Skip to main content

POU TIUTE A LEOLEO

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

TU’UA’IA E SE TAMAITAI IA LONA TUAGANE I LE GAOIA O LONA FALE MA LE FALE A LE LA ‘AUNTY’

O le po o Iuni 29, 2025, na valaau atu ai se tamaitai i le Ofisa a leoleo ma ni molimau, e fa’amaonia ai le osofa’ia e lona tuagane, o Ta’ai Taufete’e, ia lona fale.

E tusa ai ma faamatalaga i fa’amaumauga a le faamasinoga, sa ta’ua e le tamaitai, le oso atu o lona tuagane, i le fa’amalama o lona umukuka.

Na faapea ona agai atu leoleo, i le nofoaga na tupu ai le faalavelave, lea na fa’atalitali mai ai le tamaitai na vala’au mai i le ofisa a leoleo, ma ni molimau se to’atolu.

O nei molimau, e aofia ai se tausoga a le tamaitai na valaau i leoleo ma sona ‘niece’ ma sa o la lafoina atu i le tamaitai na valaau i leoleo, ia se ata vitio o le osofaiga a le tuagane na faia, lea na mafua ai ona ia (tamaitai na a’afia) vala’au i le ofisa a leoleo.

Na faamatalaina e le molimau muamua e faapea, na alu i le fale (lea na osofa’ia) i le aoauli, e siaki le fale, ae ona masalomia ai le ulufale fa’amalosi o se tagata i totonu o le fale.  Ae sa ta’ua e le molimau lona lua, na ia va’aia ni tulaga vae i luga o le tanoa fulu ipu.  Sa fa’ailoa atu e le molimau muamua, sa o la toe lokaina uma faitotoa o le fale, ae o le fo’i atu i le latou aiga.

Sa faamatala e le molimau lona lua, na o atu ma lona tina (molimau numera tasi) e siaki le fale i lea aoauli.  Ae ina ua o la o atu i totonu o le fale, sa ia va’aia le tu’u fa’a’autafa o ipu, ae o lo’o mailoga ni vae i luga o le fa’atanoa fufulu ipu ma ia ta’uina atu ai i lona tina.

Ae o le 6:00-7:00 i le afiafi, sa fa’afeso’ota’i atu ai o ia e le molimau lona tolu, ma ta’u atu le osofa’ia e Ta’ai o le fale a lona ‘Aunt’ ma lafo atu ai ma ni ata vitio o le osofa’iga.  Ma ina ua o latou o atu e siaki le fale, sa o latou maitauina ai le leai o se masini e salu ai laula’au.

Sa faamatala e le molimau lona tolu i leoleo, ia lona lagonaina o se tagata o savalivali i fafo o le fale a lona tuaoi, a’o faia le latou lotu afiafi.  Ma na savali atu i le faamalama ma tilotilo atu i fafo, ma ona va’aia ai le oso o Ta’ai i totonu o le fale.  Na ta’ua e le molimau #3, ia le fa’aaogaina e Taai o se apefa’i, e pe’a ai i luga o le faamalama o le umukuka, ma ulufale ai i totonu o le fale, ma e pe a ma le 30 minute, na iai le na molia, i totonu o le fale a lona tuafafine (le na a’afia).

O iina na fa’afeso’ota’i atu ai loa le molimau #3 i le molimau #1, ma faamatala iai le faalavelave ua tupu.

Ina ua mae’a ona fa’atalanoaina e leoleo ia molimau #1 ma le #2, sa agai atu loa i le fale o le aiga a Ta’ai, ma maua atu ai o ia, ma o latou aumaia loa o ia i le ofisa a leoleo, mo le fa’aauauina o a latou su’esu’ega.

E tusa ai ma le faamatalaga a Taai (le na molia), ina ua faatalanoaina o ia e leoleo, o le mafuaaga na alu ai i totonu o le fale, ona ua pogisa le fale, ma sa alu i totonu e ki moli.  Ma sa ia ta’ua lona oso atu i le faamalama a le umukuka.  Ae peitai, na ta’ua e Ta’ai (le na molia), le valaau atu o lona tuafafine, ma faatonu o ia, e alu ‘ese ma le fale.

O le aso lea na ave faapagota ai loa Ta’ai  ma lokaina i totonu o le to’ese i Tafuna, e faatalitali ai lona faamasinoga.

O ona moliaga, na aofia ai le Faomea i lona tulaga – o se vaega ‘C’ i solitulafono mamafa, e mafai ona nofosal ai i le falepuipui, e le silia ma le fitu tausaga, po o se sala tupe, e le silia ma le $5,000; po o faasalaga uma e lua.  Faapea ma le moliaga o le Gaoi – o se vaega ‘C’ i solitulafono mamafa, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e le silia ma le fitu tausaga, po o se sala tupe, i le va o le $5,000 ma le $20,000; po o faasalaga uma e lua.

Ma le moliaga lona tolu, o le solivale o fanua a isi, e aunoa ma se fa’atagana – o se vaega ‘B’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le ono masina, po o se sala tupe e $500; po o faasalaga uma e lau.

E $5,000 se vaegatupe na fa’atulagaina, e mafai ona tatalaina mai ai i tua, le na molia, e faatalitali ai lona faamasinoga.

