Skip to main content

Finau Faipule a Saole mo ni atina’e lelei mo Aunu’u

O lea fa’atoa amata le ulua’i tauaofiaga a le Fono Faitulafono mo lana nofoaiga lona 35 lea ua nofoia nei, ae ua molimauina le finau malosi o le afioga i le faipule fou mai le itumalo o Saole ia Kitara Vaiau mo le fausiaina lea o ni atina’e fou i totonu o le motu o Aunu’u, e aofia ai le fa’aleleia o le uafu i Auasi atoa ai ma le fausia o se Falema’i i tai i le motu o Aunu’u.

 

O fanoga o le afioga i le ali’i faipule ia Kitara sa ia fa’asoa lea i taimi o iloiloga a Komiti eseese a le maota o sui, mo le fa’amaoniaina lea o tofiga a le afioga i le ali’i kovana ia i latou ua filifilia e avea ma Fa’atonusili o Matagaluega ma Ofisa eseese a le malo.

 

“O lo’u tofiga na mafua ai ona filifilia a’u e lo’u itumalo ou te nofo i le nofoa i le maota o sui, ia fai a’u ma leo o le itumalo i soo se mataupu e mana’omia ai le fesoasoani a le malo, aemaise lava i tulaga tau i le atina’e i totonu o Aunu’u ina ia mautinoa e laina tutusa atina’e e maua e Tutuila ma atina’e e maua e Aunu’u”, o le saunoaga lea a Kitara ina ua fesiligia e le Samoa News i le vaiaso na te’a nei.

 

E ui o lea o loo alo le Fono Faitulafono mo lana malologa e 3 vaiaso, peita’i na taua e Kitara lona naunau pea ina ia una’i talosaga ua mae’a ona ia fa’aleo i ta’ita’i o le malo, ina ia mautinoa e maua se fesoasoani mo tagata o lona itumalo.

 

I le taimi o le iloiloga e fa’amaonia ai tofiga a le kovana mo le tofa a Motusa Tuileama Nua e avea ma Fa’atonusili o le Matagaluega o le Soifua Maloloina a le malo, na talosagaina e Kitara se falema’i mo Aunu’u.

 

O le talosaga lava fo’i lea sa fa’aleo o ni isi o sui o Saole sa i ai i le Fono i tausaga ua mavae, e pei o le afioga a Sua Talaimatai Elisara Sua ao ia nofoia le nofoa o le itumalo i le maota o sui mo nofoaiga soso’o e lua ua mavae atu, fa’apea ai ma le afioga a Saole Mila ua tuumalo i le taimi ao avea ma Senatoa o le itumalo, ma le afioga a Fuata Dr. Tagiilima I’atala ao avea ma senatoa o le itumalo.

 

Na fa’ailoa e Kitara ia Motusa e fa’apea, a o avea le ali’i foma’i ia Fuata ma senatoa o le itumalo o Saole, sa ia fa’auluina ai se pili e talosagaina ai le fausiaina o se falema’i mo Aunu’u, ina ia fa’a faigofie ai ona maua e tagata o le motu le avanoa mo talavai.

 

“E to’atele naua tagata matutua ma fanau laiti o loo nonofo i Aunu’u, o ni isi o tama ma tina matutua o loo tausia i latou i luga o moega (tulou), ma ua fa’a faigata ai ona malaga atu i latou i le falema’i i Faga’aalu mo togafitiga, ae afai e fausia se falema’i i Aunu’u o le a fa’a faigofie tele ai lea tulaga mo tagata o le itumalo”, o le saunoaga lea a Kitara.

 

Sa ia fa’amanatu ia Motusa le Feagaiga sa sainia e tuaa i le 1900 ma le Iunaite Setete o Amerika, lea o loo taua ai Tutuila ma Aunu’u o motu ia e tatau ona fa’amanuiaina i tautua eseese e maua mai i le malo tele.

 

“I lo’u talitonuga e tusa ai o tuutuuga o le feagaiga sa osia a Tutuila ma Aunu’u ma le Iunaite Setete, soo se auaunaga ma fa’amanuiaga e lelei mo Tutuila, e tatau fo’i ona lelei ma fa’amanuiaina ai tagata Aunu’u”, o le saunoaga lea a Kitara.

 

E ui o loo i ai le falema’i fa’aitumalo i Amouli, peita’i na fa’amanino atili e Kitara e fa’apea, o taimi e pito sili ona moomia ai le i ai o se falema’i i Aunu’u, o le taimi e fa’aletonu ai le tau ma ua le toe mafai ai ona feoa’i va’a mo le fela’uaina o tagata o le motu, ona mana’omia ai loa lea e tama ma tina matutua o loo gasegase i maota ma laoa se auaunaga tau falema’i.

 

Na taua e Motusa le taua o le fanoga a le afioga i le ali’i faipule, pau le itu e tatau ona vaavaai i ai o se alagatupe e fa’atino ai lenei manaoga taua.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all