Skip to main content

Na amata i se ata vitio ae fa’ai’u i le sauaina e se faiaoga

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

O le aso 26 o Me, 2025, na o’o atu ai se tina matua ma sona alo talavou, i le Ofisa a Leoleo i Tafuna, ma ripotia ai le sauaina o ia e le faiaoga o ta’aloga, a le latou a’oga ma ua fefe e toe alu i le aoga.

[Ua le lomia suafa o i latou na molia ma a’afia i lenei mataupu, aua le puipuiga o fanau talavou.]

E tusa ai ma fa’amaumauga a le faamasinoga, o le taeao o le aso 26 o Me, na o’o atu ai se alii talavou ma lona tina matua, e faila sana ripoti, i lona fefe e toe fo’i i le aoga, ona o se ata vitio, ua salalau i luga o upega tafa’ilagi, o lo’o fa’aali ai lona fa’aalia o ni uiga le fa’aaloalo i se tasi o faiaoga tamaitai.

Na fa’atalanoaina e leoleo ia le alii a’oga talavou, i luma o lona tina matua.  Ma sa ia fa’amatalaina e faapea, ua fa vaiaso talu ona tupu le faalavelave, lea na taufa’alili ai i lana faiaoga ma faia ni taga, e foliga mai o lo’o ia sauaina le faiaoga.

Ae sa pu’eina ana gaioiga e se tasi o tamaititi a’oga ma tu’u i luga o upega tafa’ilagi.

Sa ta’ua e le tamaititi a’oga le fa’ate’ia o ia, ina ua ia va’ai i le ata vitio i luga o upega tafailagi, lea na amata ai loa ona faia tala taufa’afefe, taufa’amata’u, ma le faatiga loto, a tagata e faasaga ia te ia.

E le gata i lea, I le aso 22 o Me, 2025, a’o ia agai atu i lana vasega lona fa, na a’ami atu ai o ia e le faiaoga o ta’aloga (lea na molia i lenei mataupu).  Ina ua alu atu iai le na a’afia, i le potu o le faiaoga, sa  fa’asaofa’i o ia i lalo e le faiaoga ma fa’asino iai le ata lea ua salalau i luga o upega tafa’ilagi.

Ma na fesiligia o ia e le faiaoga, pe fiafia e fai tulaga faapea i tagata matutua po o tamaitai.  Sa tali le alii a’oga, e leai.  Ma sa fa’ailoa atu iai e le faiaoga, o le a ia (faiaoga) po ina o ia (tamaititi a’oga).

Na ta’ua e le alii a’oga, na a’afia i lenei mataupu, e pe a ma le 10 i le 15 minute, na ta po ai ona foliga e le faiaoga, a’o ia fesili atu, pe fiafia e fai lea tulaga i leoleo.

Ona tu’i lea e le faiaoga, ia lona manava ma lona fatafata.

Na ta’ua foi e le alii a’oga na a’afia, ia le futi ina o lona ulu e le faiaoga, ma fetosoa’i o ia i totonu o le potu aoga.  Faapea ai ma le u’una’ia o lona tuaua, ae ave o ia i le faiaoga tamaitai, lea na fai ai ana gaioiga.

Ae sa fai ifo iai le faiaoga tamaitai, ua mae’a ona fofoina le mataupu, e le ofisa o aoga.

Na fa’atonuina loa e le faiaoga o ta’aloga, ia le alii a’oga, e tu i luga ma la o mai i fafo, ae vala’au atu seisi faiaoga i le alii faiaoga o ta’aloga, ua lava lena.

Sa alu atu lea faiaoga ma fesiligia le alii a’oga, pe fia alu i lana vasega.  Ae na tali ane iai le alii a’oga, e leai, o ia ua fia alu i le fale.

O le mea lea sa fa’atonuina ai loa e le faiaoga lea ia seisi tamaititi a’oga fa’ai’u aso, e alu e ave le na a’afia, i le ofisa.  O iina sa fa’ailoa atu ai e le alii aoga na a’afia, lona fia alu i le fale, ona ua fefe, ona o lea sa toe faatonuina o ia e le na molia, e toe alu atu i le taimi o malologa.

Ae na tali mai le faufautua, o le a la o faatasi i le potu aoga a le na molia.

Ae peitai, e ta mai le malologa, ae toe alu atu le faufautua a le aoga ma faatonu le alii aoga na a’afia, e alu na’o ia i le potu o le faiaoga o ta’aloga, ae ua mae’a ona o la talanoa.

Ina ua o’o atu le alii a’oga na a’afia, i le potu aoga a lea faiaoga, e le o iai o ia, ae ua na’o ni tamaiti a’oga vasega 11 na iai.  Sa o latou faatonuina le alii aoga na a’afia, e alu atu i totonu ma nofo i lalo.

Ona fa’atonuina lea o ia e nei alii aoga, e fa’aputa lona gutu ma tu’u iai lona lima, ona o latou fetagofi lea i le po fa’afa ia le gutu o le alii a’oga na a’afia, ae pu’e lona ata.

Sa ta’ua e le alii a’oga na a’afia, ia lona maasiasi ma lona fia vala’au atu i seisi mo se fesoasoani.

O le taimi lea na toe fo’i atu ai le alii faiaoga o taaloga ma tusi se fuaiupu i luga o se fasi pepa, e faapea, “O le a ou fa’aaloalo i tina/tamaitai ma tagata matutua.”

