Skip to main content

Soalaupule e le Maota o Sui se fa’ai’uga mo le Faipule mai Swains

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

O le aso Lulu na se’i mavae atu nei, sa faapea ona fa’alauiloa atu ai e le loia a le Maota o Sui, ia Nathaniel Savali Sotoa, i Afioga i Faipule, tauala atu i se tusi, ia lona taulimaina o se feso’ota’iga aloaia mai i le Afioga i le Kovana Pulaali’i N. Pula, e tusa ai ma le pasiaina o fa’aopoopoga e lima i le Faavae, lea e aofia ai ma le aia tatau a le Faipule o Swains, e palota i fa’ai’uga o iloiloga.

Sa fa’alauiloa mai foi i le tusi a le loia a le Maota o Sui, ia Fepuari 18, 2025, le faatonuina e le Afioga i le Fofoga Fetalai, ia Savali Talavou Ale, ia le Failautusi Sinia a le Maota o Sui, ina ia lesitala le palota a le Faipule mai Swains.

O le Afioga i le Faipule ia Su’a Alexander Jennings, sa faapea ona ave’esea mai totonu o le Maota o Sui i le aso Lulu o le vaiaso ua mavae, ina ua fa’aalia lona le fiafia a’o feagai le Maota o Sui ma ana galuega masani.  

Na fesiligia e Su’a lona aia tatau e palota ai i totonu o le Maota, ina ua mae’a ona fa’alauiloa e le Peresetene o le Senate i le vaiaso muamua atu, ua mae’a ona ia taulimaina se feso’ota’iga mai i  le kovana, e tusa ai ma le pasiaina o fa’aopoopoga i le Fa’avae, e pei ona sa pasiaina i le 2022.

Ae peitai, ina ua fa’aleoina leotele e Su’a lona le fiafia i lona le auai i palotaga ale Maota o Sui, lea na aofia ai ma lona saeia o ona la’ei, sa fa’atonuina ai loa e le Fofoga Fetalai ia le ave’esea o le Faipule a Swains mai totonu o le Maota, ma le fa’asalaina o ia, se’ia faia se faaiuga.

Ina ua mae’a taualumaga a le Maota o Sui i le aso Lulu o le vaiaso ua mavae, sa faapea ona fa’atula’i ai e le Fofoga Fetalai ma le Loia a le Maota o Sui, ia le mataupu mo se faasalaga e faia mo Su’a.

E pei ona faamanino mai e Sotoa i afioga i Faipule, e tatau ona iai se taimi po o se piliota ma’oti, e faasalaina ai se sui o le Maota, ma ia fautuaina ai le Maota o Sui ina ia fa’atulaga se vaitaimi e fa’asala ai le sui mai i Swains.

Ina o soalaupuleina e afioga i Faipule lenei mataupu, sa saunoa le Afioga i le sui Fofoga Fetalai, Fetui Fetui Jr., i le 24 tausaga talu ona ia iai i totonu o le Maota Fono, e fa’ato’a ia va’ai lea i se tagata o ona lu’iina seisi ma saeia ona la’ei faapea.

Na fesiligia e Fetui po o le a le faasalaga maualuga e mafai ona tu’uina atu ia Su’a, ma ia fautuaina ai le faasalaina o Su’a mai i le Maota o Sui, i le va o le ono masina ma le tausaga atoa.

Sa faapea foi ona fautuaina e le sui Fofoga Fetalai le tatau ona su’esu’eina le mafaufau o le Faipule mai Swains, e se fomai o le mafaufau.

Ae na faapea ona toe faamanatu atu e Sotoa i afioga i Faipule, e le mafai ona ta’atia lenei mataupu, se’ia mae’a ona ma’oti le umi o le faasalaga a Su’a, aua a tu’u ai faapea, o lona uiga, ua fa’amaloloina pe fa’ate’aina le Faipule mai lona tofiga, ma e manaomia ai se palota a ni Faipule se to’a 14, po o le lua vae tolu o Faipule.  

Na fa’aleoina e le Afioga i le Faipule ia Luaitaua Gene Pan sona atugaluga e tusa ai ma le tulaga o le mafaufau a le Faipule mai swains ma le saogalemu o le Maota o Sui.  Ma na ta’ua e Luaitaua lona lagonaina o le saunoaga a Su’a, a’o ave’eseina atu o ia, e faapea, “E le lava ‘oe, ‘aumai se isi”.

Ma na fesiligia ai e Luaitaua ia fuafuaga ua fa’atulagaina e puipuia ai le Maota, ina ne’i alu atu seisi ma se a’upega.

O le aso ananafi sa fa’aauauina ai ona soalaupuleina e Faipule ia le fa’asalaga a Su’a.

TALA’AGA

Ae o le aso Faraile o le vaiaso ua mavae, sa faapea ona failaina ai e le Afioga i le Faipule ia Su’a ia sana tagi, i le Faamasinoga Maualuga a Amerika Samoa, e faasaga i le Fofoga Fetalai, ona ua taofi Su’a, ua solia e Savali ia le Faavae toe teuteuina a Amerika Samoa, e ala i lona te’ena o le aia tatau, e mafai ai ona palota le Faipule a Swains, amata mai ia Ianuari 16 se’ia o’o mai ia Fepuari 13.

Sa fa’aauau ona ta’ua e le Fofoga Fetalai le le’i o’o atu o se fa’aaliga aloaia, e tusa ai ma le pasiaina o fa’aopoopoga e lima i le faavae, lea e aofia ai ma le aia e mafai ai ona palota le Faipule a Swains i totonu o le Maota o Sui, ma o le mafua’aga lea sa le’i mafai ai ona palota Su’a.

O le tusi mai i le Ofisa o le Initeria, i le aso 6 o Fepuari, 2025, sa fa’alauiloa mai ai le pasiaina o nei suiga, ma sa fa’ao’oina atu lea tusi i le Kovana o Amerika Samoa, faapea ai ma le sui Faipule i le Konekeresi, le Afioga ia Uifaatali Amata Radewagen, ma le Peresetene o le Senate, le Afioga Tuaolo M. Fruean.

E le i aofia le Fofoga Fetalai i le tusi mai i le Initeria.

Na fa’ato’a taunu’u se tusi aloaia mai i le kovana, i le loia o le Maota o Sui, i le vaiaso nei ma o lea tusi, sa tusia ia Fepuari 18.  O le mafuaaga lea na faatonuina ai e Savali le lesitalaina o le palota a le Faipule mai Swains.

 

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all