Pago Pago, AMERIKA SAMOA
A o aga’i atu pea le atunu’u mo lana faiga palota tele i le masina o Novema o le tausaga nei, o lo o tula’i mai pea finauga i le va o le Fono Faitulafono ma le Ofisa o Palota a le malo.
O le vaiaso nei i luma o le Maota o Sui, na fesiligia ai e le afioga i le alii Faipule ia Gafatasi Afalava le tulaga e faatatau i Lola Palota a itumalo taitasi ma le auala e tatau ona faamama ai a o le i atu i le faiga palota ia Novema.
Na taua e Gafatasi lona popolega o lo o i ai ina ua ia fesiligia ni isi o le aufaigaluega a le Ofisa o Palota, lea e faapea o lo o aofia ai ma tagatanu’u o lo o poloka i fafo ona o le tapunia a o malaga a va’alele, ae mafai fo’i ona palota i latou nei.
Saunoa Gafatasi e faapea, e le talafeagai lea faamatalaga i lana faafofoga, ona o lea e manino le Tulafono o Palota i tagata e agavaa ona palota mai fafo i le taimi o le palota tele a le atunu’u. Ona o lea tuaga, sa ia talosagaina ai loa se isi iloiloga ma le Komesina o le Ofisa o Palota a le atunu’u se’i faamanino atili lenei mataupu.
O lona atugaluga e pei ona ia saunoa i luma o le maota, e le i faamamaina le lisi palota a lona itumalo, ma o le lisi tuai o lo o i ai, o lo o aofia ai suafa o i latou ua leva ona maliliu ma malaga ese atu ma le atunu’u. E talitonu le afioga i le ali’i Faipule, e na o le tagata lava e palota e tatau ona i ai lona suafa i le lola palota.
Na lagolagoina e le afioga i le ali’i Faipule ia Faimealelei Anthony Fu’e Allen le finagalo o Gafatasi, ma ia taua ai le aafia fo’i o le lola palota a lona itumalo i le faafitauli lava lea e tasi. O ni isi o tagata o le itumalo ua leva ona nonofo ma aumau i fafo, ae na malaga mai e asiasi mai i aiga ma auai i faalavelave, peita’i ua le mafai ona toe malaga ona o loo poloka alava’a, a o lea ua vaai atu ua sau ai o latou igoa i le lola palota.
Saunoa le Fofoga Fetalai e faapea, e i ai lava mataupu e tatau ona aami ai le Komesina o Palota, e i ai fo’i mataupu e fitoitonu lava i le Faipule e le tatau ona talanoaina faalaua’itele, ae talanoa ai lava na o le Faipule ma le Komesina o Palota. Sa ia taua le tatau lea ona galulue Faipule ma le Ofisa o Palota e faamama a latou lola palota a o le i tapunia le taimi e faatino ai lenei fa’amoemoe.
Mo i latou ua maliliu pe ua malaga fo’i i fafo ae o lo o i ai pea o latou suafa i luga o le lola palota, e tatau ona i ai ni pepa faamaonia e faamaonia ai o i latou nei ua maliliu pe ua malaga fo’i i fafo e aumau ai.
I le tulaga o le mataupu i le palota mai o tagatanu’u o loo poloka i fafo ona o le faama’i o le COVID-19, na taua ai e le Fofoga Fetalai e faapea, e le i oo mai lava se fa’aaliga mai le afioga i le Kovana e faailoa mai ai se faaiuga e mafai ai ona palota mai tagata mai fafo i le palota o loo loma nei.
“E manino lava le Tulafono o Palota, e le mafai ona palota mai i latou o lo o poloka i fafo ona o le faama’i, e le mafai fo’i ona faia se suiga i le Tulafono sei vagana ua pasia atu e le Fono Faitulafono.
Na tula’i le afioga i le Sui Fofoga Fetalai ia Fetu Fetui Jr ma saunoa e fa’apea, o lea sa ia faalogo i le saunoaga a le Loia mo le Ofisa o Palota e faatatau i le vaega o le tulafono lea e mafai ona palota mai ai tagata o loo poloka i fafo ona o le faama’i o le coronavirus.
