Skip to main content

POU TIUTE A LEOLEO

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

FESOASOANI SE TUAOI I SE TINA SA SAUAINA E LONA TO’ALUA

O le vaveao o le aso 8 o Iuni, 2025, sa o’o atu ai se tina i le Ofisa a Leoleo, sa aveina atu e lona tuaoi, ina ia ripotia le sauaina o ia e lona to’alua.

[Ua le lomia e le Samoa News ia suafa o i latou na a’afia ma molia i lenei mataupu, aua le puipuiga o le tina na a’afia ma le fanau.]

E tusa ai ma fa’amaumauga a le faamasinoga, sa faamatalaina e le tuaoi i leoleo e faapea, a’o faigaluega, sa vala’au atu se tasi e la te galulue faatasi ma fa’ailoa atu le iai o se tina i le latou ofisa, o lo’o mana’omia lana fesoasoani.  Sa toe fo’i atu le tuaoi i lona ofisa ma talanoa ma le tina na a’afia, ma aveina atu ai loa o ia i le ofisa a leoleo, e faila lana ripoti.

Sa faamatalaina e le tina na a’afia i leoleo, lona manava atu mai lana galuega i le taeao o le aso 7 o Iuni, 2025, ua ese foliga o lona to’alua, e foliga mai ua mae’a ona ia fa’aaogaina ni vaega o fualaau faasaina.  Ma sa ta’ua e le tina na a’afia, ua silafia e tagata, o lona to’alua e na te tagofia vaega o fualaau fa’asaina, ae o so’o se taimi lava e na te taumafai e talanoa atu iai, e uiga i lea tulaga, e oso le le fiafia o lona toalua, ma fasi o ia.

Ae o le aso lea, sa ta’ua e le tina na a’afia, sa faatonuina o ia e lona toalua e la te o i totonu o le potu moe, se’i la talanoa, ae peitai, ina ua o la o’o atu i totonu o le potu moe, sa u’una’i o ia e lona toalua i luga o le moega, ma amata ona taumafai e titina o ia ma tu’i faatolu lona gutu.  Sa ta’ua e le tina lona taumafai e puipui o ia, e ala i le tu’uina o se aluga i luga o ona foliga.  Ma ia taumafai e vala’au mo se fesoasoani lea na i’u ai loa ina tu’u le taumafaiga a lona to’alua ma tauanau o ia e la te o i le la taavale, e fai se la tietiega.

Ma na agai le la tietiega i Vaitogi ma la o’o atu i le auala lea e tau atu i le nofoaga o iai le Laumei ma le Malie.  Sa fa’atu ai e le tamaloa na molia, ia le taavale, i tafatafa o se fanua tanu, ae faatonu le tina na a’afia e oso i fafo ma le taavale.  Ae na faamatala e le tina lona tagi ma  ‘ai’oi atu i lona toalua, e mafaufau i le la fanau, ma faamagalo o ia, ma la toe fo’i i le fale.

Ae  peitai, sa tatalaina e le na molia ia le faitoto’a o le taavale ma u’una’i fa’amalosi le tina na a’afia, i fafo o le taavale.  Ae ina ua fa’aauau pea ona ‘ai’oi atu le tina na a’afia, sa toe faatonuina loa o ia e lona to’alua (le na molia), e toe oso i totonu o le taavale, ma la o ese atu ai loa.  

Sa ta’ua e le tina na a’afia le fesiligia o ia e lona to’alua (le na molia) po o iai se mea o mana’o iai.  Sa tali le tina na a’afia, o lo’o fia ‘ai.  O lea na la o ai loa i se fale’aiga.  Ae ina ua tu le ta’avale i le fale’aiga, sa amata ona toe le fiafia le na molia, ona o lo’o tagi pea le tina na a’afia.  Sa fesili atu le na molia, i le tina, pe aisea le mea e tagi ai, ae sa tali mai le tina na a’afia, o lo’o mafaufau lava i le tulaga na tupu i Vaitogi.  O iina na toe oso ai le ita o le na molia, ma ia togiina a la mea’ai i lalo ma amata ona ‘e’e ma palauvale mai i le tina na a’afia.

Ma sa faapea ona fa’afefeina e le na molia ia le tina na a’afia, o le a toe ave o ia (tina na a’afia) i Vaitogi ona oso lea o le na molia i totonu o le taavale ma ave saoasasoa le ta’avale agai i Petesa.

Sa faamatalaina e le tina na a’afia, ina ua o la o’o atu i Happy Valley ma a’o tilotilo ‘ese le na molia, sa faapea ona oso ai le tina na a’afia, mai i le taavale ma tamo’e i leisi itu auala i se fale taxi na iai, ma ia talosagaina se fesoasoani mai i lona tuaoi, lea o lo’o ave taxi.

Na ta’ua i le lipoti a le malo le ta’ua e le tina, o le tiga o totonu o lona gutu ma lona auvae, ae e leai nisi manu’a sa va’aia i lona tino, se’ia vagana ia ni ma’osia i lona fatafata.  Ae peitai, sa te’ena ia se auaunaga mai i le vaega a le EMT.

