Skip to main content

POU TIUTE A LEOLEO

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

LE MANATUA E LE ‘ONA LANA GAIOIGA SA FAIA

O le vaveao o Iulai 13, 2025, na valaau atu ai se alii i le Ofisa a Leoleo i Tafuna, mo se fesoasoani, ona o se alii ua faaleagaina ni meatotino i le faleoloa a TMJ Mart, i Pavaiai.

Sa agai atu leoleo i le nofoaga na tupu ai le faalavelave ma fa’afetaui mai e le uso a Amona Tafa, lea na molia i le faalavelave na tupu.  Ma sa faamatalaina e le uso a Amona (le na molia), o lo’o fa’asua’ava le na moila, ona ua alu lena po atoa, o inu pia.  Sa le’i manatua e le uso a Amona, le taimi tonu na tupu ai le pisa, ae sa faate’ia i latou a’o faia se latou taaloga piliaki (lea na ta’alo ai foi ma le na molia), i le tu’i e Amona (le na molia) ia foliga a seisi alii ma matapogia ai lea alii.

Ma sa fa’atonuina ia Amona e alu i le fale, ae na ‘e’e ma palauvale, ae e le’i alu ese atu.  Ae o se taimi mulimuli ane, sa o latou vaaia ai le toe savali atu o Amona.  Ae sa toe tuli ‘ese foi.  Ma e le’i umi, ae o latou fa’alogoina ia le pa’o mai o se mea, e pei sa togi e seisi se taavale.  Ina ua o latou o mai fafo, na o latou va’aia le ta’e o le faamalama a le taavale, a le alii na tu’i e Amona.

Sa ta’ua e le uso a Amona (le na molia), ua lelava i amioga a le na molia ma ia fautuaina ai loa le valaau o leoleo.  Na faasino e le uso a Amona (le na molia) i leoleo le nofoaga o lo’o saofa’i mai ai le na molia, lea na li’o mai e ona matua, lona to’alua ma lona tuafafine.  

Na va’aia e leoleo ia le fula o le mata a le na molia, ma fesiligia o ia, po o ai sa manu’a ai, ae tali le na molia, e na te le iloa po o lea le mea na tupu.

Sa fa’ailoa atu e leoleo i le na molia, o le a aveina o ia i le ofisa a leoleo mo le fa’aauauina o a latou suesuega.  Ae peitai, sa luelue le ulu a le na molia ma fai mai, e leai sana gaioiga na faia.  Na toe ta’u atu e leoleo i le na molia, le la’asaga o le a soso’o, ae peitai, sa taumafai le na molia, e sola ese ma leoleo.

A’o taumafai leoleo e loka lima a le na molia, sa ia taumafai e se’i ese ma taumafai e sola ‘ese, ae peitai, sa mafai ona taofia o ia e leoleo, ona amata lea ona ‘e’e le na molia, i leoleo ma fai iai, o le a latou salamo i le latou gaioiga o lo’o faia.

Sa faamanuiaina taumafaiga a leoleo e ave faapagota le na molia ma tu’uina i totonu o le taavale a leoleo.

Ona talatalanoa lea o leoleo ma le alii na a’afia i le faalavelave, lea sa ia fa’amaonia le faamatalaga a le uso a Amona (le na molia).  Sa ta’ua e le alii na a’afia, ia lona le malamalama i le mafua’aga na tu’i ai o ia e le na molia, ma fa’aleaga lana taavale.  

I le faamatalaga a le na molia, ina ua taunu’u i le ofisa a leoleo, sa ia ta’ua ai lona le malamalama i se mea na tupu, ona o le ova o le fa’asua’ava.  E o’o lava i lona tu’iina o le na a’afia ma le faaleagaina o lana taavale, sa ta’ua e le na molia, e na te le manatua le faia o ia tulaga.

Ae sa ia ta’ua e faapea, na pau le tulaga sa ia manatua, o le taimi na aumai ai o ia e leoleo i le ofisa a leoleo.

O moliaga na faia faasaga ia Amona (le na molia), na aofia ai 

Faitauga 1:  Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu – o se vaega ‘A’ i solitulafono mama,  e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, i le tausaga atoa, po o se sala tupe e $1,000; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 2:  Faaleagaina o meatotino i lona tulaga e tolu – o se vaega ‘B’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le ono masina, po o se sala tupe e $500; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 3:  Faatupu Vevesi i totonu o aiga – o  se vaega ‘C’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i aso e 15, po o se sala tupe e $300; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 4:  Tete’e atu i leoleo, a’o taumafai e ave faapagota – o se vaega ‘A’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, i le tausaga atoa, po o se sala tupe e $1,000; po o faasalaga uma e lua

E $2,000 se vaegatupe faatulagaina, e mafai ona tatalaina ai le na molia, e faatalitali ai lona faamasinoga.

