Skip to main content

SUA ELEELE MO LE FAUSAGA NOFOAGA FOU A LE SAMOA FORD MOTORS

Pago Pago, AMERIKA SAMOA

O le aso Lulu Tesema 30, 2020 le 8:30 i le teao na faatulaga e amatalia ai le sauniga mamalu ina ia suaina le eleele mo le fausia ai o le Nofoaga Tumau o le Kamupani Taavale a le Samoa Ford Motors ma le Pago Motors Hyundai. O le eleele ua fa’atualga nei i le lisi ua mae’a ona sainia e le Malo ma le Samoa Ford Motors ma le Pago Motors Hyundai, o le a fa’alautele atili ai le nofoaga e fa’alauiloa ai ituaiga o ta’avale Ford ma le Hyundai mo latou fefa’ataua’iga, fa’atasi ai ma latou fale Inisinia e toe siakia ma fa’aleleia ai a latou ta’avale.

O le sauniga sa taitaia e Patele Kolio Etuale o le Ekalesia Katoliko i Iliili. O i latou foi sa auai o e na vala’aulia fa’apitoa ma sui fo’i o le Kapeneta ma le Ofisa o le Kovana o le tatou malo.  le fofoga o le polokalama fa’asolo o le fa’amoemoe o le Samoa Ford Motors ma le Pago Mtors Hyundai. Na tula’I fo’I le tamaitai Ta’ita’ifono o le Komiti Fa’afoe o Pisinisi uma a Lealaifuaneva Peter Reid Jr i Amerika Samoa, fa’atasi ai ma Samoa, Olivia Reid mo lana saunoaga na maofa ai fo’i i latou na auai i le lafolafo a le tamaitai talavou.

“O le ‘a ‘ou le toe so ‘ona tala le ‘ato seu o seu, pe ‘ou te ufitia vagamea. Ma ‘ou te le toe taina fo’i i tua le tili, pe ‘ou te toe lotoia le lauti fatulalo, i pa’ia sausau’o’o, pa’ia sausau gata, ma pa’ia fa’atafafa ua afifio ma papa’a’ao i lenei aso, aua lele fo’i ua ‘uma ‘ona lulu le aveo, tu’ulaupua ma toto le niu piu i le tua’oi e sa ai le vatapuia o le tagata soifua ma le Atua foafoa ‘ae a fo’i sa ma faiga o Samoa o lea ua uma na tofi lauti ma mamalu fa’aitiiti e le fofoga o le tatou aso, le afioga ile ali’i faipule ia Larry Sanitoa, aua e le gafataulimaina fo’i e lo’u nei tagata fa’atauva’a ma le vaivai. 

‘Ae tau ia ina ‘ou saua le va, e faigata le afio mai ole Ao o le Malo o Tutuila ma Manu’a, le tofa ile To’oto’o ia Lolo Matalasi Moliga, o le mamalu lava lea o le Tafatolu o si o tatou Malo. Tulou. ‘Ou te fa’atulou atu fo’i le afio o lana afioga ia Epikopo Peter Brown ma le afioga ia Patele Kolio Etuale , o le mamalu lava lea o le Aiga Sa Levi. Tulou.  O le mamalu ole aofia, nu’unu’u atu fa’atini o tausala o ‘outou pa’ia ma o ‘outou mamalu. Ta’oto la ‘ia o le fiso ma ona lau, aua e talatau Toga ‘ae talatofi Samoa. Tulou, Tulou, Tulouna lava!”

 O lana fa’afetai na mua I ai ona manatu, “I lenei aso matagofie, lele ua logo ai i tino matagi lelei, aua ua papae i paga ti’a ole tauti’aga. Ua le o se taeao fa’ataitainono lo tatou taeao ‘ae ua manuafulu e tasi le tatou fesilafa’iga, ma ‘ua sausaufialele ai nei le manu sa moe’afusia, aua le tatou taulaga na si’itia e le afioga ia Patele Kolio Etuale tatou te patipatia ai le agalelei ma le alofa o le Atua lea ua taunu’u ai le fa’amoemoe a lenei kamupani. Tatou vi’ivi’i ‘a’e la ‘ia ile Atua aua o lona alofa lea ua tatou sapi ai nei ma tatou sa’a ai nei i ma’a o malie.”

