Pago Pago - AMERIKA SAMOA
6 MOLIAGA O SE ALII NA TAUMAFAI E TULI ‘ESE LONA TAMA MAI LONA LAVA FALE
E tusa ai ma fa’amaumauga a le faamasinoga, o le taeao o le aso 22 o Me, na fa’afeso’ota’i ai e se tamaloa i le Ofisa o Leoleo i Tafuna, ina ua alu atu lona atali’i ma e aga’ese, ma taumafai e tuli ‘ese o ia (tamaloa) mai i lona fale. Ma na ta’ua foi e le tamaloa, le fa’aleagaina e lona atalii o totonu ma fafo o lona fale.
E taunu’u atu leoleo, ua sola ‘ese ia le atalii o le tamaloa, o Kid Bartley Jr., mai i le fale.
Sa faamatalaina e le tamaloa na a’afia, sa sasa e lona atalii (le na molia) ia le fale i le lau o le aga’ese ma palauvale ma ‘e’e, ma fai atu, ua pule o ia i le fale. Ona tipi lea e Kid (le na molia) ia le laina o lo’o ta’i atu ai le suavai i le fale.
Sa ta’ua e le tamaloa na a’afia, lona fefe ona o si ona tina matua, sa i totonu o le fale, i le taimi na tupu ai le fa’alavelae, ma sa iai sona talitonuga e le mafai ona taofia lona atalii (le na molia) mai i le faia o se tulaga ia te ia, i le agaese.
Na savavali atu leoleo e saili le nofoaga ua sola iai le na molia, ae peitai, sa le’i mauaina o ia. Ae na faatonuina le tamaloa na a’afia, ina ia toe vala’au atu leoleo, pe a toe fo’i ifo lona atalii (le na molia), i le fale.
E le’i umi ona malaga ese atu leoleo, ae toe valaau atu le tamaloa na a’afia, i leoleo, e fa’ailoa iai le toe fo’i atu o lona atalii i le fale ma toe fa’aauau lana sauniga, o le fa’aleagaina o meatotino i le fanua.
Ma e taunu’u atu leoleo, o lo’o i le tunoa, i tua o le fale a le aiga, ia le na molia. Sa faapea ona li’o e leoleo ia Kid ma vala’au atu iai e tu’u i lalo le aga’ese. Ae peitai, sa tu i luga le alii ma fa’alala mai le agaese i se tasi o leoleo ma fesiligia leoleo, po o le a le latou mea o le a fai.
Sa faapea foi ona togi e Kid ia se tasi o leoleo, i se popo. Ona ia sola ‘ese lea mai i leoleo, agai atu i le fale a sona tuaoi ma fa’aauau atu ai i le togavao. Na tuliloaina e leoleo ia le na molia ae peita’i e latou te le’i mauaina Kid.
Na toe fo’i atu leoleo i a latou ta’avale ma amata ona feofeoa’i e tau saili ia le na molia. Ae ina ua o latou toe agai mai i le fale na tupu ai le fa’alavelave, sa o latou va’aia Kid o toe savali atu agai i le latou fale. Na fiu leoleo e vala’au atu i le na molia, e tu ma tu’u i lalo le agaese, ae peitai, sa fa’aauau ona savali ese atu ia le na molia.
Sa fa’atu le taavale a leoleo ma feosofi i fafo, ae o le taimi lea na tamo’e atu ai Kid ma le agaese i lona lima ma so’a le faitoto’a pito i luma, i le itu o le pasese ona toe tamo’e ese atu lea, e aga’i ese atu mai i le latou fale, a’o tuliloaina o ia e leoleo, ae peitai, sa le’i mauaina foi o ia.
E tusa ai ma fa’amaumauga a le malo, ona sa umia i le lima o le na molia, ia le agaese, o lea na fa’aeteete ai lava leoleo i lo latou pu’eina o le alii. Ma ona o le taimi lea na o’o mai ai se vala’au ona o seisi mataupu, sa faapea ona o latou tu’umuli ‘ese atu ai, ae e le’i mauaina le na molia.
O moliaga na faia e faasaga ia Kid na aofia ai:
Faitauga 1: Faatupu Vevesi i totonu o le aiga – o se vaega ‘C’i solitulafono mama, ae peitai, na toe si’i lea faasalaga i le vaega ‘B’, lea e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i masina e ono, po o se sala tupe e $5,000; po o faasalaga uma e lua.
Faitauga 2: Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu – o se vaega ‘C’ i solitulafono mama, ae peitai, na toe si’i le fa’asalaga i le vaega ‘B’, e mafai ai ona nofosala i le falepuipui, e o’o atu i masina e ono, po o se sala tupe e $500; po o faasalaga uma e lua.