LEAI SE SALAMO I ONA TU’UA’IGA

O le aso 8 o Iulai, 2025, na valaau atu ai se leoleo e le o faigaluega, i le Ofisa a Leoleo i Tafuna, mo se fesoasoani, ona o le faatupu vevesi o le alii o Vilitoni Tuia (le na molia) i luma o nofoaga e paka ai taavale, a le faleoloa o le TSM i Tafuna.

Ina ua taunu’u atu leoleo, sa mafai ona feiloai ma se tagata faigaluega a le TSM, lea na ia faailoa i leoleo ia le tagata sa faatupu vevesi, ona ua sola o ia.  Ae sa mafai ona matamata leoleo i ata vitio, mai i masini pu’eata a le faleoloa, ma o latou agai atu ai loa i le fale o le na molia, lea e i tua lava o le TSM.

Ina ua taunu’u leoleo, sa va’aia le na molia o i totonu o le fale, ma ave faapagotaina ai o ia.  A’o taumafai leoleo e lokaina mai le na molia, sa o latou lagonaina ia le manogi pia o Vilitoni.    Sa aveina atu o ia i le ofisa a leoleo mo le fa’aauauina o a latou suesuega.

E tusa ai ma le na a’afia, sa alu atu Vilitoni (le na molia) i totonu o le faleoloa (TSM) ma faatau mai ni ana apa pia, ona nofonofo lea i luma o le faleoloa.  Ma sa tele ni faasea na o’o atu i le aufaigaluega a le faleoloa, mai i tagata faatau, i le inuga pia a Vilitoni (le na molia) lea sa fai i luma o le faitoto’a a le faleoloa.

O lea na alu atu ai se tasi o le aufaigaluega ma faatonu le na molia, e alu ese.  Ae fia fusu mai ai Vilitoni ma palauvale mai i le na a’afia, ma ia fa’afefeina le na a’afia, o le a ia (Vilitoni) fasiotia o ia (le na a’afia).  Ona si’I lea i luga e le na molia, ia lana moto, e pei o le a ia tu’iina ia le na a’afia, ae sa na’o na tago i le uuna’i ‘ese ma savali ‘ese ma lana taga pia.

Sa ta’ua e le na a’afia, e le o se taimi muamua lea ua faia ai e Vilitoni (le na molia) ia lea tulaga i luma o le faleoloa.

Ae ina ua faatalanoaina e leoleo ia le na molia, sa ia ta’ua, o ia sa inu pia i le fale faatali pasi lea o leisi itu auala o le TSM.  Ae na alu atu e toe faatau mai nisi ana pia, ma ia nofonofo ai i luma o le faleoloa.  Ae alu atu le na a’afia ma taumafai e tuli ‘ese o ia.  Ma o le mafua’aga lea na le fiafia ai, aua e le o se taimi muamua lea, na  faia ai e le na a’afia ia le tulaga lea ia te ia (le na molia).

Sa te’ena e Vilitoni (le na molia) ia lona palauvale pe taufa’amata’u i seisi, ae na ia fa’amaonia lona u’una’I ‘ese o le na a’afia, ona o lona ita tele.

Ae i ata vitio a le faleoloa, sa va’aia ai le na molia ma le na a’afia, o fai sa la talanoaga i fafo o le faleoloa, a’o feavea’i solo lima a le na molia.  Ona u’u mai lea e Vilitoni (le na molia) ia lana taga pepa faatau ma u’una’i ‘ese le na molia, ma ia savali ese.

O moliaga sa faia faasaga ia Vilitoni (le na molia), na aofia ai:

Faitauga 1:  Fa’atupu vevesi i nofoaga faitele – o se vaega ‘B’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, i le o’o atu i le ono masina, o se sala tupe e $500; po o faamasinoga uma e lua.

Faitauga 2:  Inu pia i se nofoaga e faasa ona inu pia ai - o se vaega ‘B’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, i le o’o atu i le ono masina, o se sala tupe e $500; po o faamasinoga uma e lua.

Faitauga 3:  Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu – o se vaega ‘C’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i aso e 15, po o se sala tupe e $300; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 4:  Solivale o fanua e aunoa ma se faatagana - o se vaega ‘B’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, i le o’o atu i le ono masina, o se sala tupe e $500; po o faamasinoga uma e lua.

E $3,000 se vaegatupe faatulagaina, e mafai ona tatalaina ai le na molia, e faatalitali ai lona faamasinoga.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all