I le fa’atalanoaga a leoleo ma le tuaoi sa aveina atu le tina na a’afia i le ofisa a leoleo, sa ta’ua ai e le tuaoi e faapea, e le o se taimi muamua lea ua fasi ai e le na molia, ia le tina na a’afia.  Sa ia ta’ua foi le iloa e tagata le tagofia e le na molia ia vaega o fualaau faasaina, ma lona sauaina o lona to’alua (le tina na a’afia) i aso uma.  Ae peitai, sa ta’ua e le tuaoi, na musu e ripotia ia tulaga i le ofisa a leoleo, ona e le’i mana’o e a’afia i mataupu faaleulugalii.

O le vaveao lava lea e tasi, na agai atu ai leoleo i le fale a le ulugalii e saili le na molia, ae peitai, sa pau le tulaga na molimauina e leoleo, o le tulaga faaletonu o totonu o le fale, ae e le’i iai le na molia.  Ae o se taimi mulimui ane, o lea lava vaveao, sa mauaina ai loa ia le na molia, ma ave faapagotaina loa o ia.  Ae ina ua o latou taunu’u ma leoleo i le ofisa a leoleo, sa le’i fia faia sana faamatalaga, ma o lea na ave sa’o ai loa o ia i le to’ese i Tafuna, e faatalitali ai lona faamasinoga.

O moliaga a le na molia, na aofia ai le Faatupu Vevesi i totonu o le aiga, o le Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu ma le moliaga o le Taofiofi o se tagata fa’alesolitulafono.

O le moliaga o le faatupu vevesi, o se vaega ‘C’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i aso e 15, i le falepuipui.  Po o se sala tupe e $300; po o faasalaga uma e lua.

O moliaga o le fa’ao’olima ma le taofiofiao o se tagata faasolitulafono, o ni vaega ‘A’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le tasi tausaga.  Po o se sala tupe e o’o atu i le ta’i $1,000 i le moliaga.   Po o fa’asalaga uma e lua.

E $2,000 se vaegatupe na fa’atulagaina e le faamasinoga, e mafai ona tatalaina ai i tua le na molia, e faatalitali ai lona faamasinoga.

MOLIA SE TAMALOA I LE SAUAINA O LONA TOALUA ONA O LONA MASALOSALO I LE FAFINE

O le aso 6 o Iuni, sa vala’au atu ai se tina i le Ofisa a Loia i Fagatogo ma ripotia ai le sauaina o ia e lona to’alua, ona ua masalosalo lona to’alua ia te ia.

[Ua le lomia e le Samoa News ia suafa o i latou na a’afia ma molia i lenei mataupu, ona o le puipuiga o le fanau.]

Na agai atu leoleo i le nofoaga na tupu ai le faalavelave ma talatalanoa ma le tina matua (o le tina a le tina na a’afia) ma sa fesiligia po o fea o iai le na molia, lea sa faailoa atu i leoleo, o lo’o iai faatasi ma le tina na a’afia, i totonu o le la potu.

Sa faapea ona faatopetope atu leoleo i le potu ma tu’itu’i le faitoto’a, ae tatala mai e le na molia.  Na faalogoina e  leoleo ia le manogi pia o le na  molia, ae sa va’aia lava lona malamalama. Na faapea loa ona ave faapagotaina o ia e leoleo ma aveina atu i le ofisa a leoleo mo su’esu’ega.

Ae na iai nisi leoleo sa nonofo i le fale, e faatalanoaina ia le tina na a’afia.  Ma na ta’ua e le tina na a’afia, lona auai atu i se pati a le latou aufaigaluega ma se tasi o ona tausoga, faatasi ai ma lona toalua.  Ae na fa’ate’ia o ia ina ua ita lona to’alua ma tu’ua’ia o ia i le faia o se la faigauo ma se tasi o lana aufaigaluega.

Ma na ta’ua e le tina le tu’iina o lona gutu e lona to’alula (le na molia).  Ma ona e le’i mana’o le tina na a’afia e iloa e lana aufaigaluega le me aua tupu, o lea na o la tu’ua ai loa le pati.  Ae peitai, ina ua o la taunu’u i le fale, sa toe amata ona toe tatu’i o ia e lona to’alua – faalua i lona ulu ma lona gutu.  Sa ta’ua e le tina na a’afia, ia lona le manatua pe na faapefea ona ma’osia lona ua, ona sa tatu’i o ia e lona to’alua (le na molia).

Na faamatala e le tina na a’afia, ia lona savali i fafo i lana fanau, a’o iai lona to’alua (le na molia) i totonu o le potu, ma vala’au loa leoleo.  Sa ta’ua e le tina na a’afia, e le o se taimi muamua lea ua tupu ai se faalavelave faapea.  Na ia ta’ua e faapea, o so’o se taimi lava e fa’asua’ava ai le tama o le aiga, e fasi ai lava o ia.

Sa le’i mana’o le na molia e fai sana faamatalaga, ina ua o latou taunu’u ma leoleo i le ofisa a leoleo.

O ona moliaga, na aofia ai le Faatupu Vevesi i totonu o le aiga ma le Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu.  O le moliaga o le faatupu vevesi, o se vaega ‘C’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i aso e 15, po o se sala tupe e o’o atu i le $300; po o faasalaga uma e lua.

Ae o le moliaga o le fa’ao’olima, o se vaega ‘A’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le tausaga, po o se sala tupe e o’o atu i le $1,000; po o faasalaga uma e lua.

E $1,000 na fa’atulagaina e le faamasinoga, e mafai ona tatalaina ai le na molia, a’o faagasolo lana mataupu.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all