Skip to main content

Faatonuina e le faamasinoga le toe faafo’I o se alii mai Samoa ona o tuuaiga o le gaoi ma le talepe fale

Pago Pago - AMERIKA SAMOA

O le ali’i talavou lea na ta’usala e le Fa’amasinoga Maualuga i le moliaga o le gaoi, e mafua mai i le fa’alavelave lea na ia ulufale fa’amalosi ai i totonu o se fale o se aiga ma gaoi se fana, ua poloaina e le fa’amasinoga na te tuua le atunu’u ae toe fo’i atu i Samoa, pe afai ae mae’a ona tuli lana faasalaga faa falepuipui e 28 masina i le Toese i Tafuna.

Na ulua’I tuuaia e le malo ia Salima Sioka, e 24 tausaga le matua I tagi eseese e 2.  

I le tagi muamua, na tu’uaia ai o ia i moliaga mamafa e 2 o le gaoi ma le talepe fale i le tulaga muamua, o solitulafono mamafa lea e mafai ona fa’asala ai se tasi i le toese mo le umi e le silia i le 7 tausaga, poo le fa’asala i le salatupe e le siliai le $5,000, po o fa’asalaga uma e lua, faatasi ai ma le moliaga mama e tasi o le tu fua i le fanua o le isi aiga, o se vaega  o solitulafono mama, lea e mafai ona fa’asala i le falepuipui mo le tausaga e tasi, poo le salatupe e $1,000.

Ae i le tagi lona lua, na tu’uaia ai o ia i lona sola ese mai le toese ao taofia ai o ia, o se vaega o solitulafono mamafa, lea e mafai ona fa’asala ai o ia i le toese mo le umi e le silia i le 5 tausaga, pe fa’asala fo’i i le salatupe e le silia i le $5,000.

Ae i lalo o se maliliega na sainia e Sioka ma le malo, na ia malie ai e tali ioe i le moliaga o le gaoi, ma solofua ai loa e le fa’amasinoga moliaga na totoe ai i le pepa o tagi sa fa’aulu e le malo.

I le tali ioe ai o Sioka i le moliaga e pei ona ta’usala ai o ia e le fa’amasinoga, sa ia ta’utino ai e fa’apea, i se taimi o le po o le aso 27 o Aokuiso 2020, na ia ulufale fa’amalosi ai i totonu o se fale o se aiga i Ottoville e aunoa ma ia gaoia ai le tele o meatotino sa i ai e aofia ai ma se fana o le ituaiga o le 22, lea sa ia faatauina atu I se tasi o ana uo ma ia fa’aaogaina le tupe e faatau ai pia mo ia ma nisi o ana uo. 

A o le i maua le avanoa o Sioka e fa’atoese ai i le fa’amasinoga, sa valaau e lana loia ia Michael White lona Tina mo sana molimau e tusa ai o le olaga o Sioka. Na taua e le Tina i lana molimau e fa’apea, o Sioka, o se tamaititi e usita’i i totonu o lona aiga, o ia fo’i o le lima taumatau o le aiga.

O le tele o taimi, na te taumafai ai lava e a’oa’o Sioka i le ituaiga olaga lelei e tatau ona ola ai, peita’i o le tele o taimi e le uma ane lava ua tula’i mai ni fa’aletonu, ona o uo o lo o mafuta atu ai o ia. Na faaiu le molimau a le Tina i lona talosagaina o le fa’amasinoga mo se avanoa se’i la toe mafuta ai ma si ana tama, ma fa’aauau i ai lana galuega o le a’oa’oina lea o ia.

Na faatoese Sioka i le fa’amasinoga e tusa ai o lana solitulafono, ma ia talosagaina ai se isi avanoa mo ia se’i toe fo’i atu ai e tausi ona matua ma lona aiga, ma fai sona aoga i lona nu’u ma le ekalesia. Sa ia taua i le fa’amasinoga e fa’apea, o aso e 294 na taofia ai o ia i le toese, ua mafai ai ona ia aoaoina se lesona taua, e le o se nofoaga lelei le toese mo ia, e leai fo’i sona lumana’i e maua mai i le soli o le tulafono.

Sa ia fa’atoese fo’i i le aiga na a’afia i lana solitulafono, ina ia fa’amagalo sona sese aemaise ai o lona ave faagaoi o meatotino mai lo latou fale.

Na talosaga le ali’i loia fautua ia White mo se fa’asalaga faanofovaavaaia, ina ia mafai ai ona toe aoaoina le olaga o Sioka. Na faailoa e White i le fa’amasinoga e fa’apea, o lo o talavou lava le olaga o Sioka, e i ai fo’i lona talitonuga, e mafai ona toe suia lona olaga ma avea ai o ia ma tama lelei i le lumana’i.