MOLIA SE TAMALOA I LE FAATUPU VEVESI INA UA VA’AIA E SE TASI LE LA FUSUAGA I TOTONU O LE TAAVALE

O le taeao o le aso muamua o Iulai, 2025, na vala’au atu ai se tagata i le Ofisa a Leoleo e ripoti iai se fusuaga a se ulu o lo’o faia i totonu o le la taavale, i tafatafa o se falesa i Iliili.  Ma sa ta’ua e le na valaau atu i le ofisa a leoleo, o lo’o ia mulimuli atu i le taavale a le ulugalii.

[Ua le lomia suafa o i latou na a’afia, aua le puipuiga o le fanau iti ma le tina na a’afia.]

Sa agai atu leoleo i le nofoaga na tupu ai le faalavelave ma maua atu ai le taavale, o lo’o agai atu i le itu i Sasae ma ua latalata i se fale ta lavalava i Iliili, ma fa’atu ai loa iina le taavale.  Sa oso mai i fafo se tamaloa (lea na molia) mai i le itu e nofo ai le pasese ma savali atu i leoleo, ae o lo’o tagi ma ‘e’e, o ia ua fia pule i lona ola.

Na faapea ona aveina le tamaloa e leoleo i le ofisa a leoleo mo le fa’aauauina o a latou suesuega.

Sa molimauina e leoleo ia le tina (po o le to’alua a le na molia) o lo’o nofo i totonu o le taavale, ma tagi ma si’i sona alo e 3 tausaga, a’o iai i totonu o le nofoa mo pepe, ia lona alo e 2 masina.

Na va’aia foi e leoleo le ta’e o le faamalama i le itu o le pasese ma sa fautuaina e leoleo ia le tina, ina ia agai atu i le ofisa a leoleo.  O iina na siaki ai e le EMS ia le tina ma le fanau, e fa’amautuina e le o manunu’a.

Sa faamatalaina e le tina na a’afia i leoleo, na amata mai le faafitauli i le aso Sa, Iuni 29, 2025 ina ua saeia uma e le na molia, ia ona (tina na a’afia) lavalava.  Ae o lea aso, a’o agai atu le tina i le falemai, sa mana’o le na molia, e la te o, ina ia alu atu ai e siaki ana (le na molia) talo o lo’o i le maketi i Futiga.

A’o la iai i totonu o le taavale, sa taumafai le na molia, e talanoa atu i le tina na a’afia, ae ua le tautala le tina, ona o le tulaga na faia e le na molia, i lavalava a le tina na a’afia.  Ae sa toe afe i tua le la taavale i tafatafa o le falesa i Iliili, ina ia mafai ona o la talanoa, ma o la malilie ai e toe fo’i i le fale.

Ae peitai, ina ua tu’ua e le la taavale ia le falesa ma agai mai i le alatele, sa tu le taavale o le to’alua muamua a le tina na a’afia, ma tu’u atu le avanoa i le ulugalii.  Ae sa ita ai le na molia ma tu’ua’ia le tina na a’afia, i le le faamaoni, i lo la va ma o le mafua’aga lea sa mana’o ai le tina na a’afia, e sau na’o na ia.

Ona o le ‘e’e ma faamatalaga o lo’o lafo atu e lona to’alua (le na molia) ia te ia, sa le mafai ai e le tina ona ave fa’alelei le ta’avale ma ia toe afe ai i tua i tafatafa o le falesa.  Ma sa faapea atu le tina na a’afia i le na molia, o lona to’alua muamua ua mae’a ona o la tete’a, ma e toatolu lana fanau, ma e le o iai se la fesootaiga.  Ae peitai, sa u’u mai e le na molia ia se moli uila ma amata ona sasa ai le faamalama o le taavale, a’o iai le la fanau iti i totonu o le taavale.

Na taumafai le tina na a’afia e taofiofi le na molia, ae peitai, na atili ai ona ia sasaina le fa’amalama o le taavale, ma i’u ai lava ina malepe le moli uila.  Ae o le taimi atoa, o lo’o ‘e’e atu le na molia, i le tina na a’afia ma faatonu e alu i le ofisa a leoleo.  Ma o le mafua’aga na sa o ese ai loa ma le falesa, ina ia agai atu i le ofisa a leoleo.

Sa musu le na molia, e fai sana faamatalaga, i le ofisa a leoleo ma aveina ai loa o ia ma loka i le to’ese i Tafuna, e faatalitali ai lona faamasinoga.

I le faamatalaga a le alii na ripotia mai le mataupu i le ofisa a leole, sa ia ta’ua ai lona tu’ua o le faleoloa na fai ai sana faatauga, ae ona fa’alogoina le ‘e’e a le na molia.  Ma na ia va’aia le ‘e’e o lea alii i totonu ole taavale, a’o tu le taavale i luga o le auala.  Ma sa ia va’aia le misa o le ulugalii na i totonu o le taavale.

Na molia le to’alua a le tina na a’afia, i le  moliaga o le Faatupu Vevesi i nofoaga faitele – o se vaega ‘B’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le ono masina, po o se sala tupe e $500; po o moliaga, uma e lua.

E $500 se vaegatupe na fa’atulagaina, e mafai ona tatalaina ai le na molia, e faatalitali ai lona faamasinoga.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all