fa’afesili taua.”

O le tele o nei fa’amaumauga ua fa’amauina lea mai le alititai o Ta’u, Ofu ma Olosega, fa’apea fo’i ma se tasi o Masini i Tutuila nei.

O lo ua fa’ailoa mai ua i ai fo’i ma masini e fa’amaumau ai le nofoaga tonu o i ai nei masini poo le GPS, ma isi masini e fa’amauina ma faitau le malolosi o nei luluga o mafui’e ua tutupu nei.

O le susuga Dr. Drew Downs o le USGS na ia fa’ailoa mai, “E ui lava ona o lo’o fa’alogoina pea lava luluga o mafui’e i le taimi neiae ua le tele ni luluga e pei o le mea sa i ai, ma ua le malolosi foi e pei o le amataga. O nei masini ma latou fa’amaumauga o le amafai ai ona fesoasoani tele ia i matou le aufaigaluega e faitau sa’o le taimi e tupu tonu ai se maugamu, ma isi mea uma e ono tutupu fa’afuase’ia mai i le lumana’i.”

LE TOE FAIA SE SUEGA COVID-19 MALAGA AI PASESE I SAMOA:

I le taimi nei ua fa’ailoa mai e le fa’atonu o le Matagaluega o le Soifua Maloloina Motusa Tuileama Nua, “Ua taofia nei le toe faia o ni suega o le Covid-19 fa’ato’a mafai ai ona malaga nisi i Samoa, poo va’alele pe o va’a folau.”

Peita’i ua fa’ailoa mai, “Se’i vagana o se tasi e malaga i se isi atunuu e se atu nai lo Samoa, uia Samoa ae moomia mai i na atunuu se suega kilia mai le covid-19.”

O se tasi lenei o suega ua faa’e’e mai nei ina ua mae’a le fonotaga fa’alevaiaso a le Komiti Fa’afoe o le Covid-19 a le tatou malo na fa’atautaia i le aso Lulu o le vaiaso ua te’a.

O le suega lenei a le Covid-19 sa moomia mai e Samoa mo i latou uma e ulufale atu i Apia, Samoa, ma ua fa’apea fo’i ona faia mo e uma e fia malaga atu i Hawaii. Peita’i o le aiaiga fo’i lea mo e malaga i Hawaii e tatau ona faia muamua suega nei a le Covid-19 ma soloia fo’i e tusa o le tolu masina ua te’a nei.

Fa’ailoa patino e Motusa Tuileama Nua, “O le suiga lenei na faato’a pasia mai i le fonotaga a le Komiti i le aso Gafua,” ma ua ia fa’ailoa mai fo’i, “Ua vave tele ona uma le sapalai o suega nei i le ffa’amalosia ona faia o suega o le Covid-19 mo e malaga atu i fafo mai le atunuu.”

“Peita’i ona o lo’o moomia lava suega nei e mo e uma e faimalaga i Niu SIla, Fiti ma Auseta’ia ae oso atu i Samoa, o lea ua fa’ailoa mai ai e fa’aauau pea ona faia suega na mo e malaga i na malo ae uia ai Samoa.”

Ua fa’ailoa fo’i o lo’o faia lava suega a i latou uma o e ulufale mai i le atunuu, ma e ui lava ina toatele pasese e malaga mai i totonu o le atunuu, ae tatau lava ona faia suega ia mautinoa e le o toe a’afia tele le atunuu i le fa’ama’i ua maumau ai le tele o le soifua o nisi o le atunuu, le Covid-19 lea.

I le taimi nei ua tofia e le ta’ita’ifono o le Komiti Fa’afoe o le Covid-19, se isi ana komiti faapitoa e latou te aiaia maia se fa’aiuga lelei e ao ina faia i suega nei o le Covid-19. Fa’atulaga mai se latou fa’ai’uga lelei e tusa o lea tautua ma pe o moomia pea pe soloia, mea uma fa’apena.

Ua faailoa mai e Motusa Nua, “Masalo e oo i le masina fou ua soloia fo’i le fa’atautaia pea o nei suega pe a to’ai taunuu mai le pasese i le atunuu, peita’i o le a fa’ailoa mai lava se fa’aiuga e faia i lea tautua.”

FONOTAGA TIMA’IA LE ATUNU - NOFOUTA & TAPENA MO FA’ALAVELAVE FA’AFUASE’I SETEMA 27-29:

Ua fa’alauiloa mai nei o le a faia le fonotele e fa’alauiloa ai tima’iga ia nofouta tagata uma i mea e ao ina oso tatau e fai pe a oo ina lutia le atunuu i ni fa’aalavelave fa’afuase’i fa’anatura.