Ona ia tapa loa lea o le fa’amoemoe ua taunuu o le la’au o le ola lea mo i latou, o e galulue ma taumafai atina’e mea lelei aua le aga’i i luma o le taumafaiga ma le tautua a le Samoa Ford Motors ma Pago Motors Hyundai. “I lenei taeao ma le aso, ua savini fa’apunu o manu se lagona, aua o le fa’amoemoe ua taunu’u o le la’au lea o le soifua. Fa’afetai tele i lau afioga i le Kovana Sili, lau Tofa Lolo Matalasi Moliga i lou titi faitama, i lou manatu mai i le tagitagi atu a lenei Kamupani vaivai i se ‘ele’ele o le Malo se’i fausia ai se fale e fa’alelei atili ai le tautua a le Samoa Motors ile mamalu o sio tatou Atunu’u. Fa’amalo fai ole faiva, ua moni ai le upu, ua itiiti mea na ‘ou fa’alogo i ai, nai o mea ua ‘ou va’ai i iai. Lea ua e fa’ati’eti’e lenei kamupani i le ma’a salafa ma ua e fa’aeaina ai taumafaiga a le nei kamupani. O lea ua matou tepa i ‘ula taga’i fo’i i ‘ula, le atu sa tuliapu e le sa’u lele ua fa’amanuiaina ai le nei atina’e. Sa matematelima fo’i le faiva o Pa’usisi, pe tua ini a, le matou sanisani atu i sau fesoasoani. Fa’afetai, fa’afetai, fa’afetai tele i lau afioga ile Kovana Sili, i lau Tofa Lolo Matalasi Moliga aua lea ua matou futifutimanu’ula ina ua liutino le matou tatalo sa fauao faupo. E ua malie o, ua malie malo i lau fa’aaloalo lea ua matou tiu ai nei.”

Sa sili ona ia fa’afetaia le fa’amoemoe o le Malo, ina ia fa’amanatu le soifua tautua ma le sao o le tama faipisinisi iloga o le atunuu, a’o le tua’a fo’i o i latou uma e to’alima, o e na tupuga mai ia Lealaifuaneva Peter Reid Jr. ma sa ia faapea ai, “Ua ‘ou manatua ile aso lenei le tagi ‘alao a le tamaloa o Sekiseki aua ‘ua pogisa lona mafaufau ma ‘ua sola fo’i le gagana ile fia maua o se upu e fa’amatala atu ai le o’otia o lona loto ‘ona se fa’aaloalo ua maoa’e ma le matagofie. Ua liliu ane ona fofoga ile Lagi ma tatalo ile Atua fa’amolemole ia fa’agaganaina ma’a o le laufanua ma la’au o le vao ‘ina ‘ia fa’aleo atu ai le tagi tu’i o lona loto ‘ona ua uiga’ese lau fa’atupu lea ua ‘a’ao iai lau afioga a le Kovana Sili aua lea ua e fa’ati’eti’e si o matou Tama o Lealaifuaneva Peter E. Reid, Jr. i le tumutumu o Matafao i le fa’aigoaina o se tasi o maga o ‘auala ile suafa o sio matou tama e fa’ailoga ai sana tautua fa’ale’a’u’a’u i le tatou malo ma le Atunu’u. Sa leai se matou manatu o le a e amana’iaina i sio matou Tama ma si ana tautua. Fa’afetai, fa’afetai, fa’afetai tele i lau Afioga mo lau fa’aeaea i si o matou tama.”

Peita’i i le tausaga 1998, na faamatuu ese atu ai e Lealaifuaneva Peter Reid Jr le fa’afoega uma o ana “Aiga o Pisinisi GHC Reids” i lana fanau e to’alima ina ia latou fa’afoea. O le Samoa Fod Motor na fa’atuina e le latou tama i le tusaga e 1974, fa’atasi ai ma nisi o ana pa’aga faapisinisi, ae na toe fa’atauina e ia siea o nei sui uma mulimuli ane. 

“Peita’i ua tuputupu pea lava le taumafaiga, ua soso’o fo’i tautua a le GHC Reid i le nofoaga tuai o i ai nei pea i latou, ma ua fa’afaigata ai ona toe faia se isi suiga tele i pisinisi uma ona o le utiuti o le avanoa. O le maua ai o lenei eleele ua lisia nei, o se fiafiaga sili lea, ae ua sili atu ona fa’aetaia e i latou uma le fa’aea ua tuuina mai e le Kovana ma le Malo, e fa’asuafaina ai le ala ua sootaga uma ai pisinisi i le Senator Inoye Industrial Park o Amerika Samoa.”