Faitauga 3: Faaleagaina o meatotino, i ona tulaga e tolu – o se vaega ‘B’ i solitulafono mama, ae na si’itia i le vaega ‘A’ lona faasalaga, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le tausaga atoa, po o se sala tupe e $1,000; po o faasalaga uma e lua.
Faitauga 4: Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu – o se vaega ‘C’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai I le falepuipui, e o’o atu i aso e 15, po o se sala tupe e $300; po o faasalaga uma e lua.
Faitauga 5: Fa’aleagaina o mea totino i lona tulaga e tolu – o se vaega ‘B’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le ono masina, po o se sala tupe e $500; po o faasalaga uma e lua.
Faitauga 6: Tete’e i le ave faapagotaina e leoleo – o se vaega ‘A’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le tausaga atoa, po o se sala tupe e $1,000; po o faasalaga uma e lua.
E $3,000 se vaegatupe na mafai ona fa’atulagaina, e tatalaina ai le na molia, mai i le falepuipui, e faatalitali ai lona faamasinoga.
LOKA E LEOLEO IA NI ALII ONANA SE TO’ALUA
O le taeao o le aso 3 o Iuni, 2025, na vala’au ai e se alii na i le Foma’i Plaza, ia le Ofisa a Leoleo i Leone, e ripotia ni alii se to’alua, o lo’o nofonofo i luma o le Plaza ma fa’atupu vevesi ai.
Sa lokaina nei alii e to’alua, ma molia i le moliaga o le Faatupu Vevesi i nofoaga faitele, o se vaega ‘B’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i masina e ono, po o se sala tupe e $500; po o faasalaga uma e lua.
E leai se vaegatupe na faatulagaina, e tatalaina ai i la’ua na molia, e faatalitali ai o la faamasinoga.
E tusa ai ma fa’amaumauga a le malo, e taunu’u leoleo, o lo’o tapena mai e se tasi o la’ua na molia, ia le lapisi. Na mua’i feiloai leoleo ma le tasi o i la’ua na molia, o le susuga ia Siaosi Hefa. Ma na sosogiina e leoleo ia le malosi o le manogi ‘ava malosi ia Siaosi. Ma s fa’amaonia foi e Siaosi i leoleo, lona taumafaina o ni apa pia se lima.
Ina ua taunu’u se taavale leoleo lona lua, sa avefaapagotaina ai le susuga ia Taumohaapai Lakai, lea e to’alua ai i la’ua na molia. Ma sa molimauina foi le fa’asua’ava o Taumohaapai.
Ina o toe agai atu taavale a leoleo i le ofisa a leoleo, sa fa’afaigata ona faafilemu ia Taumohaapai, e o’o lava i lona palauvale i leoleo. Sa ave’esea mai foi e leoleo, ni ato se lua mai ia i la’ua na molia.
Sa ta’ua e le tamaitai fa’atauoloa le fa’alavelave o nei alii i luma o le latou faleoloa faapea i tagata faatau. E le gata i lea, o Taumohaapai, na amata inu mai lava i le aso i luma mai, o le aso na tupu ai le fa’alavelave.
Ina ua taunu’u leoleo ma i la’ua na molia i le ofisa a leoleo i Leone, sa faapea loa ona faia fa’amaumauga a leleo mo le aveina atu o i la’ua i le to’ese i Tafuna.
SAMOA: OSOFA’I SESE E LEOLEO IA SE AIGA
I se ripoti mai i le vaega fa’asalalau a le Talamua, na ta’ua ai le osofa’ia sese e leoleo o Samoa ia se aiga i Vaitele Fou, i Apia, Samoa, ona o le sailiga o nisi e to’alua, o lo’o masalomia i le fa’atauina atu o fualaau faasaina, i le aso Lua o le vaiaso ua tuanai.
Sa ta’ua e le tina o Fauesi Jean Afualo ia le fa’ate’ia o lo latou aiga, na aofia ai ma si ona tama matua ma fanau iti.
I le faamatalaga a Fauesi, a’o fa’asusu si ana pepe fou, i lea taeao, sa ia fa’alogoina le sosolo atu o ni taavale i fafo o le latou fale, ona kiki lea e se tasi o le latou faitoto’a pito i luma, soso’o mai ai ma le tu’itu’i faatauanau o le faitoto’a.
Na ala mai le uso a Fauesi ma fai atu ia Fauesi, e aua le tatalaina le faitoto’a, ae peitai, ua mae’a ona tatalaina e Fauesi le faitoto’a, a’o si’i lana pepe i ona lima. Ma sa ia faamatalaina le oso mai o se tamaloa sa la’eiina ni ofu army ma se usimata lanu uliuli, ma fa’alala mai se fana i ona (Fauesi) foliga, ma faatonu o ia e alu ese. Ona savali mai lea o lea alii i totonu o le fale, a’o fa’aauau pea ona ta’i atu lana fana ia Fauesi ma lana pepe.