Saunoa Fetui e faapea, i lona lava malamalama i le Tulafono, o loo manino le vaega e mafai ai ona agavaa tagata o loo poloka i fafo e palota mai ai, ona o lea ua i ai Amerika Samoa i lalo o le poloaiga o faalavelave tau faama’i.
“O la’u fautuaga i le Maota, e tatau ona palota na o tagata o loo i ai i le atunu’u ae aua nei palota tagata o loo poloka fafo,” o le saunoaga lea a Fetui. Sa ia taua atili fo’i e fa’apea, e leai lava se isi e le alofa i ona aiga o lo o poloka i fafo ma le latou aia e tatau ai ona palota, ae talu ai le faigata o gaioiga e faatino ai lea tulaga, o le mafua’aga lea na te fautuaina malosi ai le tatau lea ona palota na o tagata o loo i ai i totonu o le atunu’u.
Na toe tula’i Savali ma saunoa e faapea, o lo o manino lava le Tulafono o Palota, e le agavaa tagata nuu o loo poloka i fafo e palota mai, sei vagana ai lava i latou ua uma ona i ai i totonu o le tulafono e mafai ona palota mai, e pei o fanau i vaega ‘au, fanau aoga ma i latou o loo galulue i galuega.
“O nisi lava tagata e le o aofia i totonu o le lisi o tagata e agavaa ona palota mai i fafo, fai mai le tulafono e le mafai ona palota. E le mafai fo’i ona palota mai i latou nei sei vagana ua sui le tulafono o lo o i ai. Ae le mafai fo’i ona suia le tulafono se’i vagana ua faaulu e le Fono se pili e sui ai le tulafono, faapasia ma saini e le Kovana, ona faatoa aloaia lea o le mataupu e pei ona popole i ai a outou afioga,” o le saunoaga lea a Savali.
Na toe tula’i Fetui Jr ma saunoa e faapea, e le ofi i lona finagalo le tulaga fai mai e tatau ona sui le Tulafono.
“E faafefea ona fai mai e sui le Tulafono, o lea o lo o i ai le vaega o le Tulafono e agavaa ai ona palota mai tagata ua poloka i fafo, i lalo o le tulaga e pei ona i ai Amerika Samoa i lenei faama’i mata’utia. E taua ia te a’u tagata palota a lo’u itumalo o loo poloka i fafo,” o le saunoaga lea a Fetui Jr.
Na fautuaina e Savali le faataoto o le mataupu sei faatali le iloiloga ma sui o le Ofisa o Palota, ina ia faamanino ai le tulaga e pei ona atugalu i ai afioga i Faipule.
Na saunoa le afioga i le ali’i Faipule ia Vailiuama Steve Leasiolagi e faapea, e i ai le Tulafono tau faaofi lea ua faagaioi mai i luma o le Senate, e talosagaina ai suiga i le Tulafono o Palota, ma mafai ai loa ona palota mai i latou o lo o poloka i fafo.
O se ilolioga sa faia i luma o le Senate i le masina na te’a nei, na faamanino ai e le Komesina o Palota ia Dr. Lealofi Uiagalelei le mataupu e faatatau i le Vaega o le Tulafono e agavaa ai ona palota mai tagata mai fafo, lea e mafai ona faatinoina ona o se poloaiga mai le Kovana pe afai o i ai se faalavelave o loo aafia ai le atunu’u.
E to’a 5 paga ua faamaonia le sauni atu mo le palota e saili ai le tofi Kovana ma le Lutena Kovana ua mae’a ona lesitala i le taimi nei. O ia paga e aofia ai paga a Lemanu ma Talauega; Gaoteote ma Faiivae; Iaulualo ma Tapaau; Nua ma Satele ma le paga a Fatumalala & Smith.
O le aso Lua o le vaiaso fou, aso 1 o Setema e faamuta ai le lesitalaina o sui e tauva mo nofoa a itumalo i le Maota o Sui a le Fono Faitulafono.
Mo sui tauva mo le nofoa i Uosigitone e aofia ai Aumua Amata; Oreta Mapu Crichton; Supply Seau ma Meleagi Suitonu Chapman.
Comments
Sorted by BestComments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.
Powered by Disqus