O le a sau mea e te oso tatau e fai, pe a lulu mafui’e tetele, pe pa fo’i se maugamu ma oo mai ai nisi o fa’afiaga fita i le soifua saogalemu o tagata e to’atele, e tutupu fo’i galulolo tetele ma ua tatau ai ona sola mamao tagata uma i eleele maualuluga o le atunuu.

O se fonotaga ua iloga e to’atele nisi o le a auai, aua. e le o toe po se lilo i le atugaluga o lo’o feagai ma le Manu’atele i le tele o aiga o aumau ai, ona o le tele o luluga o mafui’e ua faitauina nei ma fa’amaumau e masini eseese ua fa’atulaia e le USGS ma le NOAA i o latou alititai.

O lea ua fa’atulaga le fonotele lea mo tima’iga lautele i le aso 27 Setema se’ia oo i le aso 29 Setema, 2022, ma o le a fa’atautaia lea i le Gov. Rex Lee Auditorium i Utulei. Ua fa’ailoa mai e fa’atautaia lea fonotele e le Ofisa o le Diaster Assistance & Petroleum  Management, ma ua fa’atulaga lea fonotele e fa’aletausaga ma fa’atino.

Ua aofia uma matagaluega eseese o le Malo e tofu sao i nei folasaga taua o le a folasia mo le silafia e le mamalu o le a auai, ae maise matagaluega o le a lalamua i galuega lavea’i mo le mamalu lautele e ono a’afia i fa’alavelave fa’afuase’i i le atunuu o so’o se ituaiga.

E tusa ai ma se finagalo fa’aaloa o le tamaitai fa’atonu LIsa Tuatoo, sa ia fa’ailoa mai o le a tele lava nisi o matagaluega e tofu ma nofoaga fa’apitoa i lea nofoaga e faalauiloa atu ai i le to’atele o le a auai a latou auaunaga ma ala e fa’atino atu ai.

PASIA E LE SENATE TOFIGA O AARON HALL - FA’ATONU O LE FA’ASALALAUGA KVZK-TV:

Ua fa’ailoa mai nei ua pasia uma e le susuga Aaron Hall lona tofiga o le Fa’atonu o Fa’asalalauga lea e fa’atoea le Televise a le tatou malo, e avea ma ala e tautua ai i le faigamalo a Lemanu & Talauega lea o lo’o tutula’i nei e fa’afoea le tatou malo.

Ua avea ai nei fo’i o ia ma se tasi o le Kapeneta a Kovana Lemanu Mauga ma Taulauega Eleasalo Ale.

O le i’uga o le palota na faia e 11-0 mo le filifiliga o Aaron Hall e avea ai ma faatonu o Fa’asalalauga a le Malo.

Na pasia fo’i e le Maota o Sui a le fono faitulafono le susuga A’aron Hall ia Aperila o le tausaga nei lava a’o le’i malolo le fono faitulafono e tatalia ai lenei tauaofiaga mo le iloiloga o le Paketi 2023 ma le pasiga fo’i o sui tofia mai a le faigamalo mo sui e moomia ona aofia i le Kapeneta.

O le tiute sili ona taua e ao fa’atautaia e le sui ua tofia nei, o le taumafaiga lea e toe fa’afou pe toe fausia se fale fou e fa’atautaia mai ai ma le KVZK-TV i Utulei. O le fale o lo’o tula’i nei sa fausia lea i le tausaga e 1962 ma ua mafai ona tuufa’atasia mai ai ata fa’asolo o talaeseese ua fa’afofogaina i taimi uma e le mamalu lautele o le atunuu o mea o tutupu ma mea o le a tutupu fa’apea ma mea sa tutupu i le Teritori o Amerika Samoa.

O lo ua fa’ailoa mai o le a i ai isi sui o le iloiloina ma faia i ai e fa’aiuga a le Maota Maualuga o le Fono Faitulafono i lenei vaiaso i a latou tauaofiaga mamalu.

Ua aofia i nei tofiga o le tofia lea o Tauanuu Temo Tauanuu e aea ma fa’atonu o le American Samoa Corrections  Agency; o le tofiga fo’i o Fa’amasino Upuese Galoia e avea ma fa’atonu o le American Samoa Search & Rescue Agency.

Ua fa’ailoa mai o le a fa’atino nei iloiloga i le itula e 8:00 i le taeao lava o le aso Lua ma le aso Lulu o le vaiaso nei.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all