Pe a ma le 15 alii na ulufale atu i totonu o le fale a le aiga o Fauesi i lea taeao ma fesiligia le aiga, po o fea o lalafi ai ia Daryl ma Tui.
Sa fai sina popole o Fauesi, ona o si ona tua’a o lo’o gasegase, ae e folga mai e le o popole tele iai ia le au osofa’i, i le latou feoa’i solo i totonu o le fale ma ta kiki faitoto’a ma fa’alala a latou fana, ma fa’afetagisi ia le fanau iti sa momoe i lea taeao, i le tete’i mai i le faatumulia o le latou fale i nei tamaloloa o lo’o la’ei ofu uli ma ufimata lanu uli.
Sa va’aia e Fauesi le su’esu’eina e se tasi o alii ia lona uso i se tulimanu, a’o tu’u atu le fana i lona muaulu, ae o lo’o fetagisi ia le fanau. O iina na oso atu ai loa ia Fauesi ma fesiligia le ‘au osofa’I ma fesiligia le mafua’aga ua o latou osofa’ia ai le latou fale.
Ae fa’aauau lava ona fesiligia i latou, po o fea o iai Daryl ma Tui, po o fea o lalafi ai. Sa ta’ua e Fauesi lona ‘e’e atu i le ‘au osofa’i, e leai nisi e nonofo i latou fale.
Sa ta’ua foi e Fauesi le fa’afefeina o le lokaina o ia, e se tasi o le ‘au osofa’i, ona o lona fa’alavelave i le faatinoina o galuega a leoleo. Ae peitai, sa le’i solomuli ai Fauesi.
O le taimi lea na maua ai e se tasi o leoleo ia se tui (syringe) ma tu’u atu i le latou taitai, ona liliu lea o le latou taitai ia Fauesi ma fesiligia o ia po o se tui o lo’o fa’aaogaina i vaega o fualaau faasaina. Na taumafai Fauesi e faamalamalama atu i leoleo, o le tui lea o le gasegase a lona tama, ae peitai, sa le’i talitonu le ‘au osofa’i i le faamatalaga a Fauesi.
O lea na vala’au atu ai loa Fauesi i lona uso laititi, e aumia le pusa vailaau a lona tama ma ia tu’uina atu ai i le ‘au osofa’i, e fa’amaonia ai o le tui lea e fa’aaoga i le ma’i suka a lona tama.
O iina na toe tu’umuli atu ai loa le ‘au osofa’i, ae vala’au atu iai Fauesi e taumafai e fa’aaoga o latou mafaufau ma fa’ato’ese i lona tama. Sa toe fo’i atu le taitai ma fa’ato’ese atu ia Fauesi ma lana fa’amatalaga, e sese le fale lea ua o latou o mai iai.
O le aoauli o lea lava aso, sa toe osofa’ia ai e leoleo seisi fale, ma ave faapagota ai Daryl Mapu, ona o moliaga i fualaau faasaina.
IAI SE TALITONUGA E A’AFIA O LE NA MOLIA I GASEGASE O LE MAFAUFAU
O le aso 27 o Me, 2025, na o’o atu ai se vala’au i le Ofisa a Leoleo i Tafuna, mo se fesoasoani, ona o se alii o lo’o fa’atupu vevesi ma tau’ai lona tama i ni ma’a. Na ta’ua e le na vala’au atu i le ofisa a leoleo, o le alii o Palealii Fuiono, ua le gata i le palauvale ma ‘e’e solo, ae o lo’o faapea foi ona tau’ai ma’a i tafatafa o fale ma aga’i i lona tama.
Na agai atu leoleo i le nofoaga na tupu ai le faalavelave ma feiloai ma le sui lea na valaau mai i le ofisa a leoleo, ma sa ia faamatalaina e faapea, na faia se ta’aloga piliaki a Palealii ma nai ona tei, ma lona tua’a i le latou fale. Ae na fa’afuase’i ona tu i luga ia Palealii ma savali i fafo ma amata ona palauvale solo, e aunoa ma se mafua’aga.
Sa savali atu iai le tama o Palealii e taumafai e fa’afilemu le alii, ae peitai, tago le alii ma tau’ai lona tama i ma’a. O le manatu fa’aalia a le sui sa vala’au i leoleo, atonu e iai ni a’afiaga o le mafaufau a Palealii, ona o le maitaita ma le fia fusu i taimi uma.