Ona fa’atonu lea e lea alii faiaoga ia le alii a’oga na a’afia, e alu e tootuli i luga o ma’a i le ogatotonu o le malae a’oga ma u’u i luga lea fasipepa.

Ma sa faatonuina foi e le faiaoga na molia ia seisi tamaititi a’oga, e tago e pu’e se ata vitio o le alii a’oga na a’afia, a’o tootuli o ia.  Sa ta’ua e le alii a’oga na a’afia, lona fa’anoanoa ma lona ma tele, i le faatonuga a le faiaoga, aemaise ai le pasi atu o isi tamaiti aoga ma talie atu ia te ia, ma tapu’e ona ata a’o tootuli i luga o ma’a.

Sa ta’ua e le alii aoga na a’afia, o se tasi o mafuaaga na faia ai lana amioga i le faiaoga tamaitai, ona sa taufa’alili le tamaitai faiaoga, i lona tama, ua maliu.  Fai mai le alii a’oga na a’afia, e le fiafia tele o ia, ae ta’u e seisi lona tama.

Sa ta’ua e le tina matua o le alii a’oga na a’afia, le le tatau o lenei tulaga sa tupu i si ona alo ma e momomo lona loto ma e mana’o ia faia se fa’amasinoga tonu, e tusa ai ma le mea sa tupu ia te ia (le na a’afia).

Sa ta’ua e le tina matua le le lelei o uiga na fa’aalia e lona alo, ae ua mae’a ona toe a’oa’i o ia, i lo latou aiga.

Ae peitai, i ni nai aso talu ona tupu lea fa’alavelave, sa ia va’aia le le toe fia aoga o si ona alo ma sa ia fesiligia lona alo i le mafua’aga ua le toe fia alu ai i le aoga.  O iina na fa’ato’a faamatalaina ai e lona alo, ia le mea atoa sa tupu ia te ia.

O le taeao o le aso 27 o Me, na agai atu ai leoleo i le a’oga e faia sa latou su’esu’ega ma sa o latou fa’atali ma le pulea’oga, i totonu o le ofisa a le pulea’oga, mo le alii faiaoga lea ua molia.

Na fa’amatalaina e le alii faiaoga na molia, i leoleo, le le talafeagai o lana gaioiga sa faia ma sa faapea ona ia fa’amaonia, lona ta po ina o foliga o le alii a’oga na a’afia.  Sa ta’ua e le alii faiaoga na a’afia, le mana’omia ona a’oai o le alii a’oga na a’afia.

Sa ta’ua e le alii faiaoga na molia, lona faia o lea tulaga, ona o amioga sa fa’aalia e le alii aoga na a’afia, i le faiaoga tamaitai ma i sona talitonuga (faiaoga na molia), ua le talafeagai lea tulaga.

Sa fa’amaonia e le alii faiaoga na molia, ia lona futiina o le ulu a le alii a’oga na a’afia, ma toso mai o ia mai lona potu aoga, aga’i atu i le potu a’oga a le tamaitai faiaoga na a’afia, ina ia fa’ato’ese le alii aoga na a’afia, i le tamaitai faiaoga.

Ae sa ta’ua e le alii faiaoga na molia, ia lona le iloa o le tulaga sa tupu i le va o le alii a’oga na a’afia, ma isi tamaiti aoga.  Ma na ia fa’amaonia lona fa’atonuina o le alii aoga na aafia, e tootuli i luga o ma’a ma le fasi pepa na tusia ai ni upu.

Sa finagalo ia leoleo e fa’atalanoaina le alii a’oga na a’afia, ae sa fa’ailoa iai e le pulea’oga, o le a ia vala’au i matua o lea alii, ina ia latou aga’i atu i le ofisa a leoleo.

Ae peitai, sa toe valaau atu o le pulea’oga i le ofisa a le leoleo, ma fa’ailoa atu ai, ma fa’ailoa atu iai le le manana’o o matua o le tamaititi a’oga na a’afia, e o atu i le ofisa a leoleo.  E ui ina sa faamalamalama iai e le puleaoga le mafua’aga.

E le’i ta’ua i fa’amaumauga a le faamasinoga, pe sa molia ia le tamaititi a’oga lea na faia ni tulaga i le alii a’oga na a’afia.

Ae o moliaga na faia faasaga i le faiaoga, na aofia ai:

Faitauga 1:  Fa’ao’olima i lona tulaga e tolu, o se vaega ‘A’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui, e o’o atu i le tausaga atoa, po o se sala tupe e o’o atu i le $1,000; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 2:  Faia o se tulaga e a’afia ai le saogalemu o fanau, o se vaega ‘A’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala ai i le falepuipui e o’o atu i le tausaga, po o se sala tupe e o’o atu i le $1,000; po o faasalaga uma e lua.

Faitauga 3:  Faatupu Vevesi i nofoaga faitele, o se vaega ‘B’ i solitulafono mama, e mafai ona nofosala i le falepuipui. E o’o atu i le ono masina, po o se sala tupe e o’o i le $500; po o faasalaga uma e lua.

E $2,000 se vaegatupe na fa’atulagaina, e mafai ona tatalaina ai le na molia, e faatalitali ai lona faamasinoga.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all