O le tele o lea lisi e tolu eka ua i ai i le Paka Liona, ma o le toina mai o lea eleele mo le taumfaiga lenei ia fa’alautele ma fa’alelieia atili le tautuaina o le mamalu o le atunuu ma ia o gatasi fo’i ma isi lala o le Ford i le Iunaite Setete o Amerika, o le a siitia atili ai ma le sao o latou pisinisi nei e fesoasoani ai i le Malo mo ni avanoa faigaluega mo nisi e to’atele o le atunuu ma siitia fo’i ala o fefa’atauaiga ia fa’aleleia atili le tamaoaiga tausi o le malo ma pisinisi i le atunuu.”

“O le sailiga o se eleele mo lea fa’amoemoe maualuga o le pisinisi e tusa e tolu lelei tausaga o taumafai, peita’i o le sootauau o le susuga le fa’atonu Fuiavailili Keniseli Lafaele, le susuga Iulogologo Joe Pereira ma Kovana Lolo Moliga, lea ua mafua ai le aso ma lona fa’amoemoe maualuga. O se fiafiaga o le a eseese nei potu tetele o le a fa’alauiloa atu ai ituaiga ta’avale o le Samoa Ford Motors mai ta’avale o le Hyundai a le Pago Motors. Ua fai si leva o tau faia lea tulaga, ae ona o le utiuti o le avanoa i le nofoaga o i ai nei.”

“O le fa’afetai tele ona ua fuli le faigamalo ma latou fa’aigoaina le eleele i lo latou tama faipisinisi iloga o le atunuu, ae o le o se tasi e manatu i ni fa’aeaga fa’alialia pe fa’alauiloa ai o ia. E manatu lava ia i galuega fa’atino mai tua, ia natia fa’afatualavai. Peita’i o lona fa’anaunautaiga, ia tupu ma olaola pisinisi e tautuaina tagata lautele i o latou mana’oga ma le malo ia atina’e lelei lona tamaoaiga.”

Na fa’aiu ana upu ma fa’apea ai, “O le tatalo a lenei Kamupani, ia foa’i atu e le Atua pulepuletetele le malosi o le tino ma le filemu ole mafaufau, ma ‘ia fa’aopoopo ni aso e tele i lou soifua ina ‘ia fa’aauau ai pea au galuega lelei mo sio tatou atunu’u ‘ae o e se’e i tutuvao. Fa’afetai.”

Na saunoa le afioga le Kovana ma ia fa’ailoa atu, “O lea mea ua faia e le Malo mo le afioga le Tei o le Maoputasi Lealaifuaneva Peter Reid Jr, o se mea ititi pe afai e toe tepa i le sao o lenei Faipisinisi i le atunuu. E afua mai lona avea ai ma fitafita i le vaega au a le Malo Tele, lana tautua o se faipisinisi ma e le tasi fo’i se pisinisi na fa’atuina ma o lo’o faaauau mai pea ona aoga i le atunuu, ae maise fo’i o lana auaunaga i le Fono Faitulafono mo le silia ma le 20 tausaga,ao lona sao i aiga ma le afioaga o Pago Pago, tainane le fiafia e galulue fa’atasi ma le autalavou i fa’agatama i le tai ma sapaia foi isi fa’agatama.”

I lea lava taimi sa saunoa fo’i le afioga le Kovana Sili e tusa ai o lana fa’aitiitia o le totogi o lisi uma o pisinisi eseese o lo ua fa’atutuina ma fa’atautaia mai le Senator Inoye Industrial Park mai le .50sene i le sikuea futu ile na’o le .25 ma na afua mai ia Oketopa o le 2020 lena tulaga.

Na fa’alauiloa mai fo’i le ali’ipule sili ua atoa le 13 tausaga o lo’o galue mo nei pisinisi o ta’avale Ford ma Hyundai a Lealaifuaneva, le sui sa latou fa’afaigaluegaina mai Wisconsin, David Yakim. O ia lea ua mafai ai fo’i ona latou soso’oa le fau ma le fau i le taumafaiga ia fa’atuina le Ford Hyundai Samoa i Apia.

Ua le gata ai ia Yakim taitai ua fia fa’afetaia latou tautua, ae ua aofia ai ma le pulega o isi latou pisinisi uma, Mark Foster o le Peter E Reid Stevedoring & Polynesia Shipping ervices; Mrs Gherith Lober-soliai o le GHC Reid & SLC Manufacturing mo le Vaimalu; ma o ta’ita’i nei ua galulue fa’atasi mo le manuia o lo ua aeae ai nei latou ma i lenei vaitau.

Ona o lea ua maua le eleele, o se fa’amanuiaga sili lea ua fa’aosofia atili ai o latou naunauta’iga, ia fa’alautele fa’aleleia ma fa’amautu atili taumafaiga uma o pisinisi tau ta’avale mo Ie atunuu lautele ma le malo foi

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all