Ina ua talatalanoa leoleo ma le tua’a a le na molia, sa ia faamatalaina foi le tala e tasi, e pei ona faamatala e le sui na valaauina leoleo. Sa ta’ua e le tama lona taumafai e fa’ato’ato’a le tauga’upu a Palealii ma nai ona tei laiti, ae peitai, na fa’aauau ona palauvale solo le na molia, ma liliu i ma’a ma tau’ai ai o ia. Na ta’ua e le tama e faapea, e le o se taimi muamua lea ua faia ai e le na molia, ia se tulaga faapea, i totonu o le latou aiga.
Sa ta’ua e le tama le faatupu misa o le na molia, ma taumafai e la te fufusu. Ae sa laki o ia, ona sa lafi i tua o taavale, ina ua amata ona tau’ai ma’a ia le na molia.
I le mae’a ai o le faatalanoaga a leoleo ma le tama a Palealii, sa faapea loa ona ave faapagotaina e leoleo ia Palealii, mai i le fale faatali pasi, lea sa nofonofo ai.
O moliaga na faia faasaga ia Palealii, na aofia ai le Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu faapea ma le Faatupu Vevesi. O le moliaga o le fa’ao’olima, o se vaega ‘C’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui e o’o atu i aso e 15, po o se sala tupe e $300; po o faasalaga uma e lua.
O le moliaga o le fa’atupu vevesi, o se vaega ‘B’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le o’o atu i masina e ono, po o se sala tupe e $500; po o faasalaga uma e lua.
E $500 se vaegatupe na faatulagaina, e mafai ona tatalaina ai i tua le na molia, e faatalitali ai lona faamasinoga.
LAVEA FOGA’A AE E LE’I FAAMISA
O e aouli o Me 27, 2025 na valaau tu ai se pule o le faleoloa ale TSM i e ofisa a leoleo i Tafuna, ina ua fufusu ni alii se toalua o lana aufaigaluega, i totonu o le fale teuoloa.
Ina ua taunu’u leoleo, sa va’aia le taumafai o le pule o le faleoloa e vaovao le misa a ana tama faigaluega ma ina ua mae’a, sa faapea ona aveina atu ia Valentino Solofa (lea na molia i lenei faalavelave) i luga i le ofisa, ae tu’u ai leisi alii i totonu o le fale teu oloa.
Na muamua ona fa’atalanoa e leoleo ia le tagata lea na valaau atu i le ofisa a leoleo ma sa ia ta’ua e faapea, na mafua ona ia valaau i le ofisa a leoleo, ona ua avatu le to’alua lea e se tasi o lana aufaigaluega, ma fa’ailoa atu sa fufusu.
Sa faamatalaina e le alii na fufusu ma Valentino, na amata le la mataupu, i se la tauga’upu ona o le le fia fesoasoani o le na molia, i a la tiute fai, ae fia faatonutonu atu o ia (le na a’afia). E le’i umi na amata le la tauga’upu, ae savali atu Valentino ma amata ona fasi o ia.
Na iai seisi alii faigaluega na taumafai e vaovao misa, ae peitai, na tau ai se tu’i a Valentino. Ma ina ua mae’a ona vaovao le to’alua lea, na alu atu loa le alii faigaluega lea na lavea, i le ripoti ia le au fufusu i le latou pule. Na molimauina e leoleo le fula o le mata o si alii lea na taumafai e vaovao le fusuaga, ae peitai, sa ia te’ena le vala’auina e leoleo o le vaega a le EMS.
Sa faapea loa ona aveina e leoleo ia Valentino i le ofisa a leoleo i Tafuna mo le fa’aauauina o a latou suesuega. Ma o iina na faamatala ai e Valentino (le na molia) ia lona taufa’alili i le alii na la fufusu ma lona u’una’i atu o se atigipusa i lea alii. Ma lona savali atu i le taumafai e tu’i le alii faigaluega lea, ae tau ai i leisi alii faigaluega. Sa ta’ua e Valentino (le na molia) ia lona le iloa, o le a oso atu le alii lona lua, lea na tau ai lana tu’i.
Na lokaina Valentino i lea aoauli i le to’ese i Tafuna ma molia o ia i le Faao’olima i lona tulaga e tolu, o se vaega ‘A’ i solitulafonoo mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le tausaga, po o se sala tupe e $1,000; po o faasalaga uma e lua.
Faapea ma le moliaga o le Faatupu Vevesi i nofoaga faitele, o se vaega ‘C’, i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipu, e o’o atu i aso e 15, po o se sala tupe e $300; po o faasalaga uma e lua.
E $500 na faatulagaina e mafai ona tatalaina ai i tua le na molia, ma i le falepuipui, e faatalitali ai lona faamasinoga.
Comments
Sorted by BestComments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.
Powered by Disqus