Skip to main content

Folasaga Matagofie Vaomatua & Gataifale - DMWR

Na fa’atumulia agaga o fanau aoga i Lupelele, mai le Level K5 se’ia oo i le Level 2 fa’atasia ma o latou faia’oga, ina ia fa’ataunu’uina le folasaga mai le Matagaluega o le Vaomatua ma le Gataifale a le malo.

 

Mai lea matagaluega, e ao ina latou puipuimalu le tele ma le anoanoa’i o meaola o lo’o tutupu ma ola i laufanua ma ogasami.

 

I le latou tapenaga mo le fa’amoemoe e fa’ailoa i le fanauiti, e ao ina nofouta i latou i nei ala e fesoasoani mo latou aiga, ina ia manino ia i latou, e le tatau ona so’ona faia ina ne’i le toe maua nei meaola, manu poo la’au, i le si’omaga i le lumana’i.

 

“Pe afai e mou atu nei meaola, e le toe va’aia, ua fa’apea fo’i ona le toe i ai ma lo latou sao i le tatou si’omaga. O lona uiga, ua i ai se isi vaega tele o le ola i luga o laufanua, o le a misia mai olaga fai so’o o tatou tagata, la’au ma meaola o lo’o tatou ola feso’ota’i i Amerika Samoa,” o se fa’apupulaga lea a le sui mai le DMWR mo le faatalanoaga o mea e mafai ona fesoasoani ai lea Ofisa.

 

O se fa’ataita’iga, o lo’o fa’asaina lava le tafanaina o Pe’a, e ui ina ua va’aia le tele o Pe’a i a latou taulaga pe’a i Fatumafuti, auala o le fale o le Kovana, ma isi lava fa’ato’aga a le mamalu o le atunu’u, ua maua atu pe’a ua ‘ai esi, ulu, fa’i ma ua tau avea i latou ma fa’alafua i le mamalu o tagata faifa’ato’aga.

 

Ua i ai fo’i la’au o le vaomatua ua fa’asaina ona toe ta i lalo, a’o isi la’au ua taumafai ina ia pepe. O la’au nei e taumafai e fa’ape, o la’au nei e afaina ai le tele o isi la’au, ona e o’ona o latou a’a ma fa’apeina ai la’au lelei o le atunu’u ua leva ona masani ai.

 

O isi fo’i la’au e so’ona ola talaulaua, ma e avea ma mea e pe ai le tele o la’au aoga o le atunu’u. O isi la’au e aoga tele i vaifofo e masani ona fofo ai tagata o le atunu’u, ma e mana’omia lava ona fa’aolaola pea, ia tele.

 

I le sami, ua i ai tulafono e ao ina usita’ia e tagata fagogota o le atunu’u.

 

O lea vaega o le folasaga, sa fa’ailoa ai: “E ao ina mua’i faia se laisene o le tagata fagota, pe afai o e alu e fagota ma e fuafua e fa’atau atu i nofoaga masani ona va’aia o fa’atau ai faiva o fautai o le atunu’u, faapea fo’i ma le falei’a i le Maketi Fou i Fagatogo. Ua na’o le $10 le totoni o laisene mo le Faifaiva.”

 

Afai o oe lava ia e fagota mai mo le fofoga taumafa o le tou aiga, e le tau faia se laisene, ae o le taimi lava e te fuafua ai e faatau atu lou faiva ina ua tele, ua tatau la ona faia lou laisene lea.

 

O isi mea ua fa’atulaga fo’i e tusa o aiaiga fa’aletulafono a le Malo, ua i ai ogasami o afio’aga ua mae’a osi feagaiga ma lea matagaluega, ina ia fa’atautaia latou fa’asao o le gataifale mai fagotaga o so’o se ituaiga, mo sina vaitau, ae toe tatala i se taimi ua mae’a atofa.

 

O ia feagaiga, e le mafai ona sopo tuaoi ai se tasi o tautai fagota, e maua fo’i le sala pe afai e te sopoia le va tapuia mo fagotaga a le atunuu.

 

Ua fa’amatala uma i le fanau nei mea uma, ae o i latou e nonofo lava ma mataituina gaoioiga uma a latou matua ma suli o aiga o lo’o latou nonofo fa’atasi. Ona o le latou tulaga a’oa’oina ua i ai nei, e mafai ona avea i latou ma “taulogologo.”

 

Ua fa’ailoa ia i latou ituaiga o fesili latou te fesiligia ai latou tama ma aiga e va’aia ua aga atu i fagota, pe ua mae’a faia latou laisene, pe ua manatu fo’i e fa’atau latou faiva pe a a’e mai?

 

“O ituaiga i’a fo’i ma le tetele o i’a e tatau ona fagota mai e taumafaina, e fa’atulaga fa’ale-tulafono, ona ua amata ona seasea maua i’a nei i le alititai.O le u’umi o i’a, pa’a ma ula, ua fa’atulaga uma lava, e tatau ona vaia toto’a i ai aiga, e le tatau ona tausamia a’o laititi, e le’i oo i le umi fa’atagaina e le tulafono tau fagotaga.”

 

“O i’a e aofia ai le Malie, e masani ona fagota mai e tatou tagata ma taumafa, ua fa’asa i le taimi nei, ona ua tau le maua.”

 

O alii ma tama’ita’i faia’oga o nei vasega uma, ua latou taofia le tele o nei faamaumauga uma, i folasaga sa fa’atinoina, ia fai ma auupega e faaaoga e i latou i a latou lesons i taimi e mo’omia ai.

 

“O lenei fa’atinoga ua maua, ua mafai ona fesoasoani i le fanau i a matou lésons fa’atino, ua le matafefe ai i Leoleo, ae ua avea ma mea e mafai ai ona latou taua i leoleo mea na va’ai i latou o tupu. O mea ia e mo’omia e Leoleo on tautala sa’o ai tagata molimau. Ua oo mai fo’i i lea matagaluega, ua fiafia lava tamaiti. Ua tele fo’i latou mea aoga ua iloa, atonu e le toe galo ia i latou nei lesina aoga,” o se tala fa’asoa mai lea a le faia’oga ta’ita’i Osana McKenzie.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all