Na talosaga White ina ia aua ne’i toe faaopoopoina se isi taimi e tuli e Sioka i le falepuipui, ae ua lava aso e 294 na taofia ai oia e fai ma ana fa’asalaga i lenei mataupu. 

Na talosaga le loia a le malo ina ia faasala Sioka i se fa’asalaga fa’a nofovaavaaia, i lalo o tuutuuga na te tuliina se taimi i le falepuipui, ona o le matuia o le gaioiga sa ia faia.

Na faamanatu e le loia a le malo i le fa’amasinoga ia faamaumauga i solitulafono a Sioka o lo o taoto i le Fa’amasinoga Faaitumalo. O ia faamaumauga o lo o atagia mai ai, o lenei alii, o se tagata e i ai le faafitauli i lona olaga, ma o ia fo’i o se talavou e le faalogo i fautuaga a le fa’amasinoga.

Na taua e le Faamasinoga Maualuga e fa’apea, e atagia mai i faamaumauga a le fa’amasinoga, o Sioka o se tagata e mata’utia, e le saogalemu ai fo’i le atunu’u lautele i ana gaioiga e faia.

E mafua lea tulaga ona na saunoa ma faamanino e le Fa’amasinoga e fa’apea, i le vaavaai atu i faamaumauga o solitulafono sa ta’usala ai Sioka, e foliga mai e laina tutusa lava ituaiga moliaga nei, o lona alu lea i fale o aiga ma aveese mai a latou meatotino.

“Na amata le olaga solitulafono a le ua molia i lona ave faagaoi lea o mea laiti, peita’i o lea ua i’u ane i lona gaoia o se fana. E laki ona e leai se isi solitulafono matuia na tula’i mai ai i tua atu ina ua gaoi e le ua molia le fana, ae i le silasila a le fa’amasinoga, e ono i ai se isi gaioiga e sili atu ona matuia e faia e le ua molia pe afai ae toe aafia o ia i se isi solitulafono i le lumana’i,” o le saunoaga lea a le ali’i Fa’amasino.

Sa fia malamalama le Faamasinoga Maualuga i le tulaga o pepa nofomau a le ua molia, ona o lei taua lava i se fa’amatalaga a loia le tulaga lea, peita’i na taua e le loia a le malo lona mauaina lea o se tusitusiga mai le Ofisa o Femalagaaiga, e fa’amaonia ai le mafai e Sioka ona nofo pea i le atunu’u seia oo atu i le masina o Iulai o le tausaga nei, ina ia mafai ai ona toe fa’afou lona pepa nofomau.

Saunoa le ali’i fa’amasino e fa’apea, o lo o manino i le Ripoti a le Ofisa Nofovaavaaia, o le tausaga e 2019 na mae’a ai le aoga o le pepa nofomau a Sioka, ae fia malamalama le fa’amasinoga i le mafua’aga ua mafai ai e le Ofisa o Femalagaaiga ona fa’ataga pea le ua molia e aumau i totonu o le atunu’u seia oo i le masina o Iulai o le tausaga nei.

“E ui i le talavou o lona olaga, atoa ai ma le avanoa e mafai ai ona toe suia lona olaga solitulafono e avea ma tagata lelei, peita’i o fa’amaumauga i solitulafono ua ta’usala ai o ia, ua atagia mai ai le faigata o le ituaiga olaga o lo o ola ai o ia”, o la le Faamasinoga lea.

O nisi o tuutuuga o le nofovaavaaia e 7 tausaga a Sioka na tuuina atu e le fa’amasinoga, o lona tuliina lea o masina e 28 i le toese i Tafuna, e faitau ai ma aso e 294 lea ua mae’a ona ia tuliina. Lona uiga, toe 19 masina e tuli e le ua molia i le toese.

A mae’a ona tuli le fa’asalaga e 28 masina, ona tuua lea e Sioka o le atunu’u ae toe fo’i atu i Samoa, ma aumau ai mo le umi o lana nofovaavaaia e 7 tausaga.

Na fautuaina malosi e le Fa’amasinoga Maualuga le susuga a Sioka, ina ia nofo uta lelei i poloaiga a le Fa’amasinoga ma usita’i i ai. Afai ae maua ane ua ia toe ulufale faamalosi mai i le teritori i totonu o le taimi o lana nofovaavaaia, o le a toe aumaia o ia i luma o le Fa’amasinoga ma faatonuina ai loa o ia na te tuli faamae’a le umi o loo totoe o lana nofovaavaaia e 7 tausaga.

E le gata i lea, o le a i ai fo’i isi moliaga faaopoopo e faila faasaga ia te ia, i lona le usitaia lea o tuutuuga a le Fa’amasinoga mo lana nofovaavaaia.

Comments

Sorted by Best
Loading comments

Comments are powered by Disqus. By commenting, you agree to their privacy policy.

Powered by Disqus

More from Le